Hoàn thiện cơ sở pháp lý để triển khai Luật Phòng bệnh

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15. Đây là đạo luật quan trọng nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác phòng bệnh, với trọng tâm chuyển từ “tập trung khám bệnh, chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”.

Các y, bác sĩ thăm khám cho người khuyết tật, người trong hộ cận nghèo tại Phòng khám 21 Phan Chu Trinh, Hà Nội.
Các y, bác sĩ thăm khám cho người khuyết tật, người trong hộ cận nghèo tại Phòng khám 21 Phan Chu Trinh, Hà Nội.

Để các quy định của Luật Phòng bệnh được triển khai hiệu quả, Bộ Y tế đang khẩn trương xây dựng, lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương để sớm ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện bộ luật.

Tiến sĩ Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết: Mục đích ban hành Luật Phòng bệnh nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng bệnh, góp phần nâng cao sức khỏe cả về thể chất và tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ, chất lượng cuộc sống của người Việt Nam.

Luật Phòng bệnh gồm 6 Chương, 46 Điều, áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tại Việt Nam và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Đáng chú ý, bên cạnh việc kế thừa của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm (năm 2007), Luật Phòng bệnh được thông qua lần này có những điểm mới mang tính đột phá như: Luật khẳng định phòng bệnh chủ động là chính, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời.

can-bo-y-te-kham-suc-khoe-cho-nguoi-dan.jpg
Cám bộ y tế tư vấn, khán bệnh miễn phí cho người dân trên địa bàn thành phố Hà Nội (Ảnh: VÂN VÂN)

Trong đó, Luật không chỉ tập trung vào bệnh truyền nhiễm mà bao quát cả bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và điều kiện bảo đảm để phòng bệnh; quy định ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế dự phòng; thành lập Quỹ phòng bệnh...

Luật mới cũng đã nâng cao quyền lợi của người dân như: Được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên; được bảo đảm công bằng trong tiếp cận vắc-xin, sinh phẩm; hỗ trợ thực hiện dinh dưỡng trong phòng bệnh cho các đối tượng, khu vực ưu tiên phù hợp điều kiện phát triển kinh tế-xã hội.

Ngoài ra, Luật cũng quy định về ưu đãi đối với nhân lực làm công tác phòng bệnh như: Áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội đối với nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng; cơ sở y tế dự phòng được chủ động quy định mức thu nhập tăng thêm từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước…

Bộ Y tế đang phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành, đơn vị trực thuộc xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh; dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh; dự thảo Thông tư quy định về hoạt động tiêm chủng, nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật, bảo đảm tính khả thi, thống nhất và phù hợp điều kiện thực tiễn của hệ thống y tế cũng như của các địa phương.

Trong đó, dự thảo Nghị định dự kiến gồm 11 chương với 120 điều. Từ năm 2026, ưu tiên thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người cao tuổi, khuyết tật, người nghèo, người có công, mắc bệnh mạn tính, sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn, xã đảo, đặc khu.

Từ năm 2028, thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho các đối tượng còn lại. Dựa trên kết quả khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành kế hoạch, tổ chức khám miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho nhân dân trên địa bàn.

Căn cứ vào điều kiện kinh tế-xã hội trong từng thời kỳ, khả năng cân đối ngân sách và nguồn huy động của địa phương, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định mở rộng đối tượng, danh mục dịch vụ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí theo quy định.

Việc tổ chức được thực hiện tại các cơ sở khám, chữa bệnh đủ điều kiện theo quy định hoặc thông qua hình thức lưu động, bảo đảm tuân thủ quy định chuyên môn.

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho rằng: Việc xây dựng Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh cần bám sát tinh thần cải cách thủ tục hành chính, thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, không để phát sinh thêm các thủ tục không cần thiết.

Đối với trường hợp cần bổ sung quy định mới, các đơn vị phải tiến hành rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm phù hợp quyết định hiện hành, có cơ sở thực tiễn rõ ràng.

Đặc biệt, với những nội dung có liên quan kinh phí, điều kiện triển khai hoặc ảnh hưởng đến nhiều đối tượng cần được đánh giá chi tiết, toàn diện để tạo thuận lợi cho quá trình thẩm định của các bộ, ngành liên quan.

Bộ Y tế cũng yêu cầu các đơn vị soạn thảo cần đặc biệt quan tâm đến các điều khoản chuyển tiếp trong Nghị định, Thông tư.

Đối với những quy định mới hoặc nâng cao tiêu chuẩn so với hiện hành phải có lộ trình thực hiện phù hợp, nhất là trong các lĩnh vực liên quan nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn lực tài chính nhằm bảo đảm tính liên tục, không gây gián đoạn trong quá trình triển khai.

Có thể bạn quan tâm

Thạc sĩ, chuyên gia tâm lý Hoàng Quốc Lân khám, tư vấn cho bệnh nhân. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Nhận diện sớm những bất thường tâm lý, hành vi ở trẻ để ngăn hậu quả đáng tiếc

Những thay đổi bất thường về cảm xúc, hành vi ở trẻ có thể xuất phát từ nhiều áp lực và trải nghiệm trong cuộc sống. Theo Thạc sĩ, chuyên gia tâm lý Hoàng Quốc Lân, việc nhận diện sớm các dấu hiệu, đồng hành và hỗ trợ kịp thời có thể giúp trẻ vượt qua khó khăn trước khi vấn đề trở nên nghiêm trọng.

Phút tri ân trước nghĩa cử cao đẹp của anh và gia đình. (Ảnh: BV cung cấp)

Giữa mất mát, người mẹ quyết định hiến tạng con trai cứu nhiều người

Người con trai vừa từ Nhật Bản trở về chăm mẹ bất ngờ mắc xuất huyết não do vỡ phình động mạch, tổn thương não không thể hồi phục. Trong nỗi đau mất người thân, gia đình đã đồng ý hiến trái tim, gan, hai quả thận và hai giác mạc của anh, trao cơ hội sống và tìm lại ánh sáng cho nhiều người bệnh.

Ê-kíp phẫu thuật áp dụng phương pháp phẫu thuật kết hợp xương bằng nẹp vít hợp kim titanium đường trong miệng. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Nẹp vít hàm mặt qua đường rạch trong khoang miệng giúp bảo tồn khớp nhai và tính thẩm mỹ

Bệnh viện đa khoa Xuyên Á Đức Hòa (Tây Ninh) vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật nắn chỉnh và kết hợp xương bằng nẹp vít hàm mặt. Đáng chú ý, toàn bộ quá trình tiếp cận ổ gãy đều được thực hiện qua đường rạch trong khoang miệng, giúp bảo tồn tính thẩm mỹ và phục hồi chức năng vận động khớp nhai cho người bệnh.

Bác sĩ khám lại cho bệnh nhi. (Ảnh: BVCC)

Cảnh giác Adenovirus gây sốt cao 40 độ C ở trẻ nhỏ

Bé trai 4 tuổi ở Ninh Bình nhập viện sau 2 ngày sốt cao liên tục, có thời điểm 40 độ C, kèm sưng đau họng, amidan có giả mạc và ăn uống kém. Bác sĩ cảnh báo Adenovirus có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp nếu bệnh tiến triển xuống đường hô hấp dưới.

Bác sĩ phẫu thuật cho bệnh nhi. (Ảnh: BVCC)

Bé trai 12 tuổi dị tật tai bẩm sinh, cholesteatoma phá hủy xương chũm

Trên nền dị tật vành tai, ống tai bẩm sinh hai bên, bé trai 12 tuổi mắc cholesteatoma đã lan rộng vào xương chũm, gây tiêu hủy xương và viêm cấp. Các bác sĩ Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương phải phẫu thuật loại bỏ bệnh tích, đồng thời bảo tồn tối đa các cấu trúc quan trọng để chuẩn bị cho việc tái tạo vành tai sau này.

[Video] Dự kiến nâng mức hưởng bảo hiểm y tế lên 85% từ năm 2027

[Video] Dự kiến nâng mức hưởng bảo hiểm y tế lên 85% từ năm 2027

Từ ngày 1/7/2027 nâng mức hưởng bảo hiểm y tế đối với các trường hợp hiện được hưởng 80% chi phí khám, chữa bệnh lên 85%, tiến tới 90% từ ngày 1/7/2029. Đây là nội dung đang được Bộ Y tế dự thảo tại Nghị định quy định lộ trình tăng mức hưởng và phạm vi hưởng bảo hiểm y tế, phù hợp mức đóng và khả năng cân đối của quỹ.

Bác sĩ mổ cấp cứu lấy thai kịp thời cho sản phụ. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Tưởng chuyển dạ, thai phụ 36 tuần đối mặt biến chứng hy hữu

Thai phụ 36 tuần nhập viện vì đau bụng, không ra máu, không ra nước, tim thai và huyết động đều ổn định. Tuy nhiên, các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Trung ương phát hiện vết nứt 3cm ở góc phải tử cung, màng ối đã tràn ra ngoài ổ bụng, kịp thời mổ cấp cứu cứu mẹ và bé.

Phụ huynh dễ dàng thao tác quét mã QR và kiểm chứng thông tin về lon sản phẩm trên tay. (Nguồn ảnh: Nestle)

Minh bạch nguồn gốc và chất lượng trở thành tiêu chí quan trọng khi phụ huynh chọn sản phẩm dinh dưỡng

Khi lựa chọn sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ, bên cạnh bảng thành phần, nguồn gốc hay các tiêu chuẩn chất lượng là những thông tin quan trọng mà phụ huynh cần tham khảo. Việc các thông tin này được cung cấp rõ ràng, dễ tiếp cận giúp cha mẹ có thêm cơ sở tìm hiểu trước khi đưa ra lựa chọn phù hợp với nhu cầu của con.

Hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á 2026 diễn ra tại Bangkok, Thái Lan. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Dấu ấn Việt Nam tại hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á

Diễn ra từ ngày 2-3/9 tại thủ đô Bangkok của Thái Lan, Hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á (HMA) 2026 quy tụ đông đảo các nhà quản trị, nhà hoạch định chính sách và chuyên gia trong lĩnh vực y tế tại khu vực. Việt Nam có hai đại diện được vinh danh trong số 25 nhân vật có ảnh hưởng hàng đầu của Hội nghị Quản lý bệnh viện châu Á.

Bác sĩ thực hiện thủ thuật xử trí tình trạng biến chứng cho bệnh nhân. (Ảnh: BVCC)

Cảnh báo biến chứng thẩm mỹ dai dẳng sau can thiệp vùng ngực

Sau phẫu thuật đặt túi ngực, tiêm filler, không ít chị em phải nhập viện trong tình trạng gặp biến chứng nặng nề. Các bác sĩ cảnh báo những biến chứng nhiễm trùng sau các thủ thuật thẩm mỹ có thể kéo dài và khó điều trị nếu không được xử trí đúng cách.