Gỡ bỏ kỳ thị để người bệnh mạnh dạn tìm đến dịch vụ y tế

Kỳ thị và phân biệt đối xử vẫn là rào cản khiến nhiều người sống với HIV, mắc lao và các nhóm dễ bị tổn thương ngại xét nghiệm, tiếp cận và duy trì điều trị. Những thay đổi từ cộng đồng và hệ thống y tế đang mở ra cách tiếp cận bao trùm, nhân văn hơn.

Tại Champasak, dự án hướng tới mục tiêu giúp nhiều người có nguy cơ và người bị ảnh hưởng bởi HIV/lao được phát hiện, điều trị sớm hơn; đồng thời cải thiện chất lượng, tính bao trùm và sự bền vững của các dịch vụ HIV/lao dựa vào cộng đồng. (Ảnh: CCRD cung cấp)
Tại Champasak, dự án hướng tới mục tiêu giúp nhiều người có nguy cơ và người bị ảnh hưởng bởi HIV/lao được phát hiện, điều trị sớm hơn; đồng thời cải thiện chất lượng, tính bao trùm và sự bền vững của các dịch vụ HIV/lao dựa vào cộng đồng. (Ảnh: CCRD cung cấp)

Tại tỉnh Champasak (Lào), HIV và lao không chỉ là những vấn đề y tế công cộng. Sự kỳ thị và phân biệt đối xử khiến nhiều người chậm đi xét nghiệm, ngại tiếp cận dịch vụ, không dám chia sẻ tình trạng sức khỏe, hoặc không duy trì điều trị đều đặn.

Với những nhóm vốn đã dễ bị tổn thương như nam quan hệ tình dục đồng giới, người chuyển giới, phụ nữ bán dâm, người sống với HIV, người mắc lao, phụ nữ ở vùng nông thôn, người dân tộc thiểu số và người có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, kỳ thị càng làm cho việc tiếp cận dịch vụ trở nên xa hơn.

Dự án “Hợp tác phòng chống HIV/AIDS và Lao”, do Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) tài trợ thông qua sáng kiến Hợp tác đối tác khu vực về chăm sóc sức khỏe (PHR), đang được triển khai tại Champasak bởi Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Y tế Cộng đồng (CCRD) và đối tác tại Lào - Hiệp hội Sức khỏe và Hòa nhập Cộng đồng (CHIAs).

Tại Champasak, dự án hướng tới mục tiêu giúp nhiều người có nguy cơ và người bị ảnh hưởng bởi HIV/lao được phát hiện, điều trị sớm hơn; đồng thời cải thiện chất lượng, tính bao trùm và sự bền vững của các dịch vụ HIV/lao dựa vào cộng đồng.

Các nội dung về không kỳ thị, không phân biệt đối xử, bình đẳng giới, hòa nhập người khuyết tật và dịch vụ dựa trên quyền được lồng ghép vào đào tạo, truyền thông, tiếp cận cộng đồng, hỗ trợ người bệnh và giám sát chất lượng dịch vụ.

1786526601230-1078604650414703497-1078604650414703497-18fdc4a1c39089d7510782b7dc105808.jpg
Một trong những thay đổi quan trọng đầu tiên là cách tiếp cận của đội ngũ cộng đồng và cán bộ y tế.

Một trong những thay đổi quan trọng đầu tiên là cách tiếp cận của đội ngũ cộng đồng và cán bộ y tế. Thông qua các khóa tập huấn về dịch vụ HIV/lao tích hợp, GEDSI và truyền thông thay đổi hành vi, cán bộ y tế, tình nguyện viên y tế bản và người hỗ trợ cộng đồng được trang bị không chỉ kiến thức chuyên môn, mà còn kỹ năng làm việc với các nhóm dễ bị tổn thương.

Họ được khuyến khích nhìn người sử dụng dịch vụ như những cá nhân có quyền được chăm sóc, được bảo mật thông tin và được tôn trọng phẩm giá, thay vì chỉ là “ca bệnh” hoặc “nhóm nguy cơ”. Sự thay đổi này có ý nghĩa thực tế. Khi một nhân viên cộng đồng biết cách tư vấn mà không phán xét, người dân dễ mở lòng hơn.

Dự án cũng tăng cường vai trò của cộng đồng trong tiếp cận và hỗ trợ người dân. Tại Champasak, các hoạt động dự kiến bao gồm dịch vụ tiếp cận cộng đồng tích hợp HIV, lao và các bệnh lây truyền qua đường tình dục; phát hiện ca lao chủ động; hỗ trợ người sống với HIV và người mắc lao trong quá trình đi khám, xét nghiệm, điều trị và theo dõi; đồng thời kết nối họ với hệ thống y tế địa phương.

Cách làm này giúp người dân không phải tự mình vượt qua toàn bộ quá trình tìm kiếm dịch vụ, nhất là khi họ đang mang trong mình nỗi sợ bị kỳ thị.

Truyền thông thay đổi hành vi xã hội cũng là một trụ cột quan trọng của dự án tại Champasak. Các tài liệu và chiến dịch truyền thông được xây dựng theo hướng phù hợp với văn hóa, trình độ tiếp nhận thông tin, ngôn ngữ và bối cảnh xã hội của địa phương.

Thông điệp truyền thông không nhằm gây sợ hãi hay đổ lỗi, mà nhấn mạnh rằng HIV và lao là các vấn đề sức khỏe có thể dự phòng, xét nghiệm, điều trị và quản lý. Người mắc bệnh cần được hỗ trợ, không phải bị xa lánh. Người có nguy cơ cao cần được tiếp cận dịch vụ phù hợp, không phải bị phán xét.

Một điểm quan trọng khác của dự án là giám sát do cộng đồng dẫn dắt. Thông qua cơ chế này, phản hồi của người sử dụng dịch vụ, bao gồm người sống với HIV, người mắc lao và các nhóm yếu thế, sẽ được thu thập và sử dụng để cải thiện chất lượng dịch vụ. Đây chính là cách dự án biến tiếng nói cộng đồng thành một công cụ cải thiện hệ thống.

1786526599517-1078604650414703497-1078604650414703497-ed84bc2ce29e0ada3c77ffcc5cc3f6ab.jpg
Tại Champasak, hành trình giảm kỳ thị đang bắt đầu từ những thay đổi rất cụ thể.

Điều đáng ghi nhận ở Champasak là dự án đã bắt đầu tạo ra những nền tảng cần thiết cho sự thay đổi đó. Dự án đã xác định rõ kỳ thị là một rào cản đối với tiếp cận dịch vụ. Dự án đã sử dụng dữ liệu ban đầu và phân tích GEDSI để hiểu sâu hơn về các nhóm bị ảnh hưởng. Dự án đã đưa nội dung không kỳ thị và bao trùm xã hội vào đào tạo, truyền thông và thiết kế dịch vụ. Dự án cũng đang thúc đẩy vai trò của cộng đồng trong tiếp cận, hỗ trợ và giám sát chất lượng dịch vụ.

Hành trình giảm kỳ thị cần bắt đầu từ những thay đổi trong cách cộng đồng và hệ thống y tế nhìn nhận, hỗ trợ người bệnh. Khi người bệnh được tôn trọng, bảo mật và đối xử bình đẳng, những rào cản tiếp cận dịch vụ sẽ từng bước được tháo gỡ, góp phần tiến gần hơn tới mục tiêu chấm dứt AIDS và lao. Đây là nền tảng quan trọng để Champasak tiến gần hơn tới mục tiêu chấm dứt AIDS và lao.

Có thể bạn quan tâm

Bảo hiểm xã hội giúp người dân giảm gánh nặng khi khám chữa bệnh. (Ảnh A.T)

Bắc Ninh: Tăng cường kiểm soát quy trình, bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm y tế

Trước phản ánh người dân đã đóng tiền mua thẻ bảo hiểm y tế nhưng chưa ghi nhận gia hạn trên hệ thống, Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh đã khẩn trương phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức rà soát, chấn chỉnh sai phạm, đồng thời khuyến nghị, hướng dẫn các biện pháp để người tham gia bảo hiểm bảo vệ quyền lợi của mình. 

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Quốc Thái, Phó Viện trưởng Viện Tim mạch và ê-kíp thực hiện kỹ thuật TAVI cho người bệnh. (Ảnh: BVCC)

Lần đầu thực hiện TAVI tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình, cứu người bệnh 80 tuổi hẹp van tim nặng

Lần đầu tiên, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình thực hiện thành công kỹ thuật thay van động mạch chủ qua đường ống thông (TAVI) cho người bệnh 80 tuổi bị hẹp khít van động mạch chủ, suy tim và nhiều bệnh nền. Thành công này mở thêm cơ hội tiếp cận kỹ thuật tim mạch chuyên sâu cho người dân ngay tại địa phương.

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình - nơi tiếp nhận và điều trị cho người bệnh đến từ nhiều địa phương trong tỉnh và khu vực lân cận.

Bước tiến mới trong phẫu thuật gan tại Ninh Bình

Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Ninh Bình vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi cắt gan trung tâm cho bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào gan trên nền xơ gan do viêm gan B. Đây là kỹ thuật chuyên sâu, có độ khó cao trong phẫu thuật gan mật, hiện mới được triển khai tại một số trung tâm có nhiều kinh nghiệm.

Nhiều đồng bào dân tộc thiểu số Raglai đến khám bệnh, theo dõi sức khỏe tại điểm Trạm Y tế Phước Kháng thuộc Trạm Y tế xã Thuận Bắc, tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa nâng chất lượng chăm sóc sức khỏe cho đồng bào dân tộc thiểu số

Từ những điểm trạm giữa vùng khó, cán bộ y tế đang từng ngày đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với đồng bào dân tộc thiểu số. Nhưng để tuyến y tế cơ sở thật sự trở thành “lá chắn” đầu tiên bảo vệ sức khỏe cộng đồng, không chỉ có sự tận tâm của người thầy thuốc, mà cần một nền tảng đủ mạnh về nhân lực, cơ sở vật chất.

Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Lạt chính thức đưa vào hoạt động đơn nguyên thận nhân tạo. (Ảnh: MAI VĂN BẢO)

Lâm Đồng: Khai trương đơn nguyên thận nhân tạo tại Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Lạt

Sáng 11/8, tại phường Xuân Hương-Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, Bệnh viện Hoàn Mỹ Đà Lạt - thành viên Tập đoàn Y khoa Hoàn Mỹ, chính thức khai trương và đưa vào hoạt động đơn nguyên thận nhân tạo, góp phần đáp ứng nhu cầu điều trị suy thận mạn, đồng thời mang đến cho người dân thêm lựa chọn điều trị thuận tiện tại địa phương.

Kính áp tròng ngày nay không đơn thuần là một sản phẩm mang tính thẩm mỹ mà đã trở thành một trong những giải pháp hỗ trợ điều chỉnh thị lực được nhiều người lựa chọn. (Ảnh: Anh Thư)

Bảo vệ thị lực cho thế hệ trẻ: Yêu cầu cấp thiết trong thời đại số

Không phải đến khi nhìn mờ, nhức mắt hay độ cận tăng mới cần quan tâm đến thị lực. Trong một xã hội mà đôi mắt phải làm việc nhiều hơn cùng màn hình, công việc và nhịp sống hiện đại, chăm sóc thị lực đang dần chuyển từ tâm thế “có vấn đề mới xử lý” sang chủ động phòng ngừa, theo dõi và lựa chọn giải pháp phù hợp.

Quang cảnh Hội nghị khoa học toàn quốc về Công nghệ Sinh học 2026. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Tiếp tục nghiên cứu tối ưu nuôi cấy tế bào gốc trung mô thúc đẩy các liệu pháp y học tái tạo

Tại hội nghị khoa học toàn quốc về Công nghệ Sinh học 2026 vừa diễn ra tại thành phố Đà Nẵng, Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ Tế bào Mescells có báo cáo chuyên sâu về “Phân tích một số thông số quy trình trọng yếu trong nuôi cấy tế bào gốc trung mô bằng mô hình động học tăng trưởng”.

Trung tâm Y tế khu vực Đoan Hùng nơi diễn ra sự cố y khoa khiến một bệnh nhi tử vong.

Sở Y tế Phú Thọ thông tin về sự cố y khoa khiến một bệnh nhi tử vong

Liên quan trường hợp bệnh nhi tử vong sau phẫu thuật viêm ruột thừa tại Trung tâm Y tế khu vực Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Phú Thọ Nguyễn Giang Long thông tin, ngay sau khi sự cố xảy ra, Sở Y tế đã thành lập đoàn kiểm tra để đánh giá toàn diện quá trình tiếp nhận, thăm khám, phẫu thuật tại Trung tâm.

Lãnh đạo Bộ Y tế chúc mừng Cục quản lý Dược nhân kỷ niệm 30 năm thành lập.

Quy mô thị trường dược phẩm Việt Nam đạt 7 tỷ USD

Qua 30 năm xây dựng và phát triển, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã khẳng định vai trò là cơ quan tham mưu quan trọng trong quản lý nhà nước về thuốc, nguyên liệu làm thuốc và mỹ phẩm; tích cực tham gia xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách và pháp luật; góp phần bảo đảm cung ứng thuốc có chất lượng, an toàn, hiệu quả...

Quang cảnh buổi phát động thực hiện chiến dịch 90 ngày đêm.

Vĩnh Long phát động chiến dịch 90 ngày đêm khám sức khỏe toàn dân

Chiều 7/8, Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long tổ chức Lễ phát động Chiến dịch 90 ngày đêm cao điểm tổ chức khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho toàn thể nhân dân trên địa bàn. Đây là bước đi mang tính đột phá nhằm chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế.