Hoàn thiện cơ sở pháp lý để triển khai Luật Phòng bệnh

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15. Đây là đạo luật quan trọng nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác phòng bệnh, với trọng tâm chuyển từ “tập trung khám bệnh, chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”.

Các y, bác sĩ thăm khám cho người khuyết tật, người trong hộ cận nghèo tại Phòng khám 21 Phan Chu Trinh, Hà Nội.
Các y, bác sĩ thăm khám cho người khuyết tật, người trong hộ cận nghèo tại Phòng khám 21 Phan Chu Trinh, Hà Nội.

Để các quy định của Luật Phòng bệnh được triển khai hiệu quả, Bộ Y tế đang khẩn trương xây dựng, lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương để sớm ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện bộ luật.

Tiến sĩ Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết: Mục đích ban hành Luật Phòng bệnh nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng bệnh, góp phần nâng cao sức khỏe cả về thể chất và tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ, chất lượng cuộc sống của người Việt Nam.

Luật Phòng bệnh gồm 6 Chương, 46 Điều, áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tại Việt Nam và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Đáng chú ý, bên cạnh việc kế thừa của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm (năm 2007), Luật Phòng bệnh được thông qua lần này có những điểm mới mang tính đột phá như: Luật khẳng định phòng bệnh chủ động là chính, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời.

can-bo-y-te-kham-suc-khoe-cho-nguoi-dan.jpg
Cám bộ y tế tư vấn, khán bệnh miễn phí cho người dân trên địa bàn thành phố Hà Nội (Ảnh: VÂN VÂN)

Trong đó, Luật không chỉ tập trung vào bệnh truyền nhiễm mà bao quát cả bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và điều kiện bảo đảm để phòng bệnh; quy định ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế dự phòng; thành lập Quỹ phòng bệnh...

Luật mới cũng đã nâng cao quyền lợi của người dân như: Được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên; được bảo đảm công bằng trong tiếp cận vắc-xin, sinh phẩm; hỗ trợ thực hiện dinh dưỡng trong phòng bệnh cho các đối tượng, khu vực ưu tiên phù hợp điều kiện phát triển kinh tế-xã hội.

Ngoài ra, Luật cũng quy định về ưu đãi đối với nhân lực làm công tác phòng bệnh như: Áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội đối với nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng; cơ sở y tế dự phòng được chủ động quy định mức thu nhập tăng thêm từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước…

Bộ Y tế đang phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành, đơn vị trực thuộc xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh; dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh; dự thảo Thông tư quy định về hoạt động tiêm chủng, nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật, bảo đảm tính khả thi, thống nhất và phù hợp điều kiện thực tiễn của hệ thống y tế cũng như của các địa phương.

Trong đó, dự thảo Nghị định dự kiến gồm 11 chương với 120 điều. Từ năm 2026, ưu tiên thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người cao tuổi, khuyết tật, người nghèo, người có công, mắc bệnh mạn tính, sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn, xã đảo, đặc khu.

Từ năm 2028, thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho các đối tượng còn lại. Dựa trên kết quả khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành kế hoạch, tổ chức khám miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho nhân dân trên địa bàn.

Căn cứ vào điều kiện kinh tế-xã hội trong từng thời kỳ, khả năng cân đối ngân sách và nguồn huy động của địa phương, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định mở rộng đối tượng, danh mục dịch vụ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí theo quy định.

Việc tổ chức được thực hiện tại các cơ sở khám, chữa bệnh đủ điều kiện theo quy định hoặc thông qua hình thức lưu động, bảo đảm tuân thủ quy định chuyên môn.

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho rằng: Việc xây dựng Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh cần bám sát tinh thần cải cách thủ tục hành chính, thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, không để phát sinh thêm các thủ tục không cần thiết.

Đối với trường hợp cần bổ sung quy định mới, các đơn vị phải tiến hành rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm phù hợp quyết định hiện hành, có cơ sở thực tiễn rõ ràng.

Đặc biệt, với những nội dung có liên quan kinh phí, điều kiện triển khai hoặc ảnh hưởng đến nhiều đối tượng cần được đánh giá chi tiết, toàn diện để tạo thuận lợi cho quá trình thẩm định của các bộ, ngành liên quan.

Bộ Y tế cũng yêu cầu các đơn vị soạn thảo cần đặc biệt quan tâm đến các điều khoản chuyển tiếp trong Nghị định, Thông tư.

Đối với những quy định mới hoặc nâng cao tiêu chuẩn so với hiện hành phải có lộ trình thực hiện phù hợp, nhất là trong các lĩnh vực liên quan nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn lực tài chính nhằm bảo đảm tính liên tục, không gây gián đoạn trong quá trình triển khai.

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng chức năng kiểm tra công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn Thành phố Hà Nội. (Ảnh: THU THẢO)

Quản lý an toàn thực phẩm theo chuỗi cung ứng

Tình trạng thực phẩm không bảo đảm an toàn, thực phẩm giả vẫn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân; làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng và tác động tiêu cực đến môi trường sản xuất, kinh doanh chân chính. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cần phải có mô hình quản lý phù hợp.

Sửa đổi Luật An toàn thực phẩm theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên đánh giá nguy cơ. (Ảnh minh họa)

Sửa đổi Luật An toàn thực phẩm: Chặn thực phẩm bẩn từ gốc, siết quản lý toàn chuỗi

Sau hơn 15 năm thực hiện, Luật An toàn thực phẩm năm 2010 bộc lộ nhiều bất cập trước sự phát triển của thương mại điện tử, chuỗi cung ứng và các loại hình kinh doanh mới. Bộ Y tế đề xuất sửa luật theo hướng quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm, tăng hậu kiểm và đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc nhằm bảo vệ sức khỏe người dân.

Test dị ứng cho bệnh nhân.

Nguy cơ khó lường từ dị ứng thuốc và thức ăn

Chỉ vài phút sau khi ăn hải sản, một bệnh nhân xuất hiện nổi mề đay toàn thân, ngứa dữ dội, sưng môi và cảm giác khó thở. Một trường hợp khác sau khi uống thuốc cảm, kháng sinh cũng gặp tình trạng tương tự, thậm chí có nguy cơ tiến triển thành sốc phản vệ nếu không được xử trí kịp thời.

Bệnh nhân hiện đang được điều trị tích cực tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Liên cầu lợn gây viêm màng não, bác sĩ cảnh báo biến chứng phù não đe dọa tính mạng

Chỉ 2 ngày sau khi ăn tiết canh lợn, ông Đ.V.C. (45 tuổi, trú tại Bắc Ninh) đang khỏe mạnh bỗng sốt cao, đau đầu, buồn nôn rồi nhanh chóng rơi vào hôn mê, rối loạn ý thức. Bác sĩ cho biết bệnh có thể diễn tiến rất nhanh, đồng thời khuyến cáo người dân tuyệt đối không ăn tiết canh và thịt lợn chưa nấu chín kỹ.

Quang cảnh lễ phát động chiến dịch cao điểm khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc cho người dân tỉnh Quảng Trị năm 2026,

Quảng Trị phát động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho người dân

Sáng 12/7, tại Trạm Y tế phường Đồng Hới, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị tổ chức lễ phát động chiến dịch cao điểm khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc cho người dân toàn tỉnh năm 2026. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hoàng Xuân Tân và lãnh đạo các ngành, địa phương và bà con nhân dân Đồng Hới đến dự. 

Ê-kíp phẫu thuật đang cấp cứu người bệnh.

Cứu sống người phụ nữ bị mảnh kính cắt ngang cổ

Một chiếc xe tải mất lái lao vào tủ kính phía trước quán bún riêu, hàng loạt mảnh kính sắc nhọn bắn vào người chị H.N. (40 tuổi, ngụ xã Bến Cầu, Tây Ninh) đang bán bún. Kính cắt đã gây ra nhiều vết thương ở vùng đầu, mặt và đặc biệt là một vết rách dài 10cm ngang cổ chị H.N., làm chảy máu dữ dội, nguy hiểm tính mạng.

Đội ngũ y, bác sĩ Học viện Y-Dược học cổ truyền Việt Nam và Bệnh viện Tuệ Tĩnh khám, tư vấn về sức khỏe cho người dân trên địa bàn xã Kiều Phú.

Phát huy vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe người dân

Ngày 9/7/2026, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 1250/QĐ-TTg về việc ban hành Kế hoạch thực hiện Thông báo số 68-TB/VPTW ngày 26/5/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế về phát triển ngành Y học cổ truyền Việt Nam (Kế hoạch).

Người dân xã Cái Chiên được khám sức khỏe, tư vấn và sàng lọc bệnh miễn phí theo kế hoạch của tỉnh.

Quảng Ninh nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho nhân dân

Nhằm tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân, tỉnh Quảng Ninh đã xây dựng kế hoạch, hướng dẫn các địa phương, phân công cho các bệnh viện, đơn vị y tế hỗ trợ các xã, phường thực hiện rà soát, tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân trên địa bàn tỉnh.

Diễn đàn Lãnh đạo Sinh hoạt Y khoa Pháp-Việt lần thứ 30 được tổ chức tại khách sạn Melia Hà Nội.

AS ONE: Chung tay hiện thực hóa mục tiêu kiểm soát tăng huyết áp và đái tháo đường tại Việt Nam, giai đoạn 2026-2030

Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động kỷ niệm 30 năm Sinh hoạt Y khoa Pháp-Việt và 10 năm Hệ sinh thái “Ngày Đầu Tiên”, Hội thảo chuyên gia AS ONE Expert Meeting và Diễn đàn Lãnh đạo Sinh hoạt Y khoa Pháp-Việt lần thứ 30 đã quy tụ các cơ quan quản lý y tế, chuyên gia trong nước và quốc tế, cơ sở khám chữa bệnh trên cả nước...