Biến đổi khí hậu đe dọa trực tiếp cuộc sống của cả nhân loại

Biến đổi khí hậu không còn là nguy cơ tiềm ẩn mà là mối đe dọa trực tiếp đến cuộc sống của cả nhân loại. Những hệ lụy khôn lường của biến đổi khí hậu đang hiện hữu trước mắt, gióng hồi chuông cảnh báo tới các hoạt động tàn phá môi trường sống của chính con người.
Cảnh khô hạn tại hồ Chilwa ở khu vực Zomba, miền đông Malawi, ngày 19/10/2018. (Ảnh: AFP/ TTXVN)
Cảnh khô hạn tại hồ Chilwa ở khu vực Zomba, miền đông Malawi, ngày 19/10/2018. (Ảnh: AFP/ TTXVN)

Biến đổi khí hậu đang len lỏi, tác động tới từng ngóc ngách của đời sống con người. Khoảng 1 tỷ trẻ em trên thế giới đang đứng trước nguy cơ rất lớn do ảnh hưởng của tình trạng biến đổi khí hậu, trong khi mức sống của thế hệ trẻ không được cải thiện trong 10 năm qua. Cảnh báo này được tổ chức phi chính phủ KidsRights của Hà Lan đưa ra trong báo cáo mới nhất về thực hiện quyền trẻ em. Báo cáo Chỉ số KidsRights được tổ chức KidsRights phối hợp Trường đại học Erasmus tại Rotterdam (Hà Lan) xây dựng dựa trên số liệu của các cơ quan Liên hợp quốc, nhằm đánh giá cách thức các quốc gia thực hiện Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em.

Theo báo cáo, hơn 33% số trẻ em trên thế giới (khoảng 820 triệu trẻ) đang đối mặt những đợt nắng nóng, trong khi tình trạng khan hiếm nước ảnh hưởng 920 triệu trẻ em trên toàn cầu. Khoảng 600 triệu trẻ em mắc các bệnh như sốt rét và sốt xuất huyết, tương đương cứ bốn trẻ có một em mắc các căn bệnh này. Ông Marc Dullaert, nhà sáng lập và là Chủ tịch KidsRights nhấn mạnh, báo cáo gióng lên hồi chuông cảnh báo cho thế hệ trẻ đang phải hứng chịu tình trạng biến đổi khí hậu đe dọa tương lai và các quyền cơ bản của trẻ em.

Ngân hàng trung ương Italia cảnh báo, tình trạng trái đất ấm lên có thể kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế đất nước hình chiếc ủng trong nhiều thập niên tới, trong đó nông nghiệp và du lịch là các lĩnh vực bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất. Theo nghiên cứu này, các doanh nghiệp ở những khu vực dễ bị sạt lở và lũ lụt có nhiều nguy cơ chịu thiệt hại nặng nề hơn, cũng như tác động của nhiệt độ cao và ô nhiễm môi trường đối với sinh viên và người lao động. Theo đó, các kỳ thi được tiến hành vào những ngày nắng nóng sẽ có kết quả thấp hơn so với điều kiện thời tiết bình thường hoặc các vụ tai nạn lao động thường xảy ra nhiều hơn khi chất lượng không khí kém.

Tháng 7 vừa qua, Chính phủ Italia ban bố tình trạng khẩn cấp tại các khu vực bao quanh sông Po ở miền bắc, nơi đóng góp hơn 30% sản lượng nông nghiệp của nước này, trong bối cảnh khu vực này trải qua thời kỳ hạn hán tồi tệ nhất trong 70 năm. Theo nghiên cứu trên, GDP tính trên đầu người của Italia có thể giảm 2,8-9,5% vào năm 2100. Trong lĩnh vực du lịch, các địa điểm phục vụ những môn thể thao mùa đông bị ảnh hưởng nhiều nhất. Cụ thể, tuyết rơi giảm khiến lượng du khách đến dãy núi Alps để trượt tuyết giảm sút đáng kể, trong khi tuyết nhân tạo không thể bù đắp cho tuyết tự nhiên.

Khoảng 80% thành phố trên thế giới đang phải đối mặt những hiểm họa khí hậu nghiêm trọng như nắng nóng, lũ lụt và hạn hán do biến đổi khí hậu gây ra. Thông tin trên được tổ chức phi lợi nhuận quốc tế về môi trường CDP công bố trong báo cáo Bảo vệ con người và hành tinh, sau khi tiến hành khảo sát 998 thành phố.

Báo cáo cho thấy hơn 30% thành phố, với ít nhất 70% dân số, đối mặt các mối đe dọa liên quan khí hậu. Gần 67% thành phố được dự báo phải đối mặt những hiểm họa khí hậu ngày càng khốc liệt, 50% thành phố bị cho là sẽ phải hứng chịu thảm họa thường xuyên vào năm 2025. Thống kê cho thấy, mưa lũ tại Pakistan đã cướp đi sinh mạng của gần 1.700 người, trong khi bão Ian khiến hơn 100 người thiệt mạng ở Florida (Mỹ). Báo cáo của CDP khẳng định, người già ở các hộ gia đình có thu nhập thấp, trẻ em và các cộng đồng thiểu số là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất.

Giới chuyên gia kêu gọi hạn chế các hoạt động gây ô nhiễm môi trường, lấy con người và môi trường sống làm trung tâm, nhằm bảo vệ sức khỏe con người, phát triển kinh tế theo hướng xanh và bền vững. Để đạt được mục tiêu đó, cần sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền các nước, doanh nghiệp và người dân trên toàn thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.