Những thống kê thời gian gần đây đã chỉ ra lượng tiền margin trên TTCK đang ở mức cao. Margin cũng thường xuyên được nhiều công ty chứng khoán (CTCK) sử dụng để thu hút nhà đầu tư (NĐT) đến giao dịch. CTCK nào cho vay tỷ lệ hấp dẫn, lãi suất thấp… có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh trong ngắn hạn.
Từ mức tiệm cận 1.800 điểm vào giữa tháng 10, VN-Index điều chỉnh giảm khoảng 200 điểm xuống dưới ngưỡng 1.600 điểm vào đầu tháng 11. Chỉ số này có ba phiên đóng cửa dưới ngưỡng 1.600 điểm đồng thời phát ra một số tín hiệu có thể điều chỉnh sâu hơn, nhưng rốt cuộc vẫn vượt lên hơn 1.600 điểm và tăng trở lại ngưỡng 1.660 điểm. Từ nhiều tháng qua, trước đà tăng mãnh liệt của VN-Index, không ít các dự báo về khả năng điều chỉnh mạnh của VN-Index sẽ xuất hiện. Mức độ “mạnh” ở đây được hiểu là tương tự như nhiều đợt điều chỉnh trong lịch sử. Nhưng kết quả thường là những đợt điều chỉnh chỉ ở mức độ vừa phải, các phiên giảm chỉ dưới 5 phiên và phần lớn CP đều xác lập giá đáy rồi bật lại rất mạnh mẽ.
Vấn đề cần làm rõ ở đây là margin góp phần tạo ra áp lực điều chỉnh, nhưng chính sức mạnh của dòng tiền hiện hữu cùng niềm tin của NĐT trên thị trường đã có tác động xây chắc sự ổn định và cân bằng. Nói đơn cử tại diễn biến của từng CP, trường hợp bị bán đột ngột nhưng nguyên nhân cơ bản chỉ từ cung - cầu thì tình thế cũng đã khác trước rất nhiều. Nếu như trước đây, CP của một doanh nghiệp đang hoạt động bình thường, nhưng vướng tin đồn thất thiệt, bị bán tháo, có thể tạo ra vài phiên sàn không đáng có thì giờ đây “cơ hội” đó hiếm khi xuất hiện. Tất nhiên, trong ngắn hạn, lực bán tháo mạnh cũng có thể kích hoạt dòng tiền margin tích lũy nơi CP cũng phải rút khỏi. Nhưng sau khi xác nhận thực tế không như tin đồn, dòng tiền bắt đáy mạnh mẽ cũng sẽ xuất hiện để cân bằng cung-cầu cho CP. Và ngay trong dòng tiền bắt đáy này, nếu xác định có “giá rẻ” thì thay vì bắt đáy dè dặt, nhiều NĐT sẵn sàng tất tay sử dụng margin. Điều này đồng nghĩa với sự luân chuyển dòng tiền margin trên thị trường, cũng góp phần tạo ra dòng chảy thanh khoản ổn định.
Một môi giới với thâm niên 20 năm trong nghề chia sẻ, rủi ro của margin hiện tại nên được nhìn nhận ở góc độ lựa chọn cá nhân và song hành với đó là cơ hội. Thực tế, dòng tiền thông minh vẫn luôn chờ đợi cơ hội trên TTCK nên chỉ cần CP có giá rẻ từ 7-10%, tức là chỉ tương đương 1-2 phiên giảm sàn, là có thể xuất hiện lực mua vào mạnh mẽ. Bản thân mỗi NĐT sẽ phải tự học cách chấp nhận rủi ro thông qua liều lượng margin mà mình sử dụng. Chẳng hạn, nếu sử dụng margin với tỷ lệ cao, có lãi lớn thì cũng phải chấp nhận có những lúc thua lỗ nặng, hoặc nếu nắm giữ CP tốt, có sử dụng margin thì phải biết lúc nào nên tiếp tục giữ, lúc nào nên giảm tỷ lệ margin và lúc nào tất tay. Có thể nói, theo xu hướng chung tích cực, áp lực từ margin đang được tự điều chỉnh theo nhiều cách khác nhau để thị trường ngày một cân bằng hơn, rủi ro luôn đi kèm với cơ hội.
