Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nền tảng cho phát triển công nghệ chiến lược

Ngày 17/4, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Triển lãm sách và Tọa đàm chủ đề: “Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo - nền tảng cho phát triển công nghệ chiến lược”.

Đông đảo độc giả tham dự triển lãm sách.
Đông đảo độc giả tham dự triển lãm sách.

Sự kiện được tổ chức nhằm chào mừng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 (21/4) và hưởng ứng các hoạt động kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5), Ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (20/5); đồng thời tạo không gian giao lưu, chia sẻ tri thức giữa các nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu, giảng viên và sinh viên, góp phần thúc đẩy khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên thông tin khoa học và công nghệ phục vụ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Hoạt động triển lãm sách diễn ra từ ngày 17-21/5 tại Thư viện Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, giới thiệu hơn 500 đầu sách và ấn phẩm khoa học tiêu biểu được tuyển chọn phong phú, gồm các loại sách: chuyên khảo, tra cứu, giáo trình và nhiều công trình học thuật thuộc các lĩnh vực khoa học và công nghệ. Trong đó, điểm nhấn của hoạt động là hệ thống 12 tạp chí khoa học của Viện Hàn lâm cùng các ấn phẩm của Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) với gần 200 đầu sách, các xuất bản phẩm khoa học của IGroup Việt Nam và Tạp chí Pi (Hội Toán học Việt Nam). Cùng với đó, không gian trưng bày cũng giới thiệu 50 ảnh tư liệu tiêu biểu ghi dấu hành trình xây dựng và phát triển của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trong 50 năm làm nổi bật những dấu mốc quan trọng, thành tựu nổi bật và đóng góp với sự phát triển khoa học và công nghệ của đất nước.

Tại triển lãm, hoạt động tặng hơn 200 đầu sách dành cho độc giả cũng góp phần lan tỏa văn hóa đọc và mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức khoa học.

z7735740380965-291aa596d778be1de0d1b47e3f8a82ce.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tô Thị Mai Hương chia sẻ tại tọa đàm.

Cũng trong khuôn khổ của sự kiện, tọa đàm “Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo - nền tảng cho phát triển công nghệ chiến lược” thu hút các diễn giả là các học giả, nhà nghiên cứu chia sẻ về xây dựng và vận hành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nghiên cứu cơ bản và đào tạo; từ cơ chế thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ đến thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tô Thị Mai Hương, Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH)-Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã chia sẻ kinh nghiệm xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong môi trường đại học với trọng tâm là mô hình USTH Innovation Hub - đầu mối kết nối giữa nghiên cứu, doanh nghiệp và thị trường, được tham chiếu từ các trung tâm quốc tế và điều chỉnh phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Hệ sinh thái này được phát triển trên bảy trụ cột, gồm: Khai thác tài sản trí tuệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, hợp tác doanh nghiệp, ươm tạo khởi nghiệp, phát triển không gian sáng tạo và quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Kết quả, năm 2025, USTH được cấp 2 bằng độc quyền sáng chế, nhiều đơn đăng ký đang thẩm định; một số sản phẩm ứng dụng như Sacaromin và Neuro Bio được phát triển theo hướng thương mại hóa; sinh viên đạt nhiều giải thưởng về khởi nghiệp và công nghệ trong nước và quốc tế.

Cũng theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tô Thị Mai Hương, yếu tố then chốt để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, góp phần đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn và thúc đẩy phát triển kinh tế tri thức tại Việt Nam chính là liên kết viện-trường-doanh nghiệp. Mô hình hợp tác mở giữa nhà trường và doanh nghiệp, cho phép kết hợp nguồn lực nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn, thúc đẩy thương mại hóa kết quả khoa học và đào tạo nhân lực chất lượng cao thông qua các hoạt động thực tập, nghiên cứu và triển khai thực tế.

z7735742699899-5f7f500c368fef77f925cb7d4d4d7aa3.jpg
Tiến sĩ Ngô Mạnh Tiến chia sẻ tại tọa đàm.

Trong khi đó, Tiến sĩ Ngô Mạnh Tiến, Viện Vật lý (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) thì chia sẻ về sản phẩm công nghệ chiến lược: Robot di động tự hành, từ nghiên cứu, phát triển sản phẩm đến đào tạo nhân lực và hợp tác với doanh nghiệp chế tạo thử nghiệm, chuyển giao công nghệ. Trên cơ sở kết quả sản phẩm để rút ra những kinh nghiệm triển khai mô hình nghiên cứu-phát triển-ứng dụng theo chuỗi cũng như vai trò của đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy hợp tác giữa viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp trong chế tạo thử nghiệm và chuyển giao công nghệ. Đây là những yếu tố then chốt góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy phát triển và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ chiến lược tại Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Hoạt động tại phòng thí nghiệm Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: Diệp Ngọc)

Chiến lược công nghệ lượng tử nhằm bảo vệ chủ quyền công nghệ, tích hợp không gian số toàn cầu

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, công nghệ lượng tử được đặt ở vị trí trung tâm, cụ thể hóa trong Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao tăng mạnh mức xử phạt.

Tăng mức xử phạt hàng loạt thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao

Từ 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế nhiều quy định của Nghị định 15/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử. Đáng chú ý, nhiều hành vi thường xuất hiện trong các vụ lừa đảo công nghệ cao... đã tăng mạnh mức xử phạt.

Diễn đàn châu Âu-châu Phi nhằm tăng cường hợp tác trong kỷ nguyên số. (Ảnh: ACCORD)

Đối phó thách thức tin giả

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, song cũng tạo ra những thách thức lớn. Nguy cơ lan truyền thông tin sai lệch gia tăng không chỉ ở những khu vực công nghệ chưa phát triển đồng đều như châu Phi mà ở cả những nơi đã phát triển mạnh mẽ như châu Âu. 

Tiến sĩ Hoàng Lương trao đổi với nhóm nghiên cứu về kết quả xử lý nước thải bằng công nghệ EBB (Ảnh: LƯƠNG HIẾU)

Ứng dụng “gạch sinh học” xử lý nước thải

Việc xử lý nước thải tại các khu dân cư, làng nghề, trang trại chăn nuôi ở Việt Nam gặp nhiều khó khăn như chi phí đầu tư cao, công nghệ xử lý phức tạp do nhiều loại nước thải đan xen và khó vận hành ở quy mô nhỏ…

Xã Phụng Hiệp, thành phố Cần Thơ lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Chuyển đổi số - “chìa khóa” vận hành hiệu quả chính quyền cơ sở

Thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị theo yêu cầu đặt ra tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã từng bước góp phần tạo đột phá trong xây dựng và vận hành chính quyền nhân dân.

Nông dân tham gia dự án hỗ trợ kinh doanh nông hộ tại Cao Bằng (Ảnh: VIỆT HÀ)

Chuyển giao công nghệ, đổi mới tư duy sản xuất

Chuyển giao khoa học và công nghệ đang góp phần đổi mới tư duy sản xuất, hình thành nhiều mô hình kinh tế và nâng cao năng lực công nghệ tại địa phương. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả cao hơn, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng gắn chặt với thị trường, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng.

Quang cảnh sự kiện Shopee Brands And Creators Summit 2026.

AI trở thành động lực tăng trưởng mới của thương mại điện tử

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của thương mại điện tử, không chỉ góp phần nâng cao trải nghiệm mua sắm, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu vận hành, mở rộng tiếp cận khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường số.

Nghiên cứu khoa học tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Triển khai Nghị quyết 57: Tạo đột phá trong phát triển và trọng dụng nhân tài khoa học

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều kết quả quan trọng đã tạo nền tảng cho phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để tạo đột phá tăng trưởng, yêu cầu cấp bách hiện nay là xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao đủ năng lực làm chủ các công nghệ chiến lược.

Hội thảo “Kết nối 3 nhà - Huy động nguồn lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội thành phố Huế” diễn ra chiều 2/7 tại Huế.

Huế kích hoạt nền tảng số kết nối “3 nhà”: Biến bài toán thực tiễn thành động lực đổi mới sáng tạo

Từ quản lý đô thị thông minh, bảo tồn di sản đến phát triển kinh tế số, thành phố Huế đang đứng trước nhiều bài toán lớn cần lời giải. Nền tảng số kết nối “3 nhà” vừa được Huế ra mắt kỳ vọng sẽ tạo cơ chế liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển.

Hoạt động nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: MẠNH XUÂN)

Chú trọng công tác nghiên cứu khoa học cơ bản

Trong đột phá phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu khoa học cơ bản được xác định là nền móng tri thức, vấn đề chiến lược, liên quan trực tiếp đến mô hình phát triển, năng lực tự chủ và vị thế quốc gia.

Thiết bị đinh phản quang năng lượng mặt trời được lắp đặt thí điểm trên đoạn Quốc lộ 6 qua xã Vân Hồ (Sơn La) để đánh giá hiệu quả ứng dụng công nghệ mới trong bảo đảm an toàn giao thông.

Đưa năng lượng mặt trời vào hạ tầng giao thông đường bộ

Lần đầu tiên, hệ thống đinh phản quang sử dụng năng lượng mặt trời được Cục Đường bộ Việt Nam cho phép thí điểm trên Quốc lộ 6. Không chỉ hướng tới nâng cao an toàn giao thông tại các đoạn đường đèo dốc, mô hình còn mở ra hướng ứng dụng công nghệ xanh, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng đường bộ.