Giữ vững an ninh, ổn định ở Bolivia

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại về thông tin xảy ra âm mưu đảo chính quân sự tại Bolivia. Dù bất thành nhưng cuộc đảo chính vẫn gióng lên hồi chuông đối với Chính phủ và người dân quốc gia Nam Mỹ cần nâng cao cảnh giác nhằm giữ vững an ninh, ổn định trong nước.
Tướng Juan Jose Zuniga (giữa) bị bắt giữ vì âm mưu đảo chính bất thành. (Ảnh: India TV News/TTXVN)
Tướng Juan Jose Zuniga (giữa) bị bắt giữ vì âm mưu đảo chính bất thành. (Ảnh: India TV News/TTXVN)

Ngày 26/6, Tướng Juan Jose Zuniga cùng một nhóm binh sĩ dưới quyền, đột nhập Phủ Tổng thống (trụ sở cũ) trong khi xuất hiện thông tin về một âm mưu đảo chính quân sự. Sau khi chiếm Phủ Tổng thống, Tướng Zuniga tuyên bố cuộc tấn công vào khu vực các cơ quan chính phủ là nhằm “thiết lập lại nền dân chủ” và “giải phóng các tù nhân chính trị”.

Tuy nhiên, chỉ vỏn vẹn vài giờ sau đó, Tướng Zuniga đã bị bắt giữ. Dư luận đồn đoán rằng, âm mưu đảo chính được tiến hành là do trước đó một ngày, Tướng Zuniga bị cách chức Tổng Tư lệnh quân đội Bolivia vì có những lời đe dọa nhằm vào cựu Tổng thống Evo Morales. Theo nguồn tin báo chí Bolivia, Tướng Zuniga những ngày qua có các phát biểu thể hiện sự bất bình và phản đối ông Morales, Chủ tịch Đảng Phong trào xã hội chủ nghĩa (MAS), sau khi ông này chính thức thông báo sẽ ra tranh cử tổng thống vào năm 2025.

Sau khi cách chức Tướng Zuniga, Tổng thống Bolivia Luis Arce ngay lập tức bổ nhiệm Tổng Tư lệnh quân đội mới. Đối mặt lực lượng có âm mưu đảo chính, tân Tổng Tư lệnh Jose Wilson Sanchez đã ra lệnh cho các binh sĩ do Tướng Zuniga cầm đầu rút lui. Ngay sau đó, các xe bọc thép và binh sĩ đã rút khỏi khu vực chung quanh Phủ Tổng thống.

Trước thông tin về âm mưu đảo chính quân sự tại Bolivia, lãnh đạo Liên hợp quốc và nhiều quốc gia đã lên tiếng quan ngại. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres bày tỏ lo ngại sâu sắc trước các thông tin về âm mưu đảo chính quân sự ở Bolivia, kêu gọi bảo vệ trật tự hiến pháp và duy trì hòa bình ở quốc gia này. Tổng Thư ký Tổ chức các quốc gia châu Mỹ Luis Almagro lên án mạnh mẽ vụ đảo chính ở Bolivia, nhấn mạnh quân đội phải phục vụ chính quyền dân sự được bầu cử hợp pháp.

Bộ Ngoại giao Nga lên án mạnh mẽ âm mưu đảo chính quân sự ở Bolivia và khẳng định sự ủng hộ đối với Chính phủ Tổng thống Luis Arce, đồng thời phản đối bất cứ sự can thiệp phá hoại nào từ bên ngoài vào công việc nội bộ của Bolivia và các quốc gia khác. Tổng thống Chile Gabriel Boric bày tỏ lo lắng về tình hình ở Bolivia, đồng thời khẳng định ủng hộ nền dân chủ và chính quyền hợp pháp của Tổng thống Luis Arce.

Tổng thống Mexico Lopez Obrador và người đồng cấp Paraguay Santiago Pena kêu gọi tôn trọng dân chủ và pháp quyền ở Bolivia. Đại diện cấp cao về chính sách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Josep Borrell lên án bất kỳ âm mưu nào nhằm phá vỡ trật tự hiến pháp ở Bolivia và lật đổ chính phủ được dân bầu. Các nhà lãnh đạo Ecuador, Peru, Colombia, Venezuela… kêu gọi tôn trọng nền dân chủ.

Ngay sau vụ việc, Tướng Zuniga đã bị buộc tội khủng bố. Lệnh bắt giữ công bố trên Đài Truyền hình Bolivia nêu rõ, Tướng Zuniga và những người tham gia âm mưu đảo chính bị cáo buộc “thực hiện hành vi khủng bố và nổi dậy vũ trang chống an ninh công cộng và chủ quyền nhà nước”. Đài Truyền hình Bolivia trước đó phát hình ảnh Tướng Zuniga bị cảnh sát áp giải khỏi tòa nhà Bộ Tổng tham mưu.

Bộ trưởng Tư pháp và Minh bạch thể chế Bolivia, ông Ivan Lima Magne cho biết, Tướng Zuniga, người cầm đầu âm mưu đảo chính ở quốc gia Nam Mỹ này, có thể bị kết án từ 15-20 năm tù. Bộ trưởng Magne thông báo cơ quan chức năng đã khởi tố vụ án hình sự, đồng thời cho biết bộ sẽ đề nghị mức án cao nhất cho các tội danh liên quan đối với Tướng Zuniga vì đã “chủ ý tấn công nền dân chủ và Hiến pháp”.

Trong khi đó, Bộ trưởng Nội vụ Bolivia Carlos Eduardo Castillo xác nhận, cảnh sát nước này đã bắt giữ ít nhất 17 sĩ quan quân đội có dính líu âm mưu đảo chính. Theo ông Castillo, cảnh sát Bolivia có đủ thông tin về toàn bộ mạng lưới liên quan âm mưu đảo chính, đồng thời tiết lộ rằng các lời khai cho thấy âm mưu đảo chính được lên kế hoạch từ tháng 5 vừa qua.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.