Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cùng các đồng chí đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, Văn phòng đại diện UNESCO tại Hà Nội cùng đông đảo các tầng lớp nhân dân trên khắp cả nước.
Nguyễn Du, tự Tố Như, hiệu Thanh Hiên, sinh năm 1765 tại phường Bích Câu, kinh thành Thăng Long. Xuất thân từ dòng họ Nguyễn Tiên Điền, Hà Tĩnh-một cự tộc lừng danh. Ông là kết tinh của sự giao thoa những mạch nguồn văn hóa dân tộc: Sự hào sảng, cương trực, uyên bác từ cha-Tể tướng Nguyễn Nghiễm, người con ưu tú của quê hương Hà Tĩnh; sự tinh tế, mềm mại, nền nã của mẹ-bà Trần Thị Tần, người con gái xứ quan họ Kinh Bắc. Hai mạch nguồn ấy, hòa quyện trong không gian văn hiến Thăng Long, Phú Xuân đã bồi đắp nên một nhân cách lớn, một thiên tài văn học.
Đọc diễn văn tại lễ kỷ niệm, đồng chí Nguyễn Duy Lâm, Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh khẳng định: Tiếp nối truyền thống vẻ vang của quê hương Đại thi hào Nguyễn Du cùng các bậc danh nhân văn hóa, lãnh tụ cách mạng qua các thời kỳ,Đảng bộ và nhân dân Hà Tĩnh luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, ý thức sứ mệnh, quyết tâm tiếp bước xứng đáng với công lao của các bậc tiền nhân. Mặc dù còn nhiều khó khăn, thách thức,nhưng với sự quan tâm của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự hỗ trợ quý báu của các ban, bộ, ngành Trung ương và các địa phương trong cả nước, Đảng bộ và nhân dân Hà Tĩnh đã đoàn kết, nỗ lực, quyết tâm vượt qua khó khăn, đạt được kết quả toàn diện trên các lĩnh vực, công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị đạt nhiều dấu ấn quan trọng; kinh tế, xã hội chuyển biến rõ nét; an sinh xã hội được bảo đảm, đời sống của nhân dân ngày càng được nâng cao. Quốc phòng-an ninh và đối ngoại được tăng cường, tạo nền tảng và động lực mới cho tỉnh phát triển nhanh và bền vững.
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định: Với Truyện Kiều, Nguyễn Du đã đưa tiếng Việt và thi ca dân tộc lên đến đỉnh cao nghệ thuật hoàn hảo; thể thơ lục bát - tinh hoa của văn học dân gian đã được nâng lên trình độ mẫu mực, đạt tới khả năng biểu đạt tinh tế, sâu sắc nhất những trạng thái tâm lý và triết lý nhân sinh. Truyện Kiều cũng đã trở thành một hiện tượng văn hóa đặc biệt, thấm sâu trong đời sống tinh thần, đi vào lời ăn tiếng nói, phong tục, đạo lý và sống mãi trong tâm thức của người Việt. Chính khả năng chắt lọc tinh hoa văn hóa dân tộc, tạo nên chuẩn mực thẩm mỹ bền vững và ảnh hưởng sâu rộng, lâu dài ấy đã làm nên tầm vóc Nguyễn Du với tư cách một đại thi hào của dân tộc Việt Nam.
Vượt ra ngoài biên giới quốc gia, Nguyễn Du đã để lại những giá trị nhân văn phổ quát cho nhân loại, mà hạt nhân là tư tưởng vì con người, lấy con người là trung tâm, trong mọi suy tư và sáng tạo nghệ thuật, thể hiện tầm vóc tư tưởng vĩ đại của ông. Thông qua Truyện Kiều, Nguyễn Du đặt ra những vấn đề mang giá trị toàn cầu: quyền làm người, phẩm giá con người, vị thế của người phụ nữ, lên án sự bất công xã hội và đề cao khát vọng sống có nhân phẩm…
Vui mừng chứng kiến quê hương Hà Tĩnh đang đổi mới mạnh mẽ: kinh tế phát triển, văn hóa-xã hội tiến bộ, quốc phòng-an ninh được giữ vững, hệ thống chính trị được củng cố, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng đề nghị tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục nỗ lực để đưa các giá trị di sản Nguyễn Du thấm sâu hơn nữa vào đời sống tinh thần của nhân dân, trở thành động lực bồi dưỡng nhân cách, hun đúc ý chí vươn lên của thế hệ trẻ; khơi dậy ý chí kiên cường, truyền thống hiếu học và sáng tạo của người dân, biến khó khăn thành lợi thế, tạo nhiều đột phá mang tính cách mạng, góp phần xây dựng quê hương Hà Tĩnh ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Chương trình nghệ thuật đặc biệt tại lễ kỷ niệm với chủ đề “Đại thi hào Nguyễn Du - chữ tâm sáng mãi” đã tái hiện chân dung cuộc đời, sự nghiệp và di sản tư tưởng của Đại thi hào Nguyễn Du qua 4 chương: Thuở ấu thơ, Mười năm gió bụi, Viết Kiều đất nước hóa thành văn, Đồng vọng với thời gian. Chương trình được dàn dựng công phu, kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, múa, sân khấu hóa, thể hiện được tầm vóc, giá trị to lớn của Đại thi hào Nguyễn Du. Nội dung chương trình bám sát chủ đề, mạch cảm xúc xuyên suốt, tôn vinh rõ nét tư tưởng nhân văn, “chữ tâm” trong sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Du.
Trước đó, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng đã đến dâng hương tại phần mộ và Khu lưu niệm Đại thi hào Nguyễn Du (xã Tiên Điền); thăm, tặng quà một số gia đình chính sách tại xã Tiên Điền (Hà Tĩnh).
