Hoàn thiện cơ sở pháp lý để triển khai Luật Phòng bệnh

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15. Đây là đạo luật quan trọng nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác phòng bệnh, với trọng tâm chuyển từ “tập trung khám bệnh, chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”.

Các y, bác sĩ thăm khám cho người khuyết tật, người trong hộ cận nghèo tại Phòng khám 21 Phan Chu Trinh, Hà Nội.
Các y, bác sĩ thăm khám cho người khuyết tật, người trong hộ cận nghèo tại Phòng khám 21 Phan Chu Trinh, Hà Nội.

Để các quy định của Luật Phòng bệnh được triển khai hiệu quả, Bộ Y tế đang khẩn trương xây dựng, lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương để sớm ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện bộ luật.

Tiến sĩ Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết: Mục đích ban hành Luật Phòng bệnh nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng bệnh, góp phần nâng cao sức khỏe cả về thể chất và tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ, chất lượng cuộc sống của người Việt Nam.

Luật Phòng bệnh gồm 6 Chương, 46 Điều, áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tại Việt Nam và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Đáng chú ý, bên cạnh việc kế thừa của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm (năm 2007), Luật Phòng bệnh được thông qua lần này có những điểm mới mang tính đột phá như: Luật khẳng định phòng bệnh chủ động là chính, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời.

can-bo-y-te-kham-suc-khoe-cho-nguoi-dan.jpg
Cám bộ y tế tư vấn, khán bệnh miễn phí cho người dân trên địa bàn thành phố Hà Nội (Ảnh: VÂN VÂN)

Trong đó, Luật không chỉ tập trung vào bệnh truyền nhiễm mà bao quát cả bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và điều kiện bảo đảm để phòng bệnh; quy định ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế dự phòng; thành lập Quỹ phòng bệnh...

Luật mới cũng đã nâng cao quyền lợi của người dân như: Được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên; được bảo đảm công bằng trong tiếp cận vắc-xin, sinh phẩm; hỗ trợ thực hiện dinh dưỡng trong phòng bệnh cho các đối tượng, khu vực ưu tiên phù hợp điều kiện phát triển kinh tế-xã hội.

Ngoài ra, Luật cũng quy định về ưu đãi đối với nhân lực làm công tác phòng bệnh như: Áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội đối với nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng; cơ sở y tế dự phòng được chủ động quy định mức thu nhập tăng thêm từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước…

Bộ Y tế đang phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành, đơn vị trực thuộc xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh; dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh; dự thảo Thông tư quy định về hoạt động tiêm chủng, nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật, bảo đảm tính khả thi, thống nhất và phù hợp điều kiện thực tiễn của hệ thống y tế cũng như của các địa phương.

Trong đó, dự thảo Nghị định dự kiến gồm 11 chương với 120 điều. Từ năm 2026, ưu tiên thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người cao tuổi, khuyết tật, người nghèo, người có công, mắc bệnh mạn tính, sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn, xã đảo, đặc khu.

Từ năm 2028, thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho các đối tượng còn lại. Dựa trên kết quả khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành kế hoạch, tổ chức khám miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho nhân dân trên địa bàn.

Căn cứ vào điều kiện kinh tế-xã hội trong từng thời kỳ, khả năng cân đối ngân sách và nguồn huy động của địa phương, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định mở rộng đối tượng, danh mục dịch vụ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí theo quy định.

Việc tổ chức được thực hiện tại các cơ sở khám, chữa bệnh đủ điều kiện theo quy định hoặc thông qua hình thức lưu động, bảo đảm tuân thủ quy định chuyên môn.

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho rằng: Việc xây dựng Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh cần bám sát tinh thần cải cách thủ tục hành chính, thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, không để phát sinh thêm các thủ tục không cần thiết.

Đối với trường hợp cần bổ sung quy định mới, các đơn vị phải tiến hành rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm phù hợp quyết định hiện hành, có cơ sở thực tiễn rõ ràng.

Đặc biệt, với những nội dung có liên quan kinh phí, điều kiện triển khai hoặc ảnh hưởng đến nhiều đối tượng cần được đánh giá chi tiết, toàn diện để tạo thuận lợi cho quá trình thẩm định của các bộ, ngành liên quan.

Bộ Y tế cũng yêu cầu các đơn vị soạn thảo cần đặc biệt quan tâm đến các điều khoản chuyển tiếp trong Nghị định, Thông tư.

Đối với những quy định mới hoặc nâng cao tiêu chuẩn so với hiện hành phải có lộ trình thực hiện phù hợp, nhất là trong các lĩnh vực liên quan nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn lực tài chính nhằm bảo đảm tính liên tục, không gây gián đoạn trong quá trình triển khai.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh hội nghị.

Vĩnh Long triển khai “Tháng hành động vì An toàn thực phẩm” năm 2026

Sáng 21/4, Ban Chỉ đạo liên ngành an toàn thực phẩm tỉnh Vĩnh Long tổ chức Hội nghị triển khai “Tháng hành động vì An toàn thực phẩm” năm 2026. Hội nghị trực tiếp phối hợp trực tuyến đến 124 xã, phường trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long. Dự hội nghị, có Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thị Bé Mười.

Bé sơ sinh được theo dõi sát sao tại Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Cuộc chiến 120 ngày của "chiến binh" sinh non chỉ nặng 500gr

Sinh ở tuần thai 25 tuần 4 ngày, cân nặng chỉ vỏn vẹn 500gr, Doãn Dương bước vào cuộc đời khi cơ hội sống còn vô cùng mong manh. Cơ thể nhỏ bé chưa hoàn thiện, từng nhịp thở yếu ớt, từng dấu hiệu sinh tồn đều khiến các bác sĩ phải theo dõi sát sao tại Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Phụ sản Trung ương.

Giám định viên Trung tâm Pháp y Hà Nội đang tiến hành các bước xét nghiệm, giám định ADN.

Nhiều điểm mới về giám định tư pháp

Luật Giám định tư pháp năm 2025, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5, hoạt động giám định tư pháp không chỉ do các tổ chức giám định tư pháp công lập mà còn được thực hiện tại Văn phòng Giám định tư pháp, không chỉ giám định “bó hẹp” phục vụ hoạt động tố tụng mà còn được thực hiện các giám định ngoài tố tụng phục vụ nhu cầu người dân.

Giữ vệ sinh sạch sẽ là biện pháp hữu hiệu để phòng bệnh tay chân miệng.

Không để dịch chồng dịch

Nhiều căn bệnh truyền nhiễm đang tiếp tục gia tăng nhanh với số ca mắc khá cao như tay chân miệng, viêm màng não mô cầu, sốt xuất huyết, bệnh dại… Đáng chú ý là đã có không ít ca tử vong. Sự chủ quan trong điều trị bệnh là một trong những nguyên nhân khiến bệnh diễn biến nặng, khó kiểm soát.

Ảnh minh họa.

Thực đơn dinh dưỡng bảo vệ thận cho người bị chứng thận hư

Kiêng khem quá mức sẽ dẫn đến suy kiệt cơ thể, hoặc bồi bổ sai cách lại tạo gánh nặng cho thận là 2 bài toán đặt ra về vấn đề dinh dưỡng với người có hội chứng thận hư. Bổ sung dinh dưỡng đúng cách là một liệu pháp hỗ trợ để kiểm soát triệu chứng, giảm phù và hỗ trợ trong quá trình điều trị bệnh thận hư.

Kiểm tra thực phẩm chín sau khi chế biến tại Trường tiểu học Tràng An, Hà Nội.

Bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn trường học

Thực phẩm không bảo đảm an toàn, nếu được đưa ra thị trường tiêu thụ sẽ làm gia tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm; gây tác hại lâu dài đến sức khỏe người sử dụng. Thời gian qua, cơ quan chức năng phát hiện hàng trăm tấn thực phẩm mất an toàn được đưa vào bếp ăn trường học để chế biến thức ăn cho học sinh.

[Video] Ca ngộ độc thực phẩm cả nước tăng vọt

[Video] Ca ngộ độc thực phẩm cả nước tăng vọt

Bộ Y tế cho biết: Số ca ngộ độc thực phẩm cả nước đang tăng vọt so với cùng kỳ năm ngoái. Từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm từ đầu năm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ năm ngoái, nhiều ca liên quan bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố.

Con trai chào đời an toàn ở tuần thai 38 khi người chị song sinh đã chào đời trước đó ở tuần thai 26. (Ảnh: BVCC)

Kỳ tích y khoa: Cặp song thai chào đời cách nhau 13 tuần

Ngành sản khoa Việt Nam vừa ghi thêm một kỳ tích khi sản phụ mang song thai sinh 2 con cách nhau 13 tuần. Bé sinh non ở tuần 26 đang hoàn thiện chức năng hô hấp, em trai tiếp tục được nuôi thêm 13 tuần trong bụng mẹ và chào đời ở tuần 38. Kỳ tích ấy đến từ sự quyết tâm và trí tuệ của các thầy thuốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội.

Cán bộ Trạm Y tế phường Tây Tựu hướng dẫn các em học sinh trên địa bàn rửa tay bằng xà phòng đúng cách để phòng bệnh tay chân miệng.

Không để dịch bệnh truyền nhiễm lây lan, bùng phát tại nơi mình sinh sống

Bên cạnh sự nỗ lực của ngành y tế, cần có sự vào cuộc của các cấp, các ngành liên quan; nhất là mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng cần chủ động hơn nữa trong công tác phòng, chống dịch bệnh để bảo vệ an toàn sức khỏe cho trẻ em, đặc biệt không để dịch bệnh lây lan, bùng phát tại nơi mình sinh sống.