Sản phụ ung thư vú di căn nhiều vị trí, khối u trung thất chèn ép đường thở
Bệnh viện Phụ sản Trung ương vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật lấy thai cho sản phụ L.T.N. (38 tuổi), mắc ung thư vú di căn xương đa ổ, trung thất và màng phổi. Đây là trường hợp đặc biệt phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa sản, gây mê hồi sức và sơ sinh.
Sản phụ nhập viện khi thai được 34 tuần, trong tình trạng đau đớn dữ dội, khó thở và hạn chế vận động.
Theo hồ sơ bệnh án, cách đây 3 năm, bệnh nhân được chẩn đoán ung thư vú trái, đã phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến vú kèm di căn hạch nhưng không theo dõi định kỳ.
Trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện đau nhiều tại vùng cột sống và xương chậu, khó thở tăng dần. Các bác sĩ ghi nhận tình trạng nghi ngờ di căn hạch cổ trái, hạch lớn nhất khoảng 2cm, tràn dịch màng phổi và tiền sử nhiễm khuẩn tiết niệu cách đó 3 tháng.
Kết quả chụp cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ cho thấy tổn thương xương đa ổ trên diện rộng, phá hủy thân các đốt sống T11, T12, L1, L3, L4, khối khớp bên L1-L2 trái, cánh xương cùng trái, xương chậu và đầu trên xương đùi hai bên.
Đặc biệt, tổn thương tại đốt sống L1 gây xẹp, đẩy lồi thành sau thân đốt sống, khiến đường kính trước sau ống sống chỉ còn 10,2mm. Bệnh nhân còn bị hẹp ống sống ngang mức L3-L4, rách vòng xơ đĩa đệm L5-S1, phù nề thâm nhiễm cơ thắt lưng chậu phải và cơ dựng sống hai bên.
Đáng lo ngại hơn, kết quả thăm dò phát hiện bóng tim to, kèm khối u trung thất kích thước hơn 10cm chèn ép trực tiếp vào đường thở.
Các tổn thương khiến sản phụ đau dữ dội, hạn chế vận động 2 chân, rối loạn vận động tiểu tiện và giảm thông khí vùng đáy phổi. Nhịp thở của bệnh nhân lên tới 29 lần/phút, kèm những cơn khó thở liên tục.
Trong khi đó, thai nhi mới 34 tuần tuổi. Tình trạng sức khỏe của người mẹ ngày càng suy giảm, đặt các bác sĩ trước yêu cầu phải lựa chọn phương án can thiệp phù hợp nhằm bảo đảm an toàn cho cả hai mẹ con.
Sau hội chẩn chuyên khoa, ê-kíp quyết định phẫu thuật lấy thai khẩn cấp dưới sự chỉ đạo phẫu thuật chính của Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thái Giang, Phó Trưởng khoa Phụ ung thư.
Lựa chọn phương pháp vô cảm đặc biệt để tránh nguy cơ tử vong trên bàn mổ
Thách thức lớn nhất của ca phẫu thuật không chỉ nằm ở tình trạng bệnh lý phức tạp mà còn ở việc lựa chọn phương pháp vô cảm.
Với khối u trung thất kích thước hơn 10cm chèn ép khí quản, bóng tim to và chức năng hô hấp suy giảm, phương án gây mê toàn thân tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng.
Bác sĩ chuyên khoa II Bạch Minh Thu, Trưởng khoa Gây mê Hồi sức, Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau nhiều, khó thở nặng. Nếu sử dụng thuốc mê và thuốc giãn cơ, nguy cơ không đặt được ống nội khí quản hoặc không thể phục hồi hô hấp sau phẫu thuật rất lớn.
Trong tình huống đó, người mẹ có thể tử vong ngay trên bàn mổ, thậm chí đe dọa tính mạng cả thai nhi.
Tuy nhiên, phương án gây tê thông thường cũng gặp khó khăn do các tổn thương ung thư di căn tại cột sống, gây chèn ép ống sống.
Sau khi đánh giá toàn diện kết quả siêu âm, X-quang và cộng hưởng từ, các bác sĩ quyết định phối hợp gây tê tủy sống liều thấp với gây tê ngoài màng cứng.
Theo bác sĩ Bạch Minh Thu, việc sử dụng liều thuốc gây tê tủy sống thấp hơn thông thường nhằm hạn chế nguy cơ tụt huyết áp cấp ở bệnh nhân có tình trạng suy tim, suy hô hấp. Sau đó, đường gây tê ngoài màng cứng được sử dụng để duy trì mức độ vô cảm cần thiết, bảo đảm sản phụ không đau trong quá trình phẫu thuật.
Để chủ động ứng phó với những biến động có thể xảy ra, ê-kíp gây mê hồi sức chuẩn bị đầy đủ các phương án hồi sức trước khi tiến hành phẫu thuật.
Bệnh nhân được đặt đường truyền tĩnh mạch trung ương, theo dõi huyết áp động mạch xâm lấn liên tục. Các thuốc hỗ trợ huyết áp và tim mạch như Ephedrine, Phenylephrine, Noradrenaline được chuẩn bị sẵn qua bơm tiêm điện để kịp thời xử trí khi cần thiết.
Việc lựa chọn phương pháp vô cảm và kiểm soát huyết động có ý nghĩa quyết định, giúp hạn chế những nguy cơ có thể xảy ra đối với sản phụ trong suốt cuộc mổ.
Sau khi hoàn tất quá trình gây tê và kiểm soát ổn định các chỉ số huyết động, ê-kíp phẫu thuật do Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thái Giang chỉ đạo tiến hành mổ lấy thai.
Các thao tác được thực hiện khẩn trương, nhằm rút ngắn thời gian phẫu thuật và hạn chế tối đa tác động lên cơ thể người mẹ vốn đang trong tình trạng sức khỏe suy giảm nghiêm trọng.
Em bé chào đời ở tuần thai thứ 34, cất tiếng khóc ngay tại phòng mổ và được các bác sĩ sơ sinh tiếp nhận, chăm sóc chuyên sâu.
Trong suốt quá trình phẫu thuật, sản phụ duy trì trạng thái tỉnh táo, các chỉ số sinh tồn ổn định. Ca mổ kết thúc an toàn, không ghi nhận biến cố nghiêm trọng trong thông tin bệnh viện cung cấp.
Sau phẫu thuật, người mẹ tiếp tục được theo dõi, chăm sóc hậu phẫu tích cực tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
Sau 2 ngày, tình trạng sức khỏe và tinh thần của sản phụ ổn định, các chỉ số huyết động và hô hấp được duy trì trong ngưỡng an toàn. Bệnh nhân đủ điều kiện để chuyển về Bệnh viện Bạch Mai tiếp tục điều trị chuyên khoa đối với bệnh lý ung thư.
Theo Bệnh viện Phụ sản Trung ương, thành công của ca phẫu thuật cho thấy vai trò quan trọng của việc đánh giá nguy cơ, xây dựng chiến lược gây mê hồi sức phù hợp và chuẩn bị các phương án xử trí biến chứng trong những trường hợp thai kỳ nguy cơ cao.
Đặc biệt, với những sản phụ mắc bệnh lý nặng, có tổn thương nhiều cơ quan, sự phối hợp giữa chuyên khoa sản, gây mê hồi sức và sơ sinh là yếu tố quan trọng giúp lựa chọn phương án can thiệp, bảo đảm an toàn cho người mẹ và trẻ sơ sinh.
