Gỡ nút thắt 20 năm trong cải tạo chung cư cũ

Từ lâu nay, việc thiếu cơ chế, thiếu nguồn lực, xung đột lợi ích... đã khiến cho việc cải tạo chung cư cũ tại hai đô thị lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh bị đình trệ. Xây dựng cơ chế mới nhằm khơi gợi dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực khó khăn này đang được cơ quan chức năng đề xuất.

Hà Nội có nhiều khu tập thể, chung cư cũ xuống cấp cần cải tạo. (Ảnh Ngọc Thành)
Hà Nội có nhiều khu tập thể, chung cư cũ xuống cấp cần cải tạo. (Ảnh Ngọc Thành)

Suốt nhiều năm qua, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã thực hiện chương trình cải tạo chung cư cũ, nhưng kết quả chỉ đạt 1,2%. Hàng vạn người đang phải sống trong điều kiện chật hẹp, xập xệ, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.

Thu hút sự chung tay của doanh nghiệp

Theo Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường, có ba nhóm vấn đề lớn cản trở quá trình cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, gồm: Quy hoạch chi tiết về mật độ xây dựng, tầng cao và dân số; công tác giải phóng mặt bằng; việc bảo đảm quyền lợi của người dân. Còn PGS, TS Lưu Đức Hải, Viện trưởng Nghiên cứu Đô thị và Phát triển Hạ tầng (Tổng hội Xây dựng Việt Nam), cho hay: Khó khăn lớn nhất hiện nay chính là mâu thuẫn lợi ích giữa chính quyền, người dân và doanh nghiệp. Người dân mong được tái định cư tại chỗ, chỗ ở mới rộng hơn; doanh nghiệp chú trọng hiệu quả kinh tế; trong khi chính quyền yêu cầu bảo đảm hạ tầng và quy hoạch tổng thể. Ngoài ra, còn thiếu cơ chế tài chính bền vững, chủ yếu dựa vào vốn của nhà đầu tư, trong khi ngân sách nhà nước còn hạn chế.

Tại dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Bộ Xây dựng đề xuất bổ sung hình thức BT (xây dựng - chuyển giao) để phù hợp với mô hình hợp tác công - tư (PPP). Theo đó, Nhà nước sẽ chọn nhà đầu tư, doanh nghiệp để thực hiện dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ. Sau khi hoàn thành và bàn giao công trình, doanh nghiệp có thể được thanh toán bằng quỹ đất tại vị trí khác hoặc quyền khai thác quỹ đất tại dự án sau cải tạo. Các dự án cải tạo chung cư cũ sẽ được tạo điều kiện, cắt giảm thủ tục như không yêu cầu phải có chấp thuận chủ trương đầu tư. Cơ quan soạn thảo cũng đề xuất làm rõ cơ chế ưu đãi cho doanh nghiệp tham gia, với phần diện tích kinh doanh thương mại trong các dự án này theo hình thức BT.

Chia sẻ với Báo Nhân Dân cuối tuần, KTS Trần Huy Ánh (Hội Kiến trúc sư Hà Nội) nhìn nhận: “Hình thức BT là vô cùng cần thiết. Từ việc tăng quyền lợi cho doanh nghiệp sẽ tạo cú huých để họ chung tay với Nhà nước trong cải tạo chung cư cũ, ổn định đời sống người dân”.

Tiếp tục xây dựng các giải pháp bền vững

Đầu năm 2025, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành quyết định phê duyệt Đề án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ bị hư hỏng, xuống cấp trên địa bàn. Nhiều chính sách được áp dụng: Người dân sẽ được bố trí căn hộ tái định cư có diện tích tối thiểu bằng 1-2 lần với căn hộ cũ (căn hộ ở tầng 1) và bằng 1-1,5 lần với những căn hộ ở tầng 2. Trường hợp đã ký hợp đồng bố trí nhà ở tái định cư nhưng người dân không có nhu cầu ở chung cư mới vẫn được chuyển nhượng. Trường hợp chưa ký hợp đồng bố trí nhà ở tái định cư, người dân muốn nhận tiền tại thời điểm di dời được thanh toán tiền tương đương giá trị căn hộ được tái định cư.

Đối với Hà Nội, để đạt mục tiêu đến năm 2035, căn bản hoàn thành việc chỉnh trang chung cư cũ, các cơ quan chức năng thành phố Hà Nội đang xây dựng nhiều giải pháp, từ quy hoạch đến giải phóng mặt bằng để đẩy nhanh cải tạo hơn 1.570 chung cư xuống cấp, bảo đảm an toàn cho người dân. Ngoài những chính sách khuyến khích sự đồng thuận của người dân, sự chung tay của doanh nghiệp, thành phố dự tính chuyển đổi công năng khu chung cư cũ sang nhà xã hội, nhà tái định cư hoặc bán đấu giá nếu đủ tiêu chuẩn.

KTS Phạm Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam, kiến nghị: “Khi cải tạo, thay vì giữ nguyên cấu trúc cũ, có thể tái thiết theo hướng giảm số lượng công trình nhưng tăng chiều cao, chẳng hạn từ 20 tòa nhà năm tầng thành bốn tòa nhà 40 tầng. Phần diện tích còn lại sẽ dành cho công viên, trường học, không gian xanh và các tiện ích công cộng, đồng thời kết nối thuận lợi với hệ thống giao thông”.

Theo các chuyên gia, các cơ quan chức năng phải quyết liệt hơn nữa để ổn định đời sống người dân, tái thiết đô thị. “Quan trọng hơn là phải tháo được những nút thắt từ gần 20 năm qua. Bởi vậy, cần có sự chung tay của cả ba bên: Nhà nước giữ vai trò định hướng và chỉ đạo, doanh nghiệp thực hiện với trách nhiệm cao và trên tinh thần văn hóa kinh doanh. Còn người dân là chủ thể sử dụng, cần có sự đồng thuận cao để công việc tiến triển nhanh chóng”, KTS Phạm Thanh Tùng nhấn mạnh ■

Để đẩy nhanh tiến độ cải tạo chung cư cũ, cần xây dựng thêm các kênh huy động vốn mới, như phát hành trái phiếu Chính phủ hoặc trái phiếu chính quyền địa phương, trong đó, vai trò của Nhà nước và các thành phố phải chủ đạo, nâng cao tính khả thi và bền vững cho dự án”.

Ông Nguyễn Văn Đính,
Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam

Có thể bạn quan tâm

Giải thưởng Lương Định Của đã phát hiện, bồi dưỡng nhiều tài năng trẻ cho đất nước. Nguồn: Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Xây dựng văn hóa trọng dụng nhân tài

Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm phát hiện, thu hút, trọng dụng và phát huy vai trò của nhân tài. Điều đó đã hình thành đội ngũ trí thức, chuyên gia, nhà khoa học ngày càng có nhiều đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của đất nước.

Ứng dụng Đúng Nơi do bác sĩ Bành Thị Ngọc Trúc phát triển.

Khi ai cũng dùng được AI

Một bác sĩ chưa từng học lập trình, chỉ cần mô tả ý tưởng cho công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), đã hoàn thành ứng dụng giúp bệnh nhân giải quyết hàng loạt thắc mắc. Giờ đây, xây dựng phần mềm không còn là khả năng độc nhất của các kỹ sư công nghệ, mà ngay cả những người bình thường cũng có thể tự làm được, nhờ sự hỗ trợ của AI.

Phụ huynh cho trẻ đi tiêm vaccine phòng bệnh não mô cầu. Ảnh: VNVC

Không chủ quan với bệnh não mô cầu

Não mô cầu đang được dư luận quan tâm sau khi Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận bốn học sinh cùng trường mắc bệnh, trong đó một trẻ tử vong. Nguy cơ lây nhiễm trong môi trường học đường trở thành mối lo ngại của nhiều phụ huynh.

Tòa nhà Diamond Lotus Riverside là một công trình xanh khá nổi tiếng tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: PHÚC KHANG

Tăng khả năng thích ứng cho công trình

Tình trạng thời tiết cực đoan khiến nhiệt độ tăng cao, số ngày nắng nóng vào mùa hè nhiều hơn, gay gắt hơn. Xây dựng là một trong những ngành cần tăng cường các giải pháp hiệu quả, nhằm mở rộng các công trình xanh, phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Siết chặt quản lý, công tác giám sát an toàn thực phẩm trên thị trường sẽ được tăng cường thông qua lấy mẫu, thanh tra, kiểm tra. Ảnh: Vũ Sinh

Sớm quản lý an toàn thực phẩm một đầu mối, tăng hậu kiểm

Cơ quan chức năng mới đây tiếp tục phát hiện và xử lý nhiều vi phạm nghiêm trọng về an toàn thực phẩm. Trong bối cảnh đó, Bộ Y tế vừa công bố dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), đề xuất một đầu mối chịu trách nhiệm chính ở Trung ương, đồng thời chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, nhằm tập trung nguồn lực vào nhóm sản phẩm, cơ sở có nguy cơ cao.

“Đại sứ” Nguyễn Phạm Hiền Minh khẳng định: “Con không muốn là đại sứ duy nhất, con mong muốn có một cộng đồng đại sứ!”. Ảnh: Liên minh Niềm Tin Số

Thiết lập những vòng tay bảo vệ nối dài

Chiến dịch “Không Một Mình” mùa thứ hai, vừa được phát động với thông điệp “Kết nối không tổn thương”. Bên cạnh việc giúp trẻ nhận diện những kết nối không an toàn, biết dừng lại, lên tiếng và tìm kiếm trợ giúp, chiến dịch còn góp phần gióng lên hồi chuông về trách nhiệm của các nền tảng số trong bảo vệ trẻ trên không gian mạng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các lãnh đạo Đảng, Nhà nước; nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và lực lượng nghi lễ đưa các hài cốt liệt sĩ lên xe về Nghĩa trang liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh để tiến hành nghi thức an táng.

Tri ân bằng trách nhiệm và nghĩa tình

Sáng ngày 14/10, Bộ Tư lệnh Quân khu 7 cùng Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức trọng thể lễ viếng, lễ truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập tại Công viên Lê Thị Riêng.

Khu vực sân chơi tòa chung cư trên phố Trần Điền bị một số cá nhân chiếm dụng làm điểm bán nước giải khát.

Quyết liệt xử lý sai phạm lấn chiếm không gian công cộng

Tình trạng lấn chiếm không gian công cộng đang được các cơ quan chức năng, địa phương Thủ đô Hà Nội quyết liệt xử lý. Tuy nhiên, vẫn còn một số nơi chưa làm dứt điểm, đồng thời tồn tại vướng mắc cần tiếp tục được tháo gỡ.

Với người học và gia đình, điều họ quan tâm nhất khi hoàn thành xong một khóa học vẫn là khả năng có nghề sau tốt nghiệp. Ảnh: Thành Đạt

Thước đo hai chiều trong đào tạo nghề

Trong định hướng mới về giáo dục nghề nghiệp của Bộ Giáo dục và Đào tạo, vai trò của doanh nghiệp được đặt vào sâu hơn trong chuỗi đào tạo, từ xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình, tổ chức thực hành, thực tập đến đánh giá kỹ năng và tuyển dụng... Nhiều vấn đề phải thay đổi căn bản, thực chất hơn, từ khâu hướng nghiệp, tuyển sinh đến quá trình đào tạo.

Cục trưởng An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) TS Chu Quốc Thịnh trình bày những điểm mới trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực protein thực vật bền vững

Ngày 02/10/2026, Hội thảo Quản lý Chất lượng và An toàn Thực phẩm lần thứ 8 (QMFS 2026) chính thức khai mạc tại Hà Nội. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa các đơn vị ở Việt Nam với quốc tế về bảo đảm an toàn thực phẩm, cùng lễ ra mắt Mạng lưới Plant Protein Plus Vương quốc Anh - Đông Nam Á (3PUKSEA).

Khám bệnh cho người dân tuyến cơ sở tại Quảng Trị. Ảnh: Anh Sơn

Sớm mở rộng danh mục thuốc bảo hiểm y tế

Bộ Y tế đang rà soát, sửa đổi danh mục thuốc bảo hiểm y tế, dự kiến bổ sung 349 thuốc vào diện được chi trả tại cơ sở cấp ban đầu, trong đó có trạm y tế xã. Chính sách này được nhiều người dân mong đợi, khi mang đến cơ hội tiếp cận các thuốc mới và giảm gánh nặng chi phí chữa bệnh.

Nhiều gia đình lúng túng tìm mua sách giáo khoa cho con. Ảnh: Bích Huệ

Cấp bách giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa

Ngày 25/9 là thời điểm Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo phải hoàn thành việc cung ứng sách giáo khoa năm học 2026-2027. Không đứng ở đó, ngành giáo dục sẽ phải cải cách mạnh hơn nữa để bảo đảm yêu cầu tuyệt đối không để tái diễn tình trạng thiếu sách giáo khoa làm khó việc dạy và học như những ngày qua.

Người dân phường Hồng Hà xem quy hoạch chi tiết dự án. Ảnh: HÀ HỒNG

Cơ hội tiếp cận, thụ hưởng của người dân trong kiến tạo không gian sông Hồng

Cơ quan chức năng đang tiếp tục triển khai lấy ý kiến về Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng và phương án tuyến Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Đây là những “đại dự án” góp phần tạo diện mạo mới cho không gian ven sông, đồng bộ hạ tầng, cải thiện điều kiện sống và mở thêm cơ hội phát triển kinh tế-xã hội.

Tình trạng mưa liên tục gây ngập những ngày giữa tháng 9 tại khu vực trung tâm Hà Nội. Ảnh: HIỂU MINH

Ứng phó trước mưa lớn, lũ bất thường

Những ngày qua, mưa to, lũ lớn xuất hiện ở nhiều địa phương trên cả nước khiến cuộc sống người dân bị đảo lộn. Cơ quan khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo: Nguy cơ ngập vùng trũng thấp, lũ quét, sạt lở đất tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất, dân sinh.

Số tiền người dân phải chi trả cho chăm sóc y tế vẫn ở mức cao là trở ngại lớn trong tiếp cận y tế đối với người cao tuổi . Ảnh: Thành Đạt

Tìm giải pháp giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân

Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế tại Việt Nam ngày càng tăng, cùng với đó là phạm vi quyền lợi được mở rộng. Tuy nhiên, tiền người dân tự chi trả cho chăm sóc y tế vẫn ở mức cao, vì thế mở rộng nguồn lực cho bảo hiểm y tế không chỉ là bài toán cân đối quỹ, mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng bảo vệ tài chính cho hàng triệu người bệnh.

Tổng kiểm soát phương tiện kinh doanh vận tải cần được duy trì thường xuyên, liên tục. Ảnh: Lê Khánh

Cần cơ chế chủ động kiểm soát phương tiện giao thông

Theo kế hoạch, từ ngày 26/8 đến 25/9, lực lượng Cảnh sát giao thông trên toàn quốc tổ chức tổng kiểm soát, xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông đường bộ đối với phương tiện kinh doanh vận tải. Tính đến nay đã có hàng nghìn trường hợp vi phạm được phát hiện, xử lý.