Gìn giữ để "màu dân tộc" luôn sáng bừng trên giấy điệp

Không chỉ còn trong các tư liệu, hình ảnh, những người yêu tranh Đông Hồ giờ đã có thể hòa mình vào không khí nhộn nhịp của phiên chợ tranh xưa tại khu vực trưng bày tái hiện không gian Chợ tranh Đông Hồ do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh tổ chức tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ (thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh).
Các đại biểu cắt băng khai mạc tái hiện không gian Chợ tranh Đông Hồ.
Các đại biểu cắt băng khai mạc tái hiện không gian Chợ tranh Đông Hồ.

“Dù ai buôn bán trăm nghề.

Nhớ đến tháng Chạp thì về buôn tranh”.

Câu ca dao xưa cũ mà những người con làng Hồ đi đâu cũng nhớ được nhiều người nhắc lại khi tham quan không gian Chợ tranh Đông Hồ. Trong không gian đậm đà bản sắc làng quê Kinh Bắc, 20 gian hàng tại không gian chợ tranh đủ làm hài lòng du khách khi được thỏa thích ngắm nhìn những bức tranh ‘‘màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp như “Vinh hoa phú qúy”, “Hái dừa”, “Đánh ghen”, “Mục đồng thổi sáo”, “Đám cưới chuột”, "Gà mẹ và đàn con", "Gà trống và hoa hồng", "Cá chép trông trăng", "Tố nữ"…

Không chỉ có vậy, Ban tổ chức cũng đã dày công chuẩn bị để giới thiệu cho du khách về nghề làm tranh, nguyên liệu, các sản phẩm tranh đặc sắc của làng tranh Đông Hồ. Và nếu may mắn, bạn có thể được chính các nghệ nhân hướng dẫn thực hiện một công đoạn trong sản xuất tranh Đông Hồ.

Các em học sinh hào hứng trải nghiệm tại Chợ tranh.

Các em học sinh hào hứng trải nghiệm tại Chợ tranh.

Hào hứng cùng các bạn tham dự chợ tranh, em Hà Quý Minh Tuấn, học sinh Trường trung học cơ sở Song Hồ hồ hởi nói: "Hôm nay là tiết giáo dục công dân, em rất vui khi được các thầy cô đưa đến tham quan và dự trưng bày Chợ tranh Đông Hồ. Không chỉ được xem tranh, chúng em còn được thưởng thức các làn điệu dân ca quan họ và múa rối nước, nặn phỗng đất. Em mong có thêm nhiều hoạt động trải nghiệm thực tế bổ ích như sự kiện này".

Tỉ mỉ ngồi khắc từng nét trong bức tranh ‘‘Chăn trâu thổi sáo’’, chàng trai trẻ Nguyễn Hữu Đạo, con trai của nghệ nhân tranh Đông Hồ Nguyễn Hữu Quả chia sẻ: "Từng mang nghệ thuật tranh Đông Hồ đi giới thiệu khắp miền đất nước, hôm nay tôi rất vui khi được tham dự tái hiện không gian Chợ tranh Đông Hồ lần đầu tiên được tổ chức ngay trên chính mảnh đất quê hương mình. Những phiên chợ tranh xưa tôi mới chỉ được nghe kể lại qua ký ức của những người cao niên trong làng. Gia đình tôi đã làm tranh qua nhiều đời, tiếp nối di sản để lại, tôi mong muốn có thêm nhiều dịp để được góp phần quảng bá, truyền dạy, thực hành vốn cổ của cha ông".

Chàng trai 33 tuổi Nguyễn Hữu Đạo mong muốn có thêm nhiều dịp để quảng bá, thực hành vốn cổ của cha ông.

Chàng trai 33 tuổi Nguyễn Hữu Đạo mong muốn có thêm nhiều dịp để quảng bá, thực hành vốn cổ của cha ông.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Văn Đáp thông tin: Tranh Đông Hồ có tên đầy đủ là tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ, một dòng tranh dân gian Việt Nam có xuất xứ từ làng Đông Hồ (nay là khu Tú Khê, phường Song Hồ, thị xã Thuận Thành). Đây là loại tranh thường được phát hành vào dịp Tết Nguyên đán, nên còn gọi là tranh Tết.

Chợ tranh Tết xưa diễn ra tại đình Đông Hồ vào các ngày 6, 11, 16, 21 và 26 tháng Chạp hằng năm. Trong mỗi phiên chợ có hàng nghìn bức tranh các loại được mang ra bày bán. Sau năm 1945, cùng với cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc, chợ tranh Đông Hồ không còn được tổ chức. Nhằm tái hiện một di sản văn hóa quý báu của quê hương, Trung tâm Bảo tồn di tích và xúc tiến du lịch tổ chức trưng bày không gian “Chợ tranh Đông Hồ”. Qua đó, chúng tôi mong muốn tái hiện không gian tranh truyền thống, đồng thời định hình xây dựng một sản phẩm du lịch của tỉnh Bắc Ninh.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Văn Đáp

Tranh Đông Hồ, tên đầy đủ là tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ, một dòng tranh dân gian Việt Nam có xuất xứ từ làng Đông Hồ (khu Tú Khê, phường Song Hồ, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh). Tranh Đông Hồ thường được phát hành vào dịp Tết nguyên đán, còn gọi là tranh Tết.

Không gian chợ tranh.

Không gian chợ tranh.

Vào thời kỳ cực thịnh trước năm 1944, tại Đông Hồ có 17 dòng họ cùng tham gia sản xuất tranh. Hiện chỉ còn 3 dòng họ giữ được nghề của cha ông với khoảng 30 người trực tiếp tham gia vào hoạt động làm tranh.

Để bảo tồn, phát huy giá trị của làng tranh, tỉnh Bắc Ninh đã khánh thành Trung tâm bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ.

Thông qua các hiện vật, hình ảnh, sơ đồ, câu trích tại Trung tâm, người xem có thể nắm được gốc tích của một nghề truyền thống nổi tiếng. Hoạt động tổ chức trưng bày không gian “Chợ tranh Đông Hồ” là một việc làm thiết thực góp phần bảo vệ, phát triển nghề làm tranh dân gian Đông Hồ.

Năm 2013, nghề làm tranh dân gian Đông Hồ được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia. Năm 2017, nghề tranh Đông Hồ bắt đầu được lập hồ sơ quốc gia đề nghị UNESCO đưa vào danh sách các Di sản Văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

Tháng 3/2020, Việt Nam đệ trình UNESCO hồ sơ “Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ” để được xem xét ghi vào Danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp và dự kiến được xem xét tại Kỳ họp lần thứ 19 của Ủy ban liên chính phủ Công ước UNESCO về bảo vệ Di sản Văn hóa phi vật thể vào năm 2024.

Có thể bạn quan tâm

Bìa cuốn sách "Trạm dừng sinh tử". (Ảnh: Linh Bảo)

Những bài học từ “Trạm dừng sinh tử”

Khi biết thời gian còn lại không nhiều, nhiều người bệnh không còn nhắc đến tiền bạc hay địa vị nữa. Thay vào đó, điều họ quan tâm thường là những mối quan hệ, những người thân yêu, những ký ức đã đi qua và những điều chưa kịp nói.

Phải cảm tính rồi hẵng khách quan

Phải cảm tính rồi hẵng khách quan

Có những "đề bài" mà đòi hỏi của xã hội rất rõ ràng: Một lá đơn, một lời kêu cứu, một hành vi vi phạm pháp luật được phát hiện, một sự kiện hiển hiện nguy cơ gây hại cho cộng đồng... Nhưng cũng có những đề tài, chẳng một bên liên quan nào muốn nhà báo xuất hiện.

Nhà báo Nguyễn Thị Lương (đứng giữa) tác nghiệp ở xã Ka Đô sau cơn bão số 13, tháng 11/2025.

Tác nghiệp ở vùng đất mới

Sáp nhập tỉnh không chỉ làm thay đổi những đường ranh trên bản đồ, mà với nhiều nhà báo địa phương, đó còn là cuộc chuyển cư lặng lẽ: Rời nơi gắn bó nhiều năm, xa gia đình, làm quen với những con đường và nguồn tin mới. Sau mỗi bản tin lên sóng, mỗi bài báo được gửi về tòa soạn là câu chuyện về những nỗ lực vượt lên chính mình…

Một tiết mục biểu diễn phục vụ nhân dân trong dịp đón Xuân của Đoàn Nghệ thuật Truyền thống Quảng Trị.

Sức sống mới từ Đoàn Nghệ thuật Truyền thống Quảng Trị

Việc hợp nhất hai đoàn nghệ thuật của Quảng Bình và Quảng Trị thành Đoàn Nghệ thuật Truyền thống Quảng Trị sau khi hai tỉnh về chung một mái nhà không chỉ là sự thay đổi về tổ chức bộ máy, mà còn mở ra một không gian sáng tạo mới cho nghệ thuật biểu diễn trên vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng.

Các diễn giả trao đổi tại sự kiện.

Làm sinh động hơn hệ sinh thái truyện tranh cho người Việt

Nhà xuất bản Kim Đồng vừa tổ chức tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" và workshop "Chuyển thể văn học sang truyện tranh". Nhiều ý kiến thẳng thắn chỉ rõ cơ hội cũng như những nút thắt cần tháo gỡ để truyện tranh nội địa phát triển sinh động hơn.

Cuộc thi sáng tạo "Theo bước di sản cộng đồng" năm 2026 chính thức phát động.

Phát động cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng” năm 2026

Tiếp nối mùa giải trước, cuộc thi “Theo bước di sản cộng đồng” năm 2026 chính thức phát động, khuyến khích cá nhân, cộng đồng, nhà thiết kế trẻ tham gia hành trình tái hiện và làm mới di sản. Cuộc thi tìm kiếm những ý tưởng, giải pháp sáng tạo vừa bảo tồn tinh thần nguyên bản của di sản vừa phù hợp đời sống hiện đại. 

Du khách tham quan Lễ hội Sen trong đêm bế mạc. (Ảnh: HỮU NGHĨA)

Dấu ấn một mùa hội sen

Sau 4 ngày diễn ra, Lễ hội Sen Đồng Tháp lần thứ 3 năm 2026 đã khép lại với nhiều hoạt động văn hóa, du lịch và trải nghiệm. Với chủ đề “Về nghe Sen kể chuyện”, sự kiện thu hút khoảng 500.000 lượt khách đến tham quan, mua sắm và trải nghiệm.

"Ngày hội Gia đình Việt Nam năm 2026” với chủ đề “Gia đình hạnh phúc-Quốc gia thịnh vượng”. Ảnh: BTC

Khánh Hòa đăng cai tổ chức Ngày hội Gia đình Việt Nam

“Ngày hội Gia đình Việt Nam năm 2026” sẽ diễn ra từ ngày 25-29/6 tại Trung tâm Hội nghị và Nhà khách tỉnh Khánh Hòa (số 46 Trần Phú, phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa). Với chủ đề “Gia đình hạnh phúc-Quốc gia thịnh vượng”, Ngày hội hướng tới mục tiêu xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh.

Năm của truyền thông có chủ đích

Năm của truyền thông có chủ đích

Sau một thập kỷ chạy theo lượt nhấp chuột (clicks), cuộn trang (scrolls) và thông báo (alerts), ngành xuất bản kỹ thuật số đang vấp phải bức tường cản trở. Mọi người tỏ ra bị quá tải, lo âu, phân tán bởi quá nhiều nền tảng và bận rộn đối phó với tác động của AI. Họ thay đổi cách tương tác với nội dung.

Những người kể chuyện văn hóa buôn làng

Những người kể chuyện văn hóa buôn làng

Người trên núi nói chuyện giản dị, nói với khách cũng không khác gì với người trong nhà, trong buôn. Nhiều người ít vốn kiến thức, có người còn không biết chữ. Họ chỉ biết, ngày xưa cha ông từng có như vậy, từng làm như vậy; con cháu tiếp nối thấy hay, thấy quý nên giữ lại và nhận sự trao truyền một cách tự nhiên.

Sự cạnh tranh từ các nhà sáng tạo nội dung

Sự cạnh tranh từ các nhà sáng tạo nội dung

Sự trỗi dậy của các nhà sáng tạo nội dung (creators) và người có sức ảnh hưởng (influencers) đang tạo ra một cuộc tái cấu trúc trong hệ sinh thái thông tin. Trong kỷ nguyên số, họ không chỉ làm giải trí mà đã trực tiếp định hình cách công chúng, đặc biệt là giới trẻ khám phá và tiêu thụ tin tức.

Sức mạnh của một dân tộc luôn bắt đầu từ con người

Sức mạnh của một dân tộc luôn bắt đầu từ con người

Công nghệ ngày càng chi phối đời sống và nghệ thuật không ngừng mở rộng biên độ biểu đạt, song với những chương trình nghệ thuật quy mô quốc gia về Tổ quốc, người lính, chủ quyền và khát vọng phát triển đất nước, điểm tựa được lựa chọn luôn là con người!

Ở đâu có Nhân dân…

Ở đâu có Nhân dân…

Khi cầm lá thư viết tay với những nét chữ nguệch ngoạc nhưng đầy chân tình của đồng chí Bí thư kiêm Trưởng bản Pá Hậu, xã Chiềng Lao, tỉnh Sơn La vừa gửi về tòa soạn, tôi đã lặng người khá lâu.

Nhạc số: Thời của nền tảng và thuật toán

Nhạc số: Thời của nền tảng và thuật toán

Kỷ lục 200 nghìn phút nghe nhạc mỗi năm hay 16 tiếng đeo tai nghe mỗi ngày mà một vài cá nhân nằm trong tốp đầu của năm 2025 hãnh diện lan tỏa đã khiến nhiều người phải đặt ra câu hỏi nghiêm túc.

Giữa khoảng trống không-thời gian

Giữa khoảng trống không-thời gian

Hiên nhà là một khoảng trống dịu dàng, nơi con người vẫn được che nắng, che mưa, được đỡ gió lạnh mà vẫn đủ đầy cảm giác đang ở giữa thiên nhiên, thấy nắng chạm vào tay, gió vờn trên tóc và bụi mưa vương nhẹ mi mắt. Nó là điểm kết giao thật thú vị giữa nhà, con người và tự nhiên.

Tọa đàm về bản quyền tác giả tại Báo Nhân Dân. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Kết luận của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới

Theo thông tin từ Cục Bản quyền tác giả, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú thay mặt Bộ Chính trị, vừa ký ban hành Kết luận của Bộ Chính trị về đẩy mạnh công tác sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong tình hình mới (Kết luận số 51-KL/TW, ngày 17/6/2026).

Làm nghề trên không gian số

Làm nghề trên không gian số

Thời gian gắn bó với nghề báo đã tôi rèn bản lĩnh và kỹ năng nghề nghiệp, giúp những người làm sáng tạo nội dung xây dựng thương hiệu cá nhân trên mạng xã hội, tạo được sức hút hấp dẫn của kênh, lan tỏa giá trị hữu ích và truyền cảm hứng, cùng khám phá và kết nối với cộng đồng.