Những vùng đất xa trung tâm huyện cũ đang dần được chú ý hơn trong đầu tư hạ tầng, mở thêm không gian phát triển. Những nơi gần trung tâm thành phố có thêm điều kiện để khai thác lợi thế sẵn có.
Sau một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, những tuyến đường được đầu tư không chỉ cải thiện việc đi lại mà còn mở ra cơ hội kết nối dân cư, sản xuất và dịch vụ. Tại Huế, xã miền núi A Lưới 5, có diện tích lớn nhất thành phố và thuộc nhóm địa bàn xa trung tâm nhất, hay phường Hóa Châu, là những minh chứng.
Niềm vui của người dân
“Có con đường mới khang trang, các cháu học sinh là vui nhất nhất”, bà Hồ Thị Dơi, người dân xã A Lưới 5, thành phố Huế, nói đến những tuyến đường bê-tông mới. Trước đây, vào mùa mưa, học sinh đi học trên đường đất lầy lội, bùn bám đầy dép, quần áo, có khi vương cả lên tóc. Nay, đường được cứng hóa, các em đến trường sạch sẽ hơn. Bà Dơi cười tươi: “Nhìn các cháu đi học, áo trắng quần xanh sạch sẽ, bà con vui lắm”.
Ông Hồ Văn Lâm hồ hởi khi nói về con đường trước nhà. “Trước đây, để mang một bó rau ra đường lớn bán, tui đi có khi mất gần một giờ. Nay, đường bê-tông nối đến gần khu dân cư, việc vận chuyển nông sản thuận lợi hơn. Bà con cũng thường xuyên ra ngoài hơn”, ông chia sẻ.
A Lưới 5 được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Hồng Hạ và Hương Nguyên thuộc huyện A Lưới trước đây. Địa bàn rộng, dân cư thưa thớt, địa hình đồi núi cách trở, phần lớn người dân là đồng bào dân tộc thiểu số. Dù có đất rừng, đất nông nghiệp, đất trồng cây lâu năm và nhiều diện tích phục vụ sản xuất, nhưng đường sá chưa thuận lợi vẫn khiến việc vận chuyển vật tư, đưa nông sản ra thị trường gặp khó khăn.
Những ngày đầu về trụ sở xã mới, cán bộ địa phương mới cảm nhận hết sự thiếu vắng dịch vụ nơi đây. Ngay khu vực trung tâm xã, trong bán kính khoảng 200m quanh Ủy ban nhân dân xã có trạm y tế, trường mẫu giáo và tiểu học, nhưng không có hàng quán để ăn trưa. Cán bộ phải góp tiền, nhờ gia đình đối diện trụ sở nấu cơm rồi tranh thủ trở lại làm việc buổi chiều. Một bữa cơm trưa tưởng đơn giản cũng cho thấy đời sống dịch vụ ở địa bàn còn nhiều khoảng trống.
Theo danh mục xã cung cấp, trong năm qua, A Lưới 5 triển khai tám công trình với tổng mức đầu tư 8,875 tỷ đồng, tập trung vào giao thông, trường học và một số hạng mục thiết yếu như đường sản xuất, đường liên thôn, hệ thống thoát nước; hai trường mầm non Hương Nguyên và Hồng Hạ được sửa chữa.
Ông Lê Trung Hiếu, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã A Lưới 5 cho biết, địa phương rà soát hiện trạng, xác định nhu cầu xây dựng mới, nâng cấp, sửa chữa và duy tu công trình căn cứ điều kiện thực tế và khả năng cân đối nguồn vốn.
Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp xã trực tiếp đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quản lý địa bàn. Việc nắm sát tình hình thôn, bản giúp địa phương nhận diện những tuyến đường xuống cấp, khu dân cư khó tiếp cận và công trình còn thiếu để xác định thứ tự ưu tiên đầu tư. Với những vùng xa trung tâm huyện cũ, đây là cơ hội để các nhu cầu thiết yếu được xem xét từ thực tế đời sống.
Ông Hiếu cho hay: Xã mới cho nên còn rất nhiều việc phải làm. Nhìn quanh, nơi nào cũng cần đầu tư để nâng cao chất lượng sống, tạo điều kiện cho người dân thay đổi cách nghĩ, cách làm ăn và phát triển kinh tế. Ngay cả những việc nhỏ như khuyến khích cán bộ ăn sáng tại xã để tạo thêm nhu cầu buôn bán, hay sau bữa trưa ra nhà dân nhờ pha ấm trà và trả tiền, cũng được tính đến.
Theo ông, địa phương phải từng bước động viên người dân mở dịch vụ, đồng thời tìm hướng phát triển phù hợp với thói quen cộng đồng, giúp con em học hành và người dân làm ăn phát triển.
Thu hẹp khoảng cách, mở đường phát triển
Với A Lưới 5, đường vào khu sản xuất không chỉ giúp đi lại thuận tiện hơn mà còn tạo điều kiện vận chuyển vật tư, đưa nông sản ra thị trường. Về lâu dài, hạ tầng có thể hỗ trợ phát triển vùng trồng cây lâu năm, chăn nuôi hoặc liên kết sản xuất theo nhóm hộ. Tuy nhiên, làm đường chưa đủ tạo ra mô hình kinh tế; người dân còn cần vốn, kỹ thuật và đầu ra ổn định.
Ông Bùi Viết Dũng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã cho biết: Với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nguồn lực được phân bổ đều về các xã, không "tập trung" ở cấp huyện như trước đây đã tạo điều kiện thuận lợi để chủ động đầu tư các công trình giao thông, cải tạo, nâng cấp các cơ sở giáo dục, y tế,... góp phần cải thiện đời sống kinh tế của người dân, nhất là các địa phương vùng sâu, vùng khó khăn và có khoảng cách địa lý xa với trung tâm huyện lỵ trước thời điểm 1/7/2025.
Cũng là thay đổi, nhưng phường Hóa Châu, địa bàn gần trung tâm thành phố và có hạ tầng được đầu tư tốt hơn từ trước, đã chọn bắt tay vào khai thác lợi thế sẵn có. Thay vì tập trung khắc phục cách trở, địa phương chú trọng phát triển dịch vụ, nhất là du lịch gắn với phố cổ Bao Vinh.
Theo ông Phan Trọng Nghĩa, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hóa Châu: Bao Vinh là phố cổ hình thành từ lâu đời, có những nét tương đồng về lịch sử với phố cổ Hội An. Từ khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp, phường tập trung thúc đẩy du lịch, từng bước làm mới không gian và tăng sức hút cho điểm đến này.
Trên trục đường qua Bao Vinh, mặt đường được rải nhựa thay cho tình trạng nhiều ổ gà trước đây. Chính quyền vận động người dân chỉnh trang nhà cửa, hàng quán, lắp đèn lồng chiếu sáng vào buổi tối và tổ chức các hoạt động để Bao Vinh được biết đến nhiều hơn trong hành trình khám phá Huế.
Theo ông Nghĩa, phường có điều kiện tập trung hơn vào những nhiệm vụ trọng tâm, trong đó có phát huy giá trị di sản và phát triển dịch vụ. Tuy vậy, chỉnh trang không gian mới là bước đầu; để tạo sinh kế ổn định, cần có hoạt động du lịch, sự tham gia của người dân và các dịch vụ đáp ứng nhu cầu du khách.
Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mọi khó khăn ở vùng xa đang từng bước được giải quyết. Việc rà soát và lựa chọn những công trình cần ưu tiên cho thấy đầu tư phát triển không chỉ hướng đến diện mạo đô thị, mà còn tính đến những nơi dân cư thưa thớt, nhu cầu phân tán và điều kiện sống chưa cao. Khi nguồn lực được cân nhắc từ nhu cầu cụ thể của từng địa bàn, người dân vùng xa có thêm cơ hội cải thiện đời sống và phát triển ngay trên quê hương mình.
![[Video] Thời sự 24h ngày 24/10/2026: Quốc hội nêu các giải pháp nhằm bảo đảm tính minh bạch trong quan trắc môi trường](https://cdn.nhandan.vn/images/kO0q5pBzsF2Nv9njsm5m9S9hN3WK6U4enHWmsC0VMlJoHxF15l5HgJzyO4b_2YSLt64TzaMzsaZYpKoJ29hUdw/thumb-24.jpg.avif)
