Hoàn thiện thể chế để kinh tế số bứt phá

Kinh tế số đang trở thành động lực tăng trưởng mới của Việt Nam. Tại diễn đàn “Phát triển kinh tế số: Cơ hội và thách thức trong kỷ nguyên mới” do Báo Kinh tế và Đô thị tổ chức ngày 21/11, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số và thúc đẩy doanh nghiệp tham gia mạnh mẽ vào chuyển đổi số.

Toàn cảnh diễn đàn.
Toàn cảnh diễn đàn.

Trong bối cảnh kinh tế số toàn cầu phát triển nhanh, Việt Nam đứng trước thời cơ lớn nhờ lợi thế dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng Internet cao, hạ tầng viễn thông hiện đại và sự quan tâm của Chính phủ. Việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW và Quyết định 411/QĐ-TTg đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp 20% GDP năm 2025 và 30% năm 2030 là một mục tiêu đầy thách thức nhưng cũng giàu triển vọng.

Tại diễn đàn, các đại biểu phân tích nhiều khía cạnh then chốt của kinh tế số. Theo đó, ở trụ cột công nghệ, ông Nguyễn Phú Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh, công nghệ số đang trở thành động lực giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Theo ông, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu cần tăng cường hợp tác trong những lĩnh vực nền tảng như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây hay Internet vạn vật (IoT) để tạo ra các giải pháp có giá trị ứng dụng cao.

Cùng với đó, thương mại điện tử tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt chuyển đổi số của doanh nghiệp. Ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm Phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số (Bộ Công thương) cho biết, thương mại điện tử đang duy trì tốc độ tăng trưởng mạnh và giúp doanh nghiệp đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa mở rộng thị trường và chuẩn hóa quy trình vận hành.

img-9136.jpg
TS Nguyễn Đức Kiên – Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội phát biểu tại diễn đàn.

Ở góc độ quản lý nhà nước, Tiến sĩ Nguyễn Đức Kiên – Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội cho rằng, để tận dụng hiệu quả tiềm năng của kinh tế số, chính quyền đô thị phải đi đầu trong phát triển hạ tầng số, dữ liệu mở và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Ông đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuẩn hóa giao dịch tài chính, đề xuất các ngân hàng hỗ trợ hộ kinh doanh lắp đặt POS (máy hỗ trợ thanh toán bằng thẻ) và công nhận hóa đơn từ POS như chứng từ hợp lệ.

Theo ông, giao dịch minh bạch sẽ tạo ra nguồn dữ liệu tài chính giá trị - “tài sản số” giúp nâng cao chất lượng hoạch định chính sách, đồng thời hỗ trợ tổ chức tín dụng ứng dụng AI trong chấm điểm tín dụng để mở rộng cơ hội tiếp cận vốn cho người dân và doanh nghiệp.

Trên bình diện hội nhập quốc tế, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thường Lạng - Viện kinh tế quốc tế (Đại học Kinh tế Quốc dân) nhận định kinh tế số đang mở ra không gian phát triển mới cho Việt Nam, hỗ trợ nâng cao sức cạnh tranh, thu hút đầu tư chất lượng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Ông cho rằng nền tảng dữ liệu quốc gia và hành lang pháp lý số hoàn chỉnh sẽ là yếu tố quyết định để doanh nghiệp Việt Nam bắt nhịp với các chuẩn mực toàn cầu.

Cùng với yêu cầu hoàn thiện thể chế, thách thức lớn nhất lại xuất phát từ chính cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tiến sĩ Mạc Quốc Anh Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội cho biết phần lớn doanh nghiệp hiện thiếu nguồn lực chuyển đổi số, 62% không đủ ngân sách và 54% không có bộ phận công nghệ thông tin chuyên trách. Cùng lúc, doanh nghiệp phải đáp ứng thêm nhiều yêu cầu mới như hóa đơn điện tử, tiêu chuẩn an ninh mạng, ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị), CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) hay quản trị rủi ro tài chính. Theo ông, doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ có thể bắt kịp tốc độ chuyển đổi khi được hỗ trợ đồng bộ từ chính sách, công nghệ, tài chính tới đào tạo nhân lực - những yếu tố giúp giảm chi phí tuân thủ và nâng cao khả năng thích ứng.

Từ thực tiễn đó, Tiến sĩ Mạc Quốc Anh đề xuất Hà Nội nghiên cứu thành lập Quỹ Hỗ trợ chuyển đổi số với lãi suất ưu đãi 0-3%, đồng thời sớm triển khai cơ chế sandbox cho AI, Fintech (công nghệ tài chính) và Blockchain để tạo không gian thử nghiệm an toàn, giảm rủi ro pháp lý và rút ngắn thời gian thương mại hóa sản phẩm. Ông cũng nhấn mạnh việc hoàn thiện pháp lý về tài sản số, dữ liệu số, định danh điện tử thống nhất và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ sẽ tạo nền tảng thúc đẩy đổi mới sáng tạo; cùng với đó, cơ chế cho phép doanh nghiệp khai thác dữ liệu công từ giao thông, quy hoạch đến giáo dục sẽ mở ra cơ hội hình thành các sản phẩm số mới.

Từ góc nhìn doanh nghiệp công nghệ, các đại điện từ Dolphin, Sapo, NetSpace, IGNITE, NextFarm và Sorimachi Việt Nam chia sẻ nhiều kinh nghiệm trong số hóa quy trình, quản trị doanh nghiệp, phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử và ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp-logistics.

Bà Nguyễn Thị Minh Khuê - Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Sapo, cho biết hệ sinh thái thương mại điện tử chỉ phát triển khi doanh nghiệp sở hữu dữ liệu đồng bộ và thực hiện được quản trị số từ kho vận, bán hàng đến chăm sóc khách hàng....

Những chia sẻ này cho thấy kinh tế số đang mở ra không gian sáng tạo rộng lớn, nhưng điều kiện tiên quyết vẫn là hạ tầng dữ liệu và tài chính số đủ mạnh để doanh nghiệp yên tâm triển khai chuyển đổi.

Tại diễn đàn nhiều chuyên gia đều có chung nhận định việc hoàn thiện pháp lý số, phát triển hạ tầng tài chính số, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được coi là các yếu tố then chốt để Việt Nam tận dụng hiệu quả cơ hội của kỷ nguyên số.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa. (Ảnh: HNX)

Hoàn thiện cơ chế quản lý rủi ro trên thị trường phái sinh

Việc chuẩn bị triển khai hợp đồng quyền chọn chỉ số đặt ra yêu cầu làm rõ cơ chế định giá, ký quỹ và xử lý vị thế. Những nội dung đang được Bộ Tài chính hoàn thiện trong dự thảo sửa đổi quy định về chứng khoán phái sinh hướng tới tạo nền tảng vận hành thống nhất, đáp ứng yêu cầu phát triển sản phẩm mới.

Quang cảnh bình yên trên vùng nông thôn mới xã Thống Nhất vào mùa nước cạn hồ Trị An. (Ảnh: THIÊN VƯƠNG)

Đồng Nai: Kinh nghiệm tiên phong về đích xã nông thôn mới ở Thống Nhất

Xã Thống Nhất đã tích cực khơi dậy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc ở địa phương có hơn 73% dân số là đồng bào các tôn giáo, để nâng chất các tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030. Nỗ lực cụ thể hóa Nghị quyết Đảng bộ thành phố Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, Thống Nhất đã sớm về đích xã nông thôn mới.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng tuần này đồng loạt giảm mạnh, chuyên gia nghi ngờ tiềm năng ngắn hạn của vàng

Tuần này, giá vàng thế giới giảm mạnh, kết thúc tuần ở mức 3.994,9 USD/ounce do giá dầu tăng, nỗi lo lạm phát dai dẳng và kỳ vọng về việc FED tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ đã lấn át nhu cầu trú ẩn an toàn. Trong nước, giá vàng miếng SJC giảm 1,9 triệu đồng so tuần trước, giá mua vào chỉ còn 138,7 triệu đồng/lượng.

Bến Lức là một trong 96 xã, phường của tỉnh Tây Ninh đã hoàn chỉnh Đề án Quy hoạch chung đô thị và đã công bố trước dân. (Ảnh: THANH PHONG)

Tây Ninh: Gắn quy hoạch với trách nhiệm thực thi

Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 mở ra không gian phát triển mới, khai thác tiềm năng, lợi thế, thúc đẩy kinh tế-xã hội. Để hiện thực hóa các mục tiêu, Tây Ninh đang tập trung đồng bộ quy hoạch, gắn phân bổ nguồn lực với yêu cầu phát triển, nêu cao trách nhiệm các cấp, ngành trong tổ chức thực hiện.

Cục Hàng không Việt Nam đề nghị các hãng hàng không nội địa chủ động nghiên cứu mở đường bay mới kết nối trực tiếp giữa các địa phương, ưu tiên các tuyến liên kết trung tâm kinh tế, du lịch và vùng kinh tế trọng điểm. (Ảnh: Cục Hàng không Việt Nam)

Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu các hãng khôi phục, mở mới đường bay nội địa

Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu các hãng hàng không rà soát mạng đường bay nội địa, nghiên cứu khôi phục các đường bay tiềm năng, mở mới đường bay kết nối trực tiếp giữa các địa phương và tăng tần suất khai thác, góp phần thúc đẩy liên kết vùng, phát triển du lịch và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng hàng không.

Một nút giao trên tuyến đường ô-tô cao tốc Hà Nội-Hải Phòng. (Ảnh: TÚ ANH)

Cung đường mở cánh cửa đầu tư

Hơn 25 năm qua, hệ thống đường cao tốc cả nước nhanh chóng được đầu tư, phủ hầu khắp các vùng miền, không chỉ kéo gần khoảng cách, rút ngắn thời gian, mà còn là “chìa khóa” giúp các địa phương khai phá tiềm năng, mở rộng không gian phát triển, góp phần quan trọng thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số...

Hỗ trợ chi phí đào tạo cần gắn với cam kết sử dụng lao động và kết quả đầu ra

Hỗ trợ chi phí đào tạo cần gắn với cam kết sử dụng lao động và kết quả đầu ra

Cho ý kiến về dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, đại biểu Quốc hội lưu ý việc hỗ trợ chi phí đào tạo nhân lực cần gắn với cam kết sử dụng lao động và kết quả đầu ra; định hướng vào các ngành, nghề giúp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao hoặc hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng.

Đại sứ Trần Thị Thu Thìn và Viện trưởng Viện Điều Mozambique Jorge Vidigal Fole. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique cung cấp)

Việt Nam-Mozambique thúc đẩy hợp tác trong sản xuất và chế biến nông sản

Ngày 23/10 (giờ địa phương), tại Maputo, Đại sứ Việt Nam tại Mozambique Trần Thị Thu Thìn đã có cuộc làm việc với Viện trưởng Viện Điều Mozambique Jorge Vidigal Fole nhằm trao đổi về tình hình phát triển ngành điều và các loại nông sản thế mạnh khác; trao đổi các biện pháp thúc đẩy hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực này.

Các đại biểu tham dự Khai mạc Phiên toàn thể Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam năm 2026 chụp hình lưu niệm. (Ảnh: ANH ĐÀO)

Đà Nẵng: Khai mạc Phiên toàn thể Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam năm 2026

Ngày 24/10, tại Đà Nẵng diễn ra khai mạc Phiên toàn thể Diễn đàn Phát triển bền vững Việt Nam năm 2026. Các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Thanh Nghị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dự và chủ trì.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 24/10: Vàng miếng SJC tiếp tục giảm theo giá thế giới

Giá vàng thế giới hôm nay (24/10) vẫn đang trong xu hướng giảm, lùi xuống mức 3.994,9 USD/ounce trong bối cảnh giá dầu tăng cao gây áp lực lên mặt bằng giá cả và làm dấy lên lo ngại lạm phát sẽ nóng trở lại. Trong nước, giá vàng miếng SJC giảm tiếp 300 nghìn đồng mỗi lượng, niêm yết lần lượt ở mức 141,7 triệu đồng/lượng.

Ảnh minh họa: THU LAN

Sáng 24/10: Giá bạc thế giới tiếp đà giảm

Sáng 24/10, giá bạc thế giới tiếp đà giảm từ những phiên gần đây, lùi về ngưỡng dưới 54 USD/ounce. Việc sụt giảm liên tiếp của giá bạc được ghi nhận vào thời điểm giá dầu tăng, củng cố kỳ vọng rằng lãi suất của Mỹ sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.

Mô hình nuôi thủy sản tại Hợp tác xã cá sạch Bẩy Tuyển, phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ. (Ảnh: TRẦN LONG)

Thủy sản Việt trước cơ hội bứt phá

Khép lại hành trình 14 năm với 21 vòng đàm phán chính thức, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-EFTA mới được ký kết đã mở ra những cơ hội hợp tác mới, góp phần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu thủy sản.