Ngày 9/10, VN-Index vượt ngưỡng 1.700 điểm và đến 14/10, có thời điểm chỉ số này tăng lên gần 1.795 điểm. Cũng trong khoảng thời gian này, HPG vốn được mệnh danh là “cổ phiếu (CP) quốc dân” chỉ dừng ở mức trên 28.000 đồng/CP. Điều này đồng nghĩa với việc những nhà đầu tư (NĐT) kể cả tổ chức lẫn cá nhân, nắm giữ HPG, sẽ không thể “vui cùng thị trường”. Với riêng các quỹ đầu tư, nếu không nắm giữ những CP tăng cùng với đà tăng chung của chỉ số sẽ rơi vào trạng thái “underperform”, có thể hiểu nôm na là kém hơn kỳ vọng. Cần phải khẳng định, không thể lúc nào NĐT hay quỹ cũng có thể “thắng thị trường” (outperform) và trạng thái underperform là rất bình thường. Vấn đề quan trọng hơn cả là tìm nguyên nhân, học cách chấp nhận, xử lý và biến nguy thành cơ khi gặp tình trạng underperform.
Dưới kỳ vọng là trạng thái những người quản lý quỹ (fund manager) không muốn gặp phải, vì sẽ tạo áp lực lớn ở nhiều khía cạnh. Với NĐT cá nhân, trạng thái underperform đơn giản chỉ là câu chuyện giữa “mình với ta”, nhưng với những người quản lý quỹ, sẽ gặp áp lực từ những người bỏ tiền (investor) theo kiểu “tại sao đầu tư không hiệu quả”. Số liệu “không đẹp” cũng ảnh hưởng đến khả năng gọi vốn của quỹ. Nhưng underperform cũng không đồng nghĩa với “thảm họa”, đặc biệt ở những quỹ có bề dày về hoạt động và chứng minh được năng lực trong quá khứ.
Nói như một fund manager với gần 20 năm kinh nghiệm, nếu như NĐT biết chấp nhận thị trường có biến động, có trồi sụt thì quỹ cũng không nằm ngoài quy luật này. Việc chấp nhận không đồng nghĩa với sự xuề xòa, nhưng để có cách tiếp cận phù hợp, dài hạn, tránh tạo ra những áp lực quá nặng nề. Đối với trạng thái underperform, trước tiên cần theo dõi các tiêu chí của quỹ, có hướng đến việc thường xuyên “tham chiếu” với biến động của thị trường trong ngắn hạn hay không? Nghĩa là nếu quỹ hướng đến tiêu chí linh hoạt, thường xuyên so sánh hiệu quả của mình với VN-Index trong ngắn hạn thì trạng thái underperform có thể là chỉ báo cho thấy mức độ hoạt động thiếu hiệu quả hoặc có phần sa sút trong ngắn hạn. Nếu quỹ đặt mục tiêu hàng đầu là xây dựng danh mục mang tính dài hạn thì trạng thái underperform không phải là quá đáng ngại. Trường hợp nếu quỹ vẫn thể hiện thông điệp mạnh mẽ về danh mục của mình cũng như sự minh bạch trong hoạt động thì trạng thái underperform cũng đồng nghĩa với việc quỹ đang được định giá khá rẻ, có thể là cơ hội để NĐT bỏ tiền vào.
Cần làm rõ yếu tố, quỹ nào hoạt động có thâm niên, hiệu quả được khẳng định trong thời gian dài đồng nghĩa với khả năng đã nắm được công thức thành công. Việc đặt niềm tin vào những quỹ này là có cơ sở. Ngoài ra, những hiện tượng đã và đang xảy ra trên thị trường cũng sẽ buộc các quỹ phải tự tìm tòi với xu thế mới, hoặc dự báo những khả năng sắp xảy ra. Có như vậy, mới có thể thu hút được thêm investor và duy trì hiệu quả cho hoạt động của mình về lâu dài.