Ứng dụng khoa học, công nghệ nâng cao năng suất, chất lượng chè

Những ngày cận Tết, không khí sản xuất tại Hợp tác xã Chè Hảo Đạt, xã Tân Cương, tỉnh Thái Nguyên trở nên khẩn trương, rộn ràng. Thời gian qua, hợp tác xã thu hái nhiều thành công khi nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số để nâng cao năng suất, chất lượng chè.

Thứ Sáu, ngày 13/02/2026 - 21:23

Phó Giám đốc Hợp tác xã Chè Hảo Đạt Đào Văn Toàn vận hành các máy vò chè qua hệ thống điều khiển.

Tại vùng chè đặc sản Tân Cương những ngày này, người làm chè đang chạy đua với thời gian để kịp đưa những gói chè xuân đậm đà hương sắc đến với muôn nhà trên mọi miền đất nước. Chè Tân Cương nổi tiếng bởi hương thơm, vị đượm, ngọt hậu, được chứng nhận chỉ dẫn địa lý; tri thức trồng và chế biến chè Tân Cương được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Chè Thái Nguyên cũng được coi là “Đệ nhất danh trà”. Góp phần làm nên giá trị ấy có sự tận tụy, tâm huyết, sức sáng tạo không ngừng của Hợp tác xã Chè Hảo Đạt. Trên cơ sở tổ hợp tác, năm 2016, bà Đào Thanh Hảo thành lập Hợp tác xã Chè Hảo Đạt. Đến nay, hợp tác xã tham gia sản xuất chè trên diện tích 41 ha ở xã Tân Cương, trong đó có 11 ha của hợp tác xã, diện tích còn lại là liên kết sản xuất với hơn 70 hộ gia đình trong xã.

Những năm qua, hợp tác xã không ngừng nghiên cứu, sáng chế, cải tiến phương tiện, thiết bị, ứng dụng chuyển đổi số trong quá trình sản xuất, chế biến, kinh doanh chè, trở thành đơn vị kinh tế tập thể đi đầu ứng dụng khoa học, công nghệ của ngành chè Thái Nguyên. Tưới chè là công việc quan trọng, góp phần quyết định năng suất, chất lượng chè. Trước đây, Hợp tác xã Chè Hảo Đạt sử dụng máy hút dẫn nước qua vòi để tưới các luống chè nên tốn nước, trôi phân bón và đất màu, mất nhiều thời gian, nhân lực.

Khắc phục vấn đề này, hợp tác xã đã nghiên cứu, ứng dụng, lắp đặt hệ thống giàn tưới thông minh, nhỏ giọt. Giàn tưới được kết nối với điện thoại thông minh, có thể điều khiển được thời gian tưới, giờ tưới, mức độ tưới, rất tiện lợi. Bên cạnh đó, thay vì dùng những lu lớn để sao chè một cách thủ công, cần nhiều nhân lực và tốn nhiên liệu như trước đây, Giám đốc Hợp tác xã Chè Hảo Đạt Đào Thanh Hảo đã nghiên cứu, sáng chế ra “ống sao chè diệt men” cho năng suất cao, hương vị của chè được bảo tồn tối đa, lượng người làm trong dây chuyền giảm một nửa so với trước, nhiên liệu củi cũng tiết kiệm nhiều.

Với sáng chế này, bà Đào Thanh Hảo đã được tặng giải thưởng “Nhân tài đất Việt”. Sau khi sao, diệt vi khuẩn có hại bằng “ống sao diệt men”, chè được đưa ra máy vò. Trước đây, các máy vò chè khi đóng điện là chạy đồng mức, dẫn đến chất lượng, mẫu mã chè bị ảnh hưởng. Khắc phục vấn đề này, bà Hảo cùng Phó Giám đốc hợp tác xã Đào Văn Toàn đã nghiên cứu, sáng chế bảng điều khiển máy vò chè. Máy vò chè được điều khiển chạy nhanh, chậm hoặc trung bình tại từng thời điểm theo ý muốn qua bảng điều khiển, nhờ đó, chất lượng, mẫu mã chè được nâng lên.

Trong lĩnh vực quản lý, hợp tác xã sử dụng máy chấm công bằng Face ID, tính lương hằng ngày cho người lao động chỉ mất 8-10 phút mỗi buổi. Việc chấm công rất chính xác, công bằng, tiết kiệm thời gian cho cả người quản lý lẫn người lao động. Sáng chế này đã đoạt Giải Ba cuộc thi Đổi mới sáng tạo vì Thái Nguyên thân yêu lần thứ I, năm 2025. Đáng chú ý, Hợp tác xã Chè Hảo Đạt sử dụng máy đóng gói chè tự động cho năng suất cao, mẫu mã đẹp và trọng lượng chính xác.

Đồng thời, ứng dụng các nền tảng mạng xã hội để kinh doanh chè tiện lợi, gắn kết với các đơn vị vận chuyển để đưa chè đến người tiêu dùng ở bất cứ địa phương nào nhằm từng bước thay thế việc bán chè truyền thống. Việc không ngừng ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm của Hợp tác xã Chè Hảo Đạt. Đến nay, hầu hết diện tích chè của hợp tác xã được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; sản phẩm chè Đinh và chè Tôm nõn của hợp tác xã đạt tiêu chuẩn OCOP năm sao quốc gia.

Thương hiệu chè Hảo Đạt ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng, mỗi hécta chè bình quân mang lại giá trị khoảng 1,3 tỷ đồng/năm, doanh thu của hợp tác xã năm 2025 đạt hơn 50 tỷ đồng, tăng 28% so với năm trước; lương bình quân của 55 lao động thường xuyên đạt từ 8 đến 10 triệu đồng/tháng, người lao động yên tâm gắn bó với hợp tác xã. Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Tân Cương Nguyễn Công Việt: Kết quả sản xuất, kinh doanh của Hợp tác xã Chè Hảo Đạt cho thấy việc ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo đã phát huy tiềm năng, thế mạnh của vùng đặc sản chè. Mô hình, cách nghĩ, cách làm của hợp tác xã cần được nhân rộng trong thời gian tới, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng chè Tân Cương.

Bài và ảnh: THẾ BÌNH

Chè Tân Cương Thái Nguyên