Biến đổi khí hậu đe dọa trực tiếp cuộc sống của cả nhân loại

Biến đổi khí hậu không còn là nguy cơ tiềm ẩn mà là mối đe dọa trực tiếp đến cuộc sống của cả nhân loại. Những hệ lụy khôn lường của biến đổi khí hậu đang hiện hữu trước mắt, gióng hồi chuông cảnh báo tới các hoạt động tàn phá môi trường sống của chính con người.
Cảnh khô hạn tại hồ Chilwa ở khu vực Zomba, miền đông Malawi, ngày 19/10/2018. (Ảnh: AFP/ TTXVN)
Cảnh khô hạn tại hồ Chilwa ở khu vực Zomba, miền đông Malawi, ngày 19/10/2018. (Ảnh: AFP/ TTXVN)

Biến đổi khí hậu đang len lỏi, tác động tới từng ngóc ngách của đời sống con người. Khoảng 1 tỷ trẻ em trên thế giới đang đứng trước nguy cơ rất lớn do ảnh hưởng của tình trạng biến đổi khí hậu, trong khi mức sống của thế hệ trẻ không được cải thiện trong 10 năm qua. Cảnh báo này được tổ chức phi chính phủ KidsRights của Hà Lan đưa ra trong báo cáo mới nhất về thực hiện quyền trẻ em. Báo cáo Chỉ số KidsRights được tổ chức KidsRights phối hợp Trường đại học Erasmus tại Rotterdam (Hà Lan) xây dựng dựa trên số liệu của các cơ quan Liên hợp quốc, nhằm đánh giá cách thức các quốc gia thực hiện Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em.

Theo báo cáo, hơn 33% số trẻ em trên thế giới (khoảng 820 triệu trẻ) đang đối mặt những đợt nắng nóng, trong khi tình trạng khan hiếm nước ảnh hưởng 920 triệu trẻ em trên toàn cầu. Khoảng 600 triệu trẻ em mắc các bệnh như sốt rét và sốt xuất huyết, tương đương cứ bốn trẻ có một em mắc các căn bệnh này. Ông Marc Dullaert, nhà sáng lập và là Chủ tịch KidsRights nhấn mạnh, báo cáo gióng lên hồi chuông cảnh báo cho thế hệ trẻ đang phải hứng chịu tình trạng biến đổi khí hậu đe dọa tương lai và các quyền cơ bản của trẻ em.

Ngân hàng trung ương Italia cảnh báo, tình trạng trái đất ấm lên có thể kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế đất nước hình chiếc ủng trong nhiều thập niên tới, trong đó nông nghiệp và du lịch là các lĩnh vực bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất. Theo nghiên cứu này, các doanh nghiệp ở những khu vực dễ bị sạt lở và lũ lụt có nhiều nguy cơ chịu thiệt hại nặng nề hơn, cũng như tác động của nhiệt độ cao và ô nhiễm môi trường đối với sinh viên và người lao động. Theo đó, các kỳ thi được tiến hành vào những ngày nắng nóng sẽ có kết quả thấp hơn so với điều kiện thời tiết bình thường hoặc các vụ tai nạn lao động thường xảy ra nhiều hơn khi chất lượng không khí kém.

Tháng 7 vừa qua, Chính phủ Italia ban bố tình trạng khẩn cấp tại các khu vực bao quanh sông Po ở miền bắc, nơi đóng góp hơn 30% sản lượng nông nghiệp của nước này, trong bối cảnh khu vực này trải qua thời kỳ hạn hán tồi tệ nhất trong 70 năm. Theo nghiên cứu trên, GDP tính trên đầu người của Italia có thể giảm 2,8-9,5% vào năm 2100. Trong lĩnh vực du lịch, các địa điểm phục vụ những môn thể thao mùa đông bị ảnh hưởng nhiều nhất. Cụ thể, tuyết rơi giảm khiến lượng du khách đến dãy núi Alps để trượt tuyết giảm sút đáng kể, trong khi tuyết nhân tạo không thể bù đắp cho tuyết tự nhiên.

Khoảng 80% thành phố trên thế giới đang phải đối mặt những hiểm họa khí hậu nghiêm trọng như nắng nóng, lũ lụt và hạn hán do biến đổi khí hậu gây ra. Thông tin trên được tổ chức phi lợi nhuận quốc tế về môi trường CDP công bố trong báo cáo Bảo vệ con người và hành tinh, sau khi tiến hành khảo sát 998 thành phố.

Báo cáo cho thấy hơn 30% thành phố, với ít nhất 70% dân số, đối mặt các mối đe dọa liên quan khí hậu. Gần 67% thành phố được dự báo phải đối mặt những hiểm họa khí hậu ngày càng khốc liệt, 50% thành phố bị cho là sẽ phải hứng chịu thảm họa thường xuyên vào năm 2025. Thống kê cho thấy, mưa lũ tại Pakistan đã cướp đi sinh mạng của gần 1.700 người, trong khi bão Ian khiến hơn 100 người thiệt mạng ở Florida (Mỹ). Báo cáo của CDP khẳng định, người già ở các hộ gia đình có thu nhập thấp, trẻ em và các cộng đồng thiểu số là những đối tượng dễ bị tổn thương nhất.

Giới chuyên gia kêu gọi hạn chế các hoạt động gây ô nhiễm môi trường, lấy con người và môi trường sống làm trung tâm, nhằm bảo vệ sức khỏe con người, phát triển kinh tế theo hướng xanh và bền vững. Để đạt được mục tiêu đó, cần sự phối hợp đồng bộ giữa chính quyền các nước, doanh nghiệp và người dân trên toàn thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.