Sự kiện góp phần đưa di sản trò Xuân Phả đến gần hơn với công chúng thông qua các hoạt động biểu diễn, giao lưu cùng nghệ nhân và trải nghiệm văn hóa tương tác.
“Trò Trăng Trò Trống” là chương trình mở màn của dự án Kim Hội Vũ, sáng kiến do nhóm sinh viên trẻ thực hiện với mong muốn tạo nên không gian kết nối giữa di sản văn hóa và công chúng thông qua các hoạt động biểu diễn, trải nghiệm và tương tác.
Dự án hướng đến việc đưa những giá trị văn hóa truyền thống ra khỏi khuôn khổ giới thiệu thông thường, giúp người tham dự, đặc biệt là giới trẻ, có cơ hội tiếp cận di sản một cách trực quan, gần gũi và sinh động hơn.
Về ý tưởng thực hiện chương trình, chị Phạm Khánh Linh, Trưởng dự án Kim Hội Vũ, chia sẻ nhóm biết đến trò Xuân Phả trong quá trình tìm hiểu về văn hóa Việt Nam và nhận thấy đây là loại hình nghệ thuật có giá trị nhưng vẫn chưa được nhiều người biết tới.
“Với tư cách là một người trẻ, cũng như một người yêu văn hóa Việt Nam, dự án Kim Hội Vũ mong muốn mang di sản này đến gần hơn với các bạn trẻ, với người dân và cả du khách. Hy vọng thông qua chương trình, mọi người sẽ có cái nhìn trực quan, sinh động hơn về trò Xuân Phả và hiểu thêm giá trị của di sản”, chị Phạm Khánh Linh chia sẻ.
Là loại hình diễn xướng dân gian độc đáo có nguồn gốc từ làng Xuân Phả (Thanh Hóa), trò Xuân Phả đã được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Theo truyền thuyết, trò diễn gắn với chiến thắng của vua Lê Hoàn trước quân Tống, tái hiện hình ảnh sứ giả của năm quốc gia đến chúc mừng chiến thắng. Trò gồm năm điệu múa đặc trưng là Chiêm Thành, Ngô Quốc, Hoa Lang, Tú Huần và Ai Lao. Mỗi trò mang phong cách biểu diễn, phục trang, âm nhạc và động tác riêng, tạo nên bức tranh nghệ thuật đặc sắc, đồng thời phản ánh những giá trị lịch sử, văn hóa và tinh thần giao lưu giữa các dân tộc được lưu giữ qua nhiều thế hệ.
Tham dự chương trình, khán giả không chỉ thưởng thức các màn trình diễn, mà còn có dịp lắng nghe những câu chuyện phía sau di sản trong phần trò chuyện với nghệ nhân ưu tú Bùi Văn Hùng.
Sinh ra và lớn lên tại làng Xuân Phả (Thanh Hóa), ông đã có hơn 36 năm gắn bó với loại hình nghệ thuật này. Chia sẻ tại chương trình, nghệ nhân cho biết tình yêu với trò Xuân Phả được nuôi dưỡng từ những lần theo cha mẹ đi xem hội khi còn nhỏ, để rồi sau này dành nhiều năm sưu tầm, nghiên cứu và truyền dạy di sản.
“Để trở thành một nghệ nhân, trước hết người theo học phải có niềm đam mê. Sự đam mê ấy phải xuất phát từ tình yêu quê hương, từ việc thấu hiểu giá trị lịch sử, nghệ thuật và giá trị xã hội của trò Xuân Phả. Ngoài sự cống hiến, người nghệ nhân cũng phải dành nhiều thời gian tập luyện để những giá trị ấy thực sự ngấm vào trong mình”, nghệ nhân Bùi Văn Hùng chia sẻ.'
Khép lại chương trình là không gian trải nghiệm, nghệ nhân Hùng trực tiếp hướng dẫn người tham dự thực hiện những động tác cơ bản của trò Xuân Phả. Không khí tại khu vực trải nghiệm trở nên sôi nổi khi đông đảo bạn trẻ hào hứng tham gia.
Đến với chương trình, chị Hương, giáo viên một trường trung học phổ thông tại Hà Nội thể hiện sự thích thú: “Trông qua trò Xuân Phả, tôi hiểu thêm rằng từ xa xưa cha ông ta đã có sự giao lưu, tiếp thu tinh hoa văn hóa, đồng thời luôn có ý thức gìn giữ và truyền lại cho các thế hệ sau. Tôi mong sẽ có thêm nhiều hoạt động như thế này để người trẻ hiểu hơn về văn hóa truyền thống, từ đó có ý thức gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong bối cảnh hội nhập”.
Chương trình "Trò Trăng Trò Trống" không chỉ mang đến cho công chúng cơ hội thưởng thức một loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo, mà còn góp phần tạo cầu nối giữa di sản và đời sống đương đại. Thông qua những màn trình diễn, câu chuyện của nghệ nhân và sự tương tác trực tiếp, Trò Xuân Phả được tiếp cận theo cách gần gũi hơn, khơi gợi sự quan tâm của người trẻ đối với các giá trị văn hóa truyền thống.
