Hành trình tìm lại dấu tích đoàn quân Tây Tiến

Tháng 6, nắng như đổ lửa ở miền biên viễn giáp Lào, xã Mường Lý, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa, có bốn người vượt đường xa từ Hà Nội lên khảo sát thực tế. Họ đến để tìm một địa điểm dựng bia lưu niệm đoàn quân Tây Tiến. Điều đặc biệt, bốn người đều không phải cựu binh của đoàn quân này, Trưởng ban Liên lạc là Bùi Phương Thảo, một nữ giáo viên, con gái nhà thơ Quang Dũng. Ba người còn lại cũng đều là con của các cựu chiến binh Tây Tiến.
Ban Liên lạc Trung đoàn 52 Tây Tiến chụp ảnh kỷ niệm trước Bia lưu niệm Tây Tiến ở Sài Khao.
Ban Liên lạc Trung đoàn 52 Tây Tiến chụp ảnh kỷ niệm trước Bia lưu niệm Tây Tiến ở Sài Khao.

"Ai lên Tây Tiến"…

Hai ngày, họ đã đi qua Hòa Bình, Mai Châu, Hồi Xuân, Mường Lát và vượt những "dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm" để lên với điểm cuối Sài Khao. Dựng một tấm bia kỷ niệm đoàn quân Tây Tiến ở Sài Khao, vừa tri ân với đồng bào, vừa có ý nghĩa giáo dục với thế hệ mai sau trở thành tâm nguyện tha thiết của những cựu binh Tây Tiến, nhưng hầu hết đều không còn đủ sức để đi lại hành trình xưa. Tâm nguyện ấy họ gửi lại cho thế hệ con cháu. Và Bùi Phương Thảo-con gái nhà thơ Quang Dũng "lĩnh ấn tiên phong".

Vì sao một cô giáo lại làm Trưởng ban Liên lạc của Trung đoàn 52 Tây Tiến? Trong ngôi nhà nằm sâu ở con ngõ nhỏ của Hà Nội, bà Bùi Phương Thảo kể cho tôi nghe nguyên cớ: "Ban liên lạc Trung đoàn 52 Tây Tiến được thành lập gồm các cựu chiến binh hãy còn sức khỏe đứng ra gánh vác. Ban liên lạc ấy hướng đến tiêu chí kết nối, quan tâm đến đồng đội cũ, ôn lại kỷ niệm xưa, nhưng đến năm 2010, sức khỏe của các cụ ngày một yếu đi, nhiều cựu binh qua đời để lại khoảng trống lớn, tưởng như "gia đình Tây Tiến" sẽ phải ly tán. Một số cụ có sáng kiến giao lại Ban liên lạc cho con em Tây Tiến. Và tôi được chọn vì tôi là con gái nhà thơ Quang Dũng. Theo các cụ cựu binh, nhờ bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng mà cả nước biết đến Tây Tiến nhiều hơn".

Một buổi chiều cuối năm 2011, cuộc họp tại nhà cụ Xuân Sâm, nguyên Chính trị viên Đại đội 4, Trung đoàn 52 Tây Tiến, các cựu chiến binh đã thống nhất giao nhiệm vụ Trưởng ban Liên lạc cho chị Bùi Phương Thảo. Cụ Xuân Sâm nói: "Thôi thì giàu con út, khó con út. Thế hệ cha chú đều đã già hết cả rồi, cháu Thảo lãnh nhận trách nhiệm này mong cháu sẽ làm cho tên của trung đoàn mãi đẹp trong lòng nhân dân". Các cụ cũng lập ra một ban cố vấn để phụ giúp cho ban liên lạc.

Vậy là cô giáo chưa một ngày trong quân ngũ trở thành Trưởng ban Liên lạc của đoàn quân lừng lẫy ngày nào và cùng với các con em Tây Tiến khác đề ra tiêu chí: tri ân và khuyến học để hoạt động. Hoạt động tri ân được xác định sẽ tìm lại hành trình của bộ đội Tây Tiến vốn đã đặt dấu chân trên nhiều tỉnh ở Tây Bắc, Thanh Hóa…

Đi lại hành trình ấy, tìm lại dấu tích đoàn quân kiêu hùng ngày nào, bà Bùi Phương Thảo cùng nhiều con em Tây Tiến có dịp gặp lại những địa danh đã trở nên bất tử trong bài thơ Tây Tiến.

Hành trình đầu tiên, họ đi lên Hòa Bình. Ở xóm Trang, xã Thượng Cốc, huyện Lạc Sơn, bà Bùi Phương Thảo và những người đồng hành đã tìm đến nơi trước đây là quân y xá Châu Trang nơi chữa trị cho bộ đội Tây Tiến bị sốt rét và nhiều chứng bệnh mắc phải do rừng thiêng nước độc. Ngày ấy, cuộc sống của bộ đội Tây Tiến hết sức gian khổ, thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu thuốc, trở thành "đoàn quân không mọc tóc" vì sốt rét rừng và cạo trọc đầu tránh chấy rận.

Một số cụ già ở Lạc Sơn vẫn nhớ và kể lại những kỷ niệm sâu sắc về tình quân dân và sự hy sinh của bộ đội Tây Tiến. Ngày ấy một viên ký ninh phải hòa vào nước chia cho mấy người bị sốt rét uống. Chỉ riêng ở Trạm quân y ở Châu Trang (nay là xóm Trang, xã Thượng Cốc, Lạc Sơn) trong những năm 1947-1949, hơn 200 cán bộ, chiến sĩ Tây Tiến đã lần lượt hy sinh, chủ yếu vì sốt rét, thiếu ăn, thiếu thuốc đặc trị.

Các cựu chiến binh Tây Tiến và đồng bào xã Thượng Cốc đã chung tay dựng nên tượng đài Tây Tiến giản dị, trên bia đá có khắc mấy câu thơ: "Anh bạn dãi dầu không bước nữa; Gục lên súng mũ bỏ quên đời!; Chiều chiều oai linh thác gầm thét; Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người; Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói; Mai Châu mùa em thơm nếp xôi". Tượng đài đã được tỉnh Hòa Bình công nhận Di tích lịch sử cấp tỉnh.

Giờ đây, tượng đài ở xã Thượng Cốc trở thành điểm đầu tiên của hành trình tri ân của con em Tây Tiến. Họ không chỉ đến các tượng đài, mà còn "ba cùng" giúp đỡ đồng bào xây trường học, làm điện mặt trời, trao tặng quỹ khuyến học ở những nơi đi qua.

Từ xã Thượng Cốc, hành trình của những người con Tây Tiến hướng tới Mộc Châu, điểm đầu tiên của tỉnh Sơn La với khu di tích Lâm Viên-bia tưởng niệm Tây Tiến. Nhà bia dựng ở thị trấn Mộc Châu nơi bộ đội Tây Tiến lớn mạnh và ra quân đánh thắng trận đầu ở Sầm Nưa ngày 20/10/1945. Khu di tích được thiết kế từ cảm hứng của bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng, với một số hạng mục được xây dựng bởi các cựu chiến binh Tây Tiến, trong đó phải kể đến công lớn của "vệ út" Lê Hùng Lâm-người đã theo đoàn quân Tây Tiến từ năm 16 tuổi. Lâm Viên đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di tích lịch sử quốc gia.

Bà Thảo vẫn còn nhớ những chuyến đi cùng các cựu binh Tây Tiến trở lại đường hành quân xưa, các cụ lúc ấy vẫn còn đủ minh mẫn để "vừa đi đường vừa kể chuyện". Có chuyện bộ đội Tây Tiến nằm đè lên nhau lấy điểm tựa ghì báng súng để bắn quân Pháp dưới chân dốc. Hay chuyện anh bộ đội tên Huệ trên đường hành quân, bị một cú xóc của ô-tô, lăn mấy vòng, khi tỉnh dậy tay vẫn ôm hòm đạn. Rồi chuyện một phụ nữ người dân tộc thiểu số vượt qua hàng chục con dốc chạy về báo cho bộ đội Tây Tiến "Mì lai Pha Lăng" (Có nhiều quân Pháp lắm) rồi khuỵu xuống vì kiệt sức…

Lớp cha trước, lớp con sau…

Mỗi lần về lại hành trình xưa, con em của những cựu chiến binh Tây Tiến lại đến nghĩa trang nằm giữa núi đồi Mai Châu (Hòa Bình), lặng im tưởng niệm về những con người "chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh".

Bà Thảo rưng rưng kể lại: "Chúng tôi đến nghĩa trang Mai Châu, ở đó có 150 ngôi mộ khuyết danh, họ chính là bộ đội Tây Tiến đã hy sinh trong một trận đánh với quân Pháp. Bà con Hòa Bình đã đưa họ vào nghĩa trang chôn cất".

Từ nghĩa trang liệt sĩ Mai Châu, hành trình tri ân của Ban Liên lạc Trung đoàn 52 Tây Tiến đến với Mường Hịch, cách đó không xa. "Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người", địa danh đi vào bài thơ Tây Tiến này giờ đây là xã Mai Hịch, dĩ nhiên không còn hổ nữa, nhưng những ký ức về "đoàn quân không mọc tóc" thì vẫn được lưu giữ. Mường Hịch có hang Tây Tiến-nơi bộ đội Tây Tiến ngày trước đóng quân, cất giấu vũ khí. Người dân kể, cách đây khoảng 20 năm họ vẫn nhặt được những chiếc bình to của đoàn quân Tây Tiến để lại. Mai Hịch giờ đây trở thành điểm du lịch, nhiều người dân kinh doanh homestay, và những dấu tích của bộ đội Tây Tiến để lại trở nên có sức thu hút với du khách.

Bùi Thanh Dung-cháu nội nhà thơ Quang Dũng, bố cũng là bộ đội. Bố và ông đều đã qua đời, Dung tham gia Ban liên lạc Trung đoàn 52 Tây Tiến cùng cô ruột Bùi Phương Thảo. Dù đã thường xuyên đi phượt, nhưng cô gái trẻ này vẫn rợn ngợp khi đứng trước những con dốc chạm mây của Sài Khao-điểm cuối của hành trình tri ân, hiểm trở đến nỗi chưa có cựu chiến binh Tây Tiến nào đủ sức trở lại.

Dốc lên Sài Khao như dựng đứng, nhưng những con em của bộ đội Tây Tiến vẫn nhiều lần tìm đến khảo sát và với sự đồng hành của chính quyền huyện Mường Lát đã dựng bức phù điêu, trên đó có dòng chữ in đậm: "Tinh thần Tây Tiến đời đời bất diệt" và khắc hai câu thơ: "Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi; Mường Lát hoa về trong đêm hơi".

Những câu thơ Tây Tiến đã được tạc vào lòng người, rất tự nhiên, sâu đậm. Và hình ảnh bi hùng của đoàn quân thuở ấy vẫn đang tiếp tục được lớp cháu con của họ nỗ lực khơi dấu, khắc họa lại đậm nét, trên cả hành trình dẫu đã phôi pha dấu thời gian, hay trong lòng lớp lớp hậu thế.

Có thể bạn quan tâm

Chương trình nghệ thuật đặc biệt Xuân Quê hương 2026. Ảnh: An Đăng

Nối vòng tay lớn, phát huy nguồn lực kiều bào

Trong giai đoạn phát triển mới, việc ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW là yêu cầu khách quan, đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy của Đảng về người Việt Nam ở nước ngoài và công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và đại diện cộng đồng người Việt Nam tại Canada. Ảnh: Thống Nhất

Tầm nhìn chiến lược trong giai đoạn phát triển mới

Nhất quán tinh thần đoàn kết trong đường lối chiến lược về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW - văn kiện chính trị quan trọng thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược của Đảng trong giai đoạn phát triển mới.

TS Trần Hải Linh.

Hun đúc sức mạnh đại đoàn kết vì khát vọng chung

Thực tế minh chứng, đại đoàn kết không thể chỉ được thể hiện bằng khẩu hiệu mà phải được cụ thể hóa bằng cơ chế tham gia, đối thoại, phản biện, ghi nhận và sử dụng thực chất những đóng góp của kiều bào. Đó là khẳng định của TS Trần Hải Linh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc, Chủ tịch sáng lập Hội Chuyên gia, Trí thức Việt Nam-Hàn Quốc, khi trả lời phỏng vấn Nhân Dân cuối tuần.

Trại hè "Việt Nam 2026 - tôn vinh tiếng Việt gắn kết cộng đồng" được tổ chức dành riêng cho con em kiều bào ở xa Tổ quốc. Ảnh: UBNVNONN

Giữ tiếng Việt - Giữ một con đường trở về quê hương

Dù ở Tokyo, Paris, Seoul, Bangkok, Vientiane hay bất cứ nơi nào trên thế giới, khi một người trẻ tự hào nói hai tiếng Việt Nam, chúng ta biết rằng quê hương vẫn đang hiện diện trong trái tim các em. Bởi vậy, gìn giữ tiếng Việt không đơn thuần là gìn giữ sự tồn tại của một ngôn ngữ, mà đó là giữ một con đường trở về quê hương.

Cộng đồng người Việt tại Nga - nhịp cầu vững chắc nối tình hữu nghị Việt-Nga. Ảnh: Tâm Hằng

Chất xúc tác khơi lên tiềm lực kiều bào

Hơn 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ hướng về quê hương, mà nhờ sự gắn kết của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, có thể cùng hơn 100 triệu người Việt Nam trong nước tạo thành một mạng lưới chung của trí tuệ, khát vọng và hành động.

Nghị quyết số 23-NQ/TW mang tới những định hướng quan trọng và rất mới về giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tăng cường gắn kết với quê hương. Ảnh: Xuân Giao

Xây những nhịp cầu mang văn hóa Việt Nam ra thế giới

Bên cạnh câu hỏi quen thuộc “Kiều bào có thể đóng góp gì cho đất nước?”, chúng ta cần đặt thêm một câu hỏi quan trọng không kém: “Đất nước có thể tạo điều kiện ra sao để kiều bào phát huy tốt nhất khả năng đóng góp của mình?”. Đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt đối với một cộng đồng đông đảo, đa dạng và có lịch sử hình thành rất khác nhau như người Việt Nam ở nước ngoài.

Minh họa: PHAN DUY THANH

Thách thức trong kỷ nguyên dữ liệu

Trong thời đại mà mỗi phần trăm thành tích đều được đo đạc và tối ưu bằng dữ liệu, thế giới đã bước sang cuộc đua mới, nơi cảm biến và những con số có thể quyết định ranh giới thắng thua.

Vận động viên Hoàng Quý Phước là trường hợp hiếm hoi thuộc chương trình thí điểm khoa học đặc thù.

Khoảng trống còn thiếu

Muốn chinh phục mục tiêu giành từ năm đến bảy Huy chương vàng ASIAD, và phấn đấu có thành tích ổn định ở các kỳ Olympic, thể thao Việt Nam cần nhanh chóng ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ vào công tác đào tạo và huấn luyện vận động viên. Tuy nhiên, đây vẫn đang là mắt xích yếu nhất, đồng thời là bài toán lớn đầy thách thức ở thời điểm hiện tại.

Chuyên gia Dương Đức Thủy

“Chúng ta đã có máy, nhưng lại để trong kho!”

Đó là câu mà chuyên gia Dương Đức Thủy thốt lên trong cuộc trả lời phỏng vấn Nhân Dân cuối tuần. Bởi, vấn đề của điền kinh Việt Nam không chỉ là thiếu thiết bị, mà là thiếu cả thói quen dùng dữ liệu và tư duy chuyên nghiệp, từ nhà quản lý đến chính vận động viên.

Hệ thống SportVU tạo ra cuộc cách mạng ở nhiều môn thể thao tại Mỹ.

Từ tên lửa đến vạch ba điểm

Từ những năm 2005, hai nhà khoa học Israel với chuyên môn theo dõi tên lửa, Gal Oz và Miky Tamir, đã mang phương pháp định vị vật thể trong môi trường biến động đến với thể thao.

Nguyễn Thanh Nhàn ăn mừng bàn thắng mang về Huy chương vàng SEA Games 33, với chiếc "áo yếm" Catapult bên trong.

Cất cánh trên đường băng công nghệ

Thể thao không còn thuần túy là trò chơi của con người, khi những ứng dụng khoa học công nghệ đã đi sâu vào từng ngõ ngách, giúp các chuyên gia “số hóa” năng lực vận động viên bằng hồ sơ vận động chi tiết, từ đó nâng hiệu quả tập luyện và thi đấu.

Công nghệ TrackMan thay đổi hoàn toàn tư duy huấn luyện, sang áp dụng khoa học dữ liệu. Ảnh: Thành Đạt

Bệ phóng cho những “cỗ máy” bắn bóng

Dù sở hữu hệ thống sân tập, thi đấu tiêu chuẩn, cùng số lượng người chơi tăng nhanh, golf Việt Nam vẫn gặp nhiều thách thức trong quá trình đào tạo vận động viên đỉnh cao.

Cầu Trần Hưng Đạo (Hà Nội), công trình hạ tầng trọng điểm, được đẩy nhanh tiến độ từ các chính sách khơi thông nguồn lực đất đai theo Luật Đất đai năm 2024. Ảnh: Thành Đạt

Thể chế hóa chủ trương, mở đường cho phát triển

Trong giai đoạn phát triển mới, việc sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 hướng tới thể chế hóa và hiện thực hóa tinh thần xuyên suốt trong Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan.

Dự án Luật Đất đai (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ khơi thông nguồn lực đất đai và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, tổ chức, doanh nghiệp. Ảnh: Thành Đạt

Định vị vai trò mới trong phát triển đất nước

Khi mục tiêu phát triển thay đổi, từ vai trò đến tư duy quản lý, cách thức sử dụng đất đai cũng phải thay đổi. Đây được xác định là nhiệm vụ quan trọng, đã được Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan chỉ rõ.

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức lấy ý kiến góp ý hoàn thiện Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Ảnh: Hữu Hùng

Hoàn thiện cơ chế, tháo gỡ triệt để vướng mắc phát sinh

Nhân Dân cuối tuần ghi nhận ý kiến của cơ quan chịu trách nhiệm soạn thảo, cơ quan thẩm định, các chuyên gia, luật sư đối với nội dung dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), nhằm đẩy nhanh tiến trình thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng, tạo môi trường đầu tư minh bạch hơn, dư địa khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và tiếp tục tháo gỡ triệt để vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi.

Cơ sở dữ liệu đất đai và cơ sở dữ liệu công chứng có chức năng khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau.

Bảo đảm an toàn pháp lý trong giao dịch đất đai

Nội dung Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đã cơ bản thể chế hóa đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, vẫn có một số vấn đề cần tiếp tục được rà soát, làm rõ, nhất là trong quy trình giao dịch đất đai.

Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đã có nhiều điểm mới về hình thức bồi thường, chất lượng và địa điểm tái định cư cho người bị thu hồi đất. Trong ảnh: Người dân bị thu hồi đất phục vụ mở đường ở Đê La Thành về tái định cư tại Khu CT3 Nghĩa Đô, TP Hà Nội. Ảnh: HIẾU MINH

Minh bạch giá đất và phương án phục hồi sinh kế

Đã có nhiều điểm mới về hình thức bồi thường, chất lượng và địa điểm tái định cư, suất tái định cư tối thiểu cũng như cơ chế xác định giá bồi thường. Song, để bảo đảm tốt hơn quyền lợi của cả chủ đầu tư lẫn người có đất bị thu hồi và hạn chế vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) vẫn cần tiếp tục hoàn thiện một số quy định về vấn đề minh bạch giá đất và phương án phục hồi sinh kế.

Học phần Trải nghiệm hoạt động mỹ thuật của sinh viên Khoa Sư phạm Mỹ thuật, Trường đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương hiện được tích hợp đa dạng các hình thức đánh giá, khuyến khích sự sáng tạo của sinh viên. Nguồn ảnh: NUAE-Khoa Sư phạm Mỹ thuật.

Thúc đẩy tích hợp và tiếp cận liên ngành

Việc các cơ sở giáo dục đẩy mạnh chuyển đổi số, khai thác học liệu số, tăng cường thực hành, trải nghiệm đồng thời phối hợp với các tổ chức, cá nhân triển khai đa dạng các hoạt động giáo dục nghệ thuật trong và ngoài nhà trường, khuyến khích học sinh sáng tạo, cảm thụ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống thể hiện rõ tinh thần đổi mới giáo dục nghệ thuật ở nước ta.

Giảng viên và sinh viên Khoa Nghệ thuật, Trường đại học Sư phạm Hà Nội tham gia Chương trình văn nghệ chào mừng “80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam”, tháng 1/2026.

Dịch chuyển phương pháp, chú trọng nguồn lực

Nhân Dân cuối tuần ghi nhận ý kiến của một số nhà nghiên cứu, giảng viên, giáo viên bậc phổ thông về cách thức đổi mới giáo dục nghệ thuật, mức độ ứng dụng công nghệ trong giảng dạy và học tập, giúp cả thầy và trò vừa phát huy được tinh thần sáng tạo, nâng cao nhận thức thẩm mỹ, vừa góp phần bảo tồn, nhân lên giá trị nghệ thuật truyền thống của dân tộc.

Học sinh Trường tiểu học Phương Mai, Thành phố Hà Nội, tham dự Chương trình giao lưu Giáo dục kỹ năng tham gia giao thông an toàn cấp tiểu học năm học 2025-2026.

Để học sinh được sống trong âm nhạc

Giờ đây, chỉ với một thiết bị kết nối internet, mỗi học sinh có thể tiếp cận vô số ca khúc, thể loại và xu hướng âm nhạc của Việt Nam cũng như thế giới. Nhưng nghe nhiều không đồng nghĩa với biết nghe; tiếp xúc âm nhạc thường xuyên cũng chưa chắc tạo nên năng lực cảm thụ âm nhạc. Bởi vậy, bên cạnh việc trang bị kiến thức, tăng cường các hoạt động trải nghiệm cần được xem là một nội dung quan trọng của giáo dục âm nhạc trong nhà trường.

Học sinh Trường THCS Lê Ngọc Hân tham gia triển lãm tranh và giao lưu với các bác, các chú thương binh tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh ở tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Lê Ngọc

Xây dựng môi trường khuyến khích sự sáng tạo

Giáo dục nghệ thuật ở bậc phổ thông hiện nay là con đường quan trọng để phát triển cảm xúc, khả năng quan sát, tư duy sáng tạo và phát triển nhân cách của học sinh. Trong đó, môn Mĩ thuật góp phần giúp học sinh biết cảm thụ cái đẹp, biết biểu đạt suy nghĩ và cảm xúc của mình, biết sáng tạo và làm cho môi trường sống chung quanh trở nên đẹp hơn.

Cấu trúc mô hình SMART - MUSIC, một phương pháp giáo dục âm nhạc có thể phù hợp với học sinh có nhu cầu giáo dục đặc biệt.

Ứng dụng công nghệ trong giáo dục đặc biệt

Việc ứng dụng công nghệ số trong dạy học âm nhạc cho học sinh có nhu cầu giáo dục đặc biệt mở ra khả năng tăng cường tính trực quan, linh hoạt và cá nhân hóa quá trình học tập. Những đặc điểm khác biệt về khả năng chú ý, giao tiếp, ghi nhớ và tốc độ tiếp thu của học sinh tự kỷ hoặc khuyết tật trí tuệ đặt ra yêu cầu lựa chọn nội dung, phương pháp và học liệu phù hợp với từng cá nhân.

Xây dựng trường học hạnh phúc không chỉ là một khẩu hiệu. Trong ảnh: Cô và trò Trường THPT Việt Đức. Ảnh: Thành Đạt

Đổi mới bắt đầu từ người thầy

Năm học 2026-2027 được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt kỳ vọng trở thành một năm học “hoàn toàn khác”, với những chuyển biến thực chất trong chất lượng giáo dục và đời sống nhà giáo.

Phát triển nghề nghiệp thông qua các lớp đào tạo, tập huấn hiệu quả sẽ giúp giáo viên vững bước trên hành trình nghề nghiệp. Trong ảnh: Lớp đào tạo kỹ năng đặt câu hỏi trong môn Ngữ văn tại Trường THCS Nguyễn Du (Hà Nội).

Mọi cải cách đều phải xuất phát từ lớp học

Một chương trình có thể được thiết kế rất hiện đại, một nền tảng số có thể được giới thiệu với nhiều tính năng, một chủ trương có thể đúng về tầm nhìn, nhưng khi bước qua cánh cửa lớp học, chất lượng của đổi mới vẫn phụ thuộc vào người giáo viên. Liệu họ có hiểu chủ trương, tin vào ý nghĩa của nó, có đủ năng lực, thời gian và quyền chủ động để hiện thực hóa nó hay không?

TS Vũ Minh Đức - Cục trưởng Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo).

Hành lang pháp lý bảo vệ người thầy

Năm học 2026-2027 đánh dấu một cột mốc đặc biệt, khi Luật Nhà giáo chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026. Lần đầu trong lịch sử giáo dục Việt Nam, vị thế, quyền lợi và trách nhiệm của người thầy được thể chế hóa bằng một đạo luật riêng. Để làm rõ những chính sách mới mang tính đột phá - từ tiền lương, phụ cấp, tuyển dụng đến bảo vệ quyền hành nghề của giáo viên, phóng viên Nhân Dân cuối tuần đã có cuộc trao đổi với TS Vũ Minh Đức - Cục trưởng Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo) chung quanh vấn đề này.

Khoảnh khắc cô Vũ Minh Trang, giáo viên chủ nhiệm lớp 6C Trường THCS Nguyễn Du “khoe” những thành quả đáng trân trọng nhất của mỗi giáo viên. Ảnh: Thành Đạt

Khoảng trống sau mỗi tiết dạy

Trên thực tế, nhiều giáo viên cho biết họ có thể hoàn thành tốt các công việc chuyên môn, từ soạn giáo án đến đứng lớp nhiều tiết. Song, điều khiến họ cảm thấy áp lực hơn cả là việc phải xử lý những vấn đề “ngoài giờ”. Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho đội ngũ giáo viên đang được đặt ra cấp bách.