Tuy nhiên, thách thức sẽ xuất hiện nếu chỉ số chứng khoán chủ yếu tăng nhờ một số ít cổ phiếu (CP) còn các CP khác tăng với tỷ lệ thấp hơn hoặc không tăng. Lúc này, nhà đầu tư (NĐT) cá nhân hay tổ chức nào giữ đúng CP có ảnh hưởng tới chỉ số sẽ có danh mục hiệu quả, trường hợp không sở hữu những CP này sẽ phải chịu sức ép ở nhiều phương diện.
Thí dụ, nếu quỹ xây dựng tiêu chí không phân bổ quá 10% tài sản vào một CP thì dù có biết CP nào đó có thể tăng mạnh, ảnh hưởng đến VN-Index cũng không thể mua quá tỷ lệ này. Nếu muốn thay đổi tỷ lệ này phải lấy ý kiến những người bỏ tiền vào quỹ, tổ chức họp đại hội NĐT… Và để thực hiện những việc này lại tốn không ít thời gian để xây dựng quy trình đầu tư mới, tổ chức họp hành, rất mất thời gian, và tất nhiên phải đối mặt với câu hỏi “thay đổi rồi có hiệu quả hơn không?”. Không chỉ có tổ chức, chính các NĐT cá nhân cũng rơi vào thế kẹt này, nhất là khi đã phân tích kỹ lưỡng, mua vào CP tốt, nhưng giá lại không tăng, hoặc tăng chậm.
Đây không phải là lần đầu tiên một số ít CP lại có ảnh hưởng mạnh mẽ đến VN-Index, nhưng giai đoạn hiện nay có thể rất khác với những lần trước. Năm 2025 là năm VN-Index xác lập những mức tăng "vô tiền khoáng hậu" kể cả về điểm số lẫn thanh khoản, đồng nghĩa với thị trường chứng khoán có sức hút và sự quan tâm cực lớn, và khi kỳ vọng không được đáp ứng tất yếu sẽ sinh áp lực. Vì có nhiều CP tăng giá và tăng mạnh, nhất là giai đoạn cuối quý II và đầu quý III/2025 nên có lẽ một số NĐT cá nhân không còn chú ý tới yếu tố “phòng thủ” trong đầu tư, đó là “đừng bao giờ để mất tiền”. Thực tế cho thấy chưa bao giờ tình trạng “xanh vỏ đỏ lòng” của thị trường diễn ra trong thời gian tính bằng năm, vì vậy nếu có một giai đoạn danh mục không như kỳ vọng, NĐT cá nhân có thể xem việc bảo toàn được nguồn vốn để chờ cơ hội là điều chấp nhận được. Hơn nữa, nếu không thể lãi “vài chục %” mà chỉ lãi từ 10-15% thì suất sinh lời vẫn cao hơn lãi suất gửi tiết kiệm, đặc biệt với những NĐT mới tham gia thị trường thì tỷ lệ này có thể là sự khởi đầu hứa hẹn. Như vậy, trong một số thời điểm, không nhất thiết phải “tham chiếu” với VN-Index, vì chứng khoán là một cuộc chơi dài hạn.
Còn với các quỹ, nếu không thuyết phục được NĐT rằng sự kém hiệu quả chỉ mang tính thời điểm thì có lẽ đã đến lúc phải “dấn thân” nhiều hơn nữa. Nghĩa là các quỹ ngoài việc theo đuổi các mục tiêu dài hạn sẽ còn phải bám sát hiệu quả trong trung, thậm chí ngắn hạn nhiều hơn. Các quỹ sẽ phải xây dựng danh mục theo các tiêu chí năng động, thực dụng hơn nữa. Tiêu chí đầu tư thậm chí sẽ phải xây dựng linh hoạt và sẵn sàng thay đổi nếu cần thiết với tiêu chí hàng đầu là hiệu quả đem lại cho NĐT.
