Hoàn thiện cơ chế hỗ trợ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ

Khách hàng Nhật Bản khảo sát tại một cơ sở ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất nấm.
Khách hàng Nhật Bản khảo sát tại một cơ sở ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất nấm.

Sau gần 10 năm vận hành, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ tỉnh Thái Nguyên đã góp phần hỗ trợ hàng trăm nhiệm vụ nghiên cứu và ứng dụng công nghệ. Tuy nhiên, để quỹ thật sự trở thành “đòn bẩy” cho công nghệ chiến lược và đổi mới sáng tạo, nhiều điểm nghẽn về vốn điều lệ, cơ chế tài chính và huy động nguồn lực xã hội cần sớm được tháo gỡ.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Thái Nguyên Hoàng Văn Thiên, Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ là một “công cụ” tài chính rất quan trọng để địa phương chủ động bố trí, sử dụng nguồn lực cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; giúp bảo đảm kinh phí cho các nhiệm vụ được triển khai thường xuyên, nhất là những nhiệm vụ phát sinh đột xuất, không hoàn toàn phụ thuộc vào chu kỳ năm ngân sách.

10 năm qua, Quỹ được phân bổ hơn 269 tỷ đồng, thực hiện 527 lượt cấp kinh phí và đối ứng triển khai trên 250 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh. Trong số đó, các nhiệm vụ thuộc lĩnh vực khoa học-kỹ thuật-công nghệ chiếm khoảng 30% và nhiệm vụ liên quan phục vụ, phát triển các công nghệ, sản phẩm công nghệ chiến lược chiếm khoảng 10% như: Trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ robot và tự động hóa, công nghệ y sinh học, công nghệ đất hiếm… Bước đầu, Quỹ góp phần tạo nền tảng nguồn lực giúp tỉnh thúc đẩy các nhiệm vụ khoa học, công nghệ nói chung và các nhiệm vụ nghiên cứu công nghệ chiến lược nói riêng.

Thời gian tới, hằng năm, Thái Nguyên sẽ ưu tiên bố trí 15% chi ngân sách sự nghiệp khoa học của tỉnh được cấp về Quỹ để triển khai, thực hiện các nhiệm vụ trong Đề án phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030 của tỉnh. Cụ thể, tự chủ phát triển công nghệ chiến lược, nhất là công nghệ số: AI, Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn, blockchain, bán dẫn, công nghệ vệ tinh, nano… và ưu tiên năm nhóm công nghệ chiến lược, gồm: Công nghệ đồ họa số, công nghệ phần mềm và AI ứng dụng, công nghệ tự động hóa-robot, công nghệ thiết bị bay không người lái; công nghệ và hệ sinh thái IoT.

Mặc dù được ví như “bệ đỡ” phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhưng khó khăn lớn nhất hiện nay của Quỹ là chưa được cấp vốn điều lệ. Bởi trên thực tế Quỹ mới chủ yếu thực hiện chức năng cấp kinh phí cho các nhiệm vụ khoa học và công nghệ, còn các hoạt động tài trợ, hỗ trợ, cho vay và bảo lãnh vốn vay thì chưa thực hiện được.

Cùng với đó, việc huy động nguồn lực xã hội hóa còn hạn chế, do phần lớn doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh là doanh nghiệp nhỏ và vừa, khả năng trích lập và đóng góp cho quỹ còn khó khăn. Bộ máy của quỹ hiện nay hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, chưa có cơ chế tài chính hỗ trợ phù hợp cho nên ít nhiều ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai. Việc nghiên cứu các nhiệm vụ công nghệ chiến lược thường có mức độ rủi ro cao, thời gian thực hiện dài, đòi hỏi cơ chế quản lý linh hoạt hơn.

Trong khi, việc sử dụng nguyên vật liệu, năng lượng để nghiên cứu, thử nghiệm trong hoạt động khoa học và công nghệ phải bảo đảm linh hoạt về chủng loại, kịp thời về thời gian mua sắm nhưng phải được thực hiện theo các quy định Luật Đấu thầu. Điều này gây khó khăn trong quá trình thực hiện nghiên cứu các đề tài khoa học, thương mại hóa sản phẩm sau nghiên cứu...

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hoàng Văn Thiên cho rằng, để quỹ địa phương thật sự trở thành “đòn bẩy” cho phát triển công nghệ chiến lược; là cầu nối giữa Nhà nước, nhà khoa học, nhà trường và doanh nghiệp để hình thành các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu Việt Nam, cần tháo gỡ ba nhóm điểm nghẽn lớn. Đó là: Hoàn thiện khung pháp lý, nhất là hướng dẫn cụ thể về mô hình tổ chức, cơ chế tài chính, quản trị rủi ro và phương thức vận hành quỹ theo quy định mới.

Quan tâm bố trí, bổ sung vốn điều lệ để quỹ có thể thực hiện đầy đủ chức năng tài trợ, hỗ trợ, cho vay, bảo lãnh vốn vay, thay vì chỉ dừng ở cấp phát kinh phí nhiệm vụ như hiện nay. Cần có cơ chế đủ mạnh để thu hút nguồn lực ngoài ngân sách, khuyến khích doanh nghiệp trích lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ của doanh nghiệp, tăng cường kết nối giữa quỹ với các doanh nghiệp, viện, trường, tổ chức tài chính.

Thời gian tới, tỉnh Thái Nguyên sẽ tiếp tục rà soát, tham mưu hoàn thiện tổ chức và cơ chế hoạt động của quỹ phù hợp quy định mới của luật và các nghị định liên quan. Các đơn vị chức năng đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền để các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp hiểu rõ hơn vai trò của quỹ; nghiên cứu giải pháp tổng hợp các nguồn ngoài ngân sách dành cho khoa học, công nghệ. Bên cạnh đó, chú trọng thu hút nguồn đóng góp của quỹ phát triển khoa học và công nghệ tại doanh nghiệp; đồng thời, ưu tiên nguồn lực của quỹ cho các lĩnh vực mũi nhọn như: Công nghiệp chế biến, tự động hóa, robot, IoT, nông nghiệp thông minh và các công nghệ phục vụ phát triển bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh khai mạc chương trình tập huấn. (Ảnh: CTV)

Lâm Đồng: Trang bị kiến thức bảo vệ thanh thiếu niên trên môi trường mạng

Ngày 25/10, Công an tỉnh Lâm Đồng phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Khoa học và Công nghệ, Câu lạc bộ Niềm tin số Lâm Đồng, tổ chức tập huấn chuyên gia an toàn số học đường, nhằm xây dựng lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng và bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng.

Quạt nước gạt đập liên hồi tạo nên những luồng bọt bồng bềnh trắng xóa trên mặt ao là đặc trưng tại các vùng nuôi tôm trọng điểm tỉnh Cà Mau. (Ảnh HỮU TÙNG)

Chàng trai Cà Mau số hóa sổ cân tôm

Từ những trăn trở bên ao tôm quê nhà, chàng trai trẻ Đỗ Vương Nhi đã miệt mài sáng tạo nên ứng dụng FarmBook (sổ cân tôm), giúp nhà nông vùng sông nước Cà Mau bước vào hành trình chuyển đổi số một cách nhẹ nhàng, minh bạch nhưng đong đầy niềm tin.

Bài 3: Hiện thực hóa các mục tiêu bằng hành động và kết quả thực tiễn

Bài 3: Hiện thực hóa các mục tiêu bằng hành động và kết quả thực tiễn

Nghị quyết số 19-NQ/TW xác định cụ thể các mục tiêu, yêu cầu đổi mới mô hình phát triển lâu dài, bền vững. Để hiện thực hóa các mục tiêu, yêu cầu đó các cấp, ngành, địa phương và doanh nghiệp cần quyết liệt triển khai và có những kết quả cụ thể, từng bước đưa tri thức trở thành năng lực sản xuất và lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Phiên họp Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Danh sách công trình/cụm công trình được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7

Ngày 12 và 13/10/2026, tại Hà Nội, Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7 họp xem xét, đánh giá các công trình/cụm công trình và tác giả, đồng tác giả đề nghị tặng giải thưởng.

[Video] Nâng giá trị cây rau má từ vùng nguyên liệu địa phương

[Video] Nâng giá trị cây rau má từ vùng nguyên liệu địa phương

Rau má từ lâu được biết đến không chỉ là loại rau quen thuộc trong bữa ăn, mà còn là cây dược liệu dân gian có nhiều giá trị đối với sức khỏe. Tuy nhiên, tại Quảng Trị, các nghiên cứu và mô hình chế biến sâu đối với rau má vẫn chưa nhiều, khiến giá trị kinh tế của cây rau má chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Minh trình bày tham luận tại Phiên toàn thể quốc tế. (Ảnh: Viện Hàn lâm)

Đoàn công tác của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tham dự Hội nghị Khoa học-Thực tiễn quốc tế lần thứ III tại Nga

Hội nghị Khoa học-Thực tiễn quốc tế lần thứ III do Học viện Kinh tế quốc dân và Hành chính công trực thuộc Tổng thống Liên bang Nga (Học viện Tổng thống-RANEPA) tổ chức tại Thủ đô Moskva, Liên bang Nga trong hai ngày 22 và 23/10 với chủ đề “Khoa học cho quản trị nhà nước tại Nga”.

Đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ

Đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ

Chính phủ đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ đối với tổ chức và cá nhân, chỉ quy định nghĩa vụ thông báo của tổ chức, cá nhân giám định khi hoạt động cung cấp dịch vụ và dự kiến quy định tại văn bản dưới luật quyền và nghĩa vụ trong việc thực hiện hoạt động này.

Quốc hội làm việc tại hội trường nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường: Tăng cường hậu kiểm, thúc đẩy chuyển đổi xanh

Dự án Luật hướng tới cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang tăng cường hậu kiểm, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Đồng thời, đổi mới quản trị môi trường dựa trên dữ liệu, thúc đẩy chuyển đổi xanh, tháo gỡ các điểm nghẽn, huy động nguồn lực cho bảo vệ môi trường.

Các đại biểu tham dự hội nghị. (Ảnh: VŨ TÂN)

Khánh Hòa đẩy mạnh chuyển đổi số từ cấp cơ sở

Ngày 23/10, tại Nha Trang, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa tổ chức hội nghị về giải pháp chuyển đổi số tại địa phương, với chủ đề “Chuyển đổi số cấp cơ sở tỉnh Khánh Hòa-Từ khung kiến trúc, nền tảng và dữ liệu số đến quản trị địa phương, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân”.

Hội thảo “Giải pháp phát huy vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam là cầu nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc trong các hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội”. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Phát huy hiệu quả công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội

Ngày 23/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo “Giải pháp phát huy vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam là cầu nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc trong các hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội”.

Công nghệ viễn thám và UAV hỗ trợ khoanh vùng phạm vi dữ liệu. (Ảnh: VNPT)

Ứng dụng công nghệ viễn thám và GeoAI: Đột phá làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai

Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống" đang là nhiệm vụ trọng tâm. Sự kết hợp giữa công nghệ viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV) và trí tuệ nhân tạo không gian địa lý (GeoAI) đang trở thành "chìa khóa" giúp ngành chức năng tối ưu hóa công tác kiểm tra, đối soát và làm sạch dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.

Các đại biểu tham quan SHTP ATP Lab. (Ảnh: SHTP)

Khánh thành Xưởng thực hành Đóng gói và Kiểm thử vi mạch

SHTP ATP Lab được kỳ vọng sẽ góp phần giải bài toán cốt lõi: thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo lý thuyết và yêu cầu kỹ thuật thực tế tại doanh nghiệp. Sinh viên, học viên và kỹ sư từ đây có cơ hội rèn luyện kỹ năng thao tác, tuân thủ quy trình an toàn và vận hành máy móc đúng tiêu chuẩn công nghiệp.

Nhân viên lắp pin, chuẩn bị vận hành UAV phục vụ vận chuyển nông sản tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: VIETNAM POST)

Tập trung nguồn lực phát triển công nghệ dùng chung

Qua rà soát 113 đề xuất nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược của 30 địa phương, Bộ Khoa học và Công nghệ nhận thấy nhiều nội dung có nội dung, nền tảng công nghệ tương đồng ở các nhóm đề xuất như trợ lý ảo, camera trí tuệ nhân tạo, thiết bị bay không người lái, dữ liệu y tế và bản sao số...