Gieo mầm tình yêu âm nhạc dân gian

Ở phường Nhân Chính (quận Thanh Xuân)-mảnh đất vốn không có truyền thống về âm nhạc dân gian, nhiều năm nay, từ cụ già đến các em nhỏ đều hăng hái tham gia luyện tập, biểu diễn các môn nghệ thuật như hát xẩm, hát chèo... Người gieo mầm và vun trồng tình yêu với âm nhạc dân gian tại phường Nhân Chính là Nghệ nhân Ưu tú Phan Thị Kim Dung.

Gieo mầm tình yêu âm nhạc dân gian

Đã lâu lắm, khoảng sân của nhà văn chỉ làng Mọc xưa (nay thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân) mới vang lên tiếng đàn nhị réo rắt, tiếng đàn nguyệt trầm ấm và những lời ca, khi thì là những bài hát xẩm, khi là những làn điệu chèo. Bà Dung “xẩm” chạy đi chạy lại, khi “nắn” người này, khi “chỉnh” người kia. Dịch Covid-19 khiến Câu lạc bộ (CLB) Dân ca làng Mọc Quan Nhân cũng phải đóng cửa suốt một thời gian dài. Thỉnh thoảng, các nghệ nhân dân gian mới được sinh hoạt... trực tuyến. Mãi gần đây, những người yêu văn nghệ dân gian ở làng Mọc Quan Nhân mới được sinh hoạt trở lại. Bà Dung “xẩm” là cách gọi thân mật của người dân nơi đây khi nói về Nghệ nhân Ưu tú Phan Thị Kim Dung, người gieo mầm tình yêu với những câu ca cổ, người vun trồng CLB suốt những năm qua.

Câu chuyện của nghệ nhân Phan Thị Kim Dung cũng như CLB Dân ca làng Mọc Quan Nhân đều là những câu chuyện lạ. Nghệ nhân Kim Dung sinh năm 1951, trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật ở huyện Mỹ Lộc (Nam Định) và sớm thừa hưởng tài năng của người cha là nghệ nhân hát xẩm Phan Đức Hậu. Tài năng sớm nảy nở, cô bé Kim Dung từng giành nhiều giải thưởng về âm nhạc truyền thống khi còn nhỏ, rồi được học qua nhiều người thầy nổi tiếng của “làng xẩm” như: Nghệ nhân Hà Thị Cầu, Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Hoạch. Nhưng không như những nghệ nhân khác, làng quê nghệ nhân Kim Dung sinh ra không phải một “làng xẩm”, hay “làng chèo” nên tài năng không có đất dụng võ.

Sau này, khi làm công nhân, để duy trì tình yêu, bà âm thầm luyện tập và tích cực tham gia các phong trào văn nghệ quần chúng. Cái tình yêu đầy “trắc trở” ấy bỗng thay đổi, khi năm 1995, nghệ nhân Kim Dung cùng gia đình lên định cư tại Hà Nội. Chẳng ngờ, gia đình bà chọn đúng mảnh đất giàu truyền thống của Hà thành-làng Mọc Quan Nhân, một trong năm làng của đất Kẻ Mọc thuở nào. Dù đã lên phố, nhưng cư dân Mọc Quan Nhân vẫn giữ được nếp làng. Làng Mọc không phải mảnh đất của các loại hình diễn xướng dân gian, nhưng vốn là nơi có bề dày văn hóa, nên người dân có sẵn tình yêu với các loại hình diễn xướng dân gian. Bà Dung “xẩm” dù là người mới đến, nhưng được người dân quý mến, và sự xuất hiện của bà làm phong trào văn nghệ địa phương sôi nổi hẳn lên. Nhiều người đến tìm bà Dung “xẩm” để học hỏi. Nghệ nhân Kim Dung chẳng mong gì hơn thế, dốc lòng truyền dạy vốn nghề đã học được bấy lâu.

CLB Dân ca làng Mọc Quan Nhân ra đời khi người dân làng Mọc Quan Nhân quyết tâm viết lên một câu chuyện mới, tạo dựng một truyền thống mới. Còn tình yêu trắc trở của nghệ nhân Phan Thị Kim Dung đã tìm được một mảnh đất lành. Hai bên nương vào nhau mà đi lên. Hằng tuần, vào những buổi sinh hoạt định kỳ, Nghệ nhân Ưu tú Kim Dung lại say sưa truyền dạy cho các hội viên trong CLB kỹ năng biểu diễn, những cái hay, cái đẹp của hát xẩm.

Cùng với xẩm, nghệ nhân Phan Thị Kim Dung cũng thành thạo hát chèo, hát văn… và cả các điệu múa dân gian. Do đó, CLB Dân ca làng Mọc Quan Nhân ngoài thế mạnh về hát xẩm, còn có các thành viên có thể biểu diễn nhiều mảnh chèo hay. CLB thường biểu diễn trong những dịp lễ, Tết, những dịp khu dân cư có hội họp quan trọng. Người dân thấy các tiết mục lôi cuốn, hấp dẫn nên bị cuốn theo. Ngày càng có nhiều người đăng ký tham gia CLB. Không những thế, nhiều phụ huynh còn muốn cho con em theo học. Bởi dân ca giúp các em có tình yêu quê hương, tránh xa được các trò chơi điện tử, hay các xu hướng âm nhạc không phù hợp giới trẻ.

Bà Dung “xẩm” mở lớp truyền dạy thêm cho các em thiếu nhi từ 8-15 tuổi vào cuối tuần. Để truyền tải được cho các em những kiến thức, những kỹ thuật luyến láy một cách dễ hiểu nhất, nghệ nhân Kim Dung xây dựng giáo án chi tiết, phù hợp lứa tuổi các em. Dù tốn nhiều công sức, nhưng nhờ sự nỗ lực, mày mò của người nghệ nhân cao tuổi, từ những đứa trẻ thơ chưa biết âm nhạc truyền thống là gì, các em dần dần hiểu hơn, yêu mến và say mê hơn với loại hình nghệ thuật độc đáo này.

Từ lớp học này, những học sinh của bà Dung đã đem hát xẩm đến các tiết mục văn nghệ ở một số trường học trên địa bàn như: Trường THCS Nhân Chính, Trường THCS Nguyễn Trãi, Trường tiểu học Thanh Xuân Trung... Tuy là một CLB không chuyên, nhưng các thành viên của CLB Dân ca làng Mọc Quan Nhân đều rất chuyên nghiệp và giành nhiều giải thưởng trong các kỳ liên hoan văn nghệ dân gian của Hà Nội cũng như quốc gia.

Nghệ nhân Kim Dung chia sẻ: “Hiện nay, âm nhạc truyền thống đang có nguy cơ mai một. Vì vậy, được truyền dạy cho các em là niềm vui, là động lực với bản thân tôi. Bởi lớp trẻ là tương lai của âm nhạc dân tộc”. Sau khi được trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú năm 2015, bà Phan Thị Kim Dung là một trong số ít nghệ nhân của Hà Nội được đề nghị trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể ở loại hình hát xẩm trong năm 2022.

Có thể bạn quan tâm

Hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội (Ảnh ĐĂNG QUANG)

Bảo tồn, phát huy giá trị cốt lõi, bản sắc của Thủ đô

Quy hoạch tổng thể Hà Nội tầm nhìn 100 năm xác định khu vực trung tâm lịch sử, trong đó hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận là không gian có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan và có vai trò quan trọng trong cấu trúc đô thị trung tâm Thủ đô.

Người dân thôn Vạn Thắng 2 cùng nhau tổng vệ sinh, làm sạch môi trường.

Phát huy khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng môi trường văn minh

Từ việc nhắc trẻ về nhà trước giờ khuya, giữ sạch từng con ngõ, đến việc đoàn kết cùng chăm lo những gia đình còn khó khăn..., tất cả đều là những việc gần gũi, thiết thực với đời sống mà người dân thôn Vạn Thắng 2, xã Cổ Đô (Thành phố Hà Nội) đang thực hiện.

Cảnh sát giao thông xử lý trường hợp học sinh vi phạm an toàn giao thông (Ảnh PHẠM CÔNG)

Tiếp tục tuyên truyền, quyết liệt xử lý vi phạm giao thông

Dù đã tăng cường tuyên truyền bằng nhiều hình thức trực quan sinh động, đồng thời đẩy mạnh xử phạt, nhưng tình trạng vi phạm an toàn giao thông của học sinh và phụ huynh tại Hà Nội vẫn diễn ra phổ biến. Điều này đòi hỏi các cơ quan chức năng cần vào cuộc đồng bộ, quyết liệt hơn nữa.

Cẩn trọng khi xây dựng công trình mới khu vực hồ Hoàn Kiếm

Với định hướng chính là mở rộng không gian công cộng, tăng diện tích cây xanh, kết nối các công trình lịch sử, văn hóa, phát triển hệ thống giao thông hiện đại; đồ án điều chỉnh cục bộ quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận được đông đảo người dân đồng tình, ủng hộ.

Người dân tham gia các hoạt động trải nghiệm tại Nhà văn hóa số trên địa bàn xã Đông Anh. (Ảnh GIANG NAM)

Nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân

Việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn Hà Nội đang tạo ra sự đổi thay mạnh mẽ cho các nhà văn hóa. Những mô hình hoạt động mới, những cách làm sáng tạo được triển khai khiến nhà văn hóa trở thành “ngôi nhà chung” giúp nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân.

Sông Hồng đoạn chảy qua phường Hồng Hà, Hà Nội (Ảnh ĐĂNG QUANG)

Biểu tượng mới của Thủ đô

Từ ngày 7/9, thành phố Hà Nội tổ chức lấy ý kiến người dân, các cơ quan, tổ chức, chuyên gia về điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở và phương án hướng tuyến của trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, tỷ lệ 1/500.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị An.

Bảo đảm an toàn thoát lũ khi thực hiện chỉnh trang đô thị

Sông Hồng là dòng sông rất đặc thù của Hà Nội nói riêng và cả vùng Đồng bằng Bắc Bộ nói chung. Việc thành phố lấy ý kiến rộng rãi Nhân dân thể hiện sự cầu thị của cấp ủy, chính quyền trong triển khai quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng.

Người dân phường Hồng Hà tìm hiểu hướng tuyến trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Cần sớm công bố quy hoạch chi tiết phân khu đô thị sông Hồng

Những ngày qua, thông tin điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở và phương án hướng tuyến trục đại lộ cảnh quan sông Hồng tỷ lệ 1/500 thu hút sự quan tâm của đông đảo Nhân dân, nhất là những người sinh sống trong ranh giới quy hoạch.

Dự án cầu Trần Hưng Đạo đang được tích cực thi công.

Giải ngân vốn đầu tư công bước vào giai đoạn nước rút

Hết tháng 8/2026, Hà Nội đã giải ngân 92.592 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 56,1% kế hoạch. Nhiều dự án hạ tầng đô thị đang ở giai đoạn cao điểm thi công. Thành phố xác định, đầu tư công và xây dựng là động lực trực tiếp, có tính chủ động cao nhất để đạt mục tiêu GRDP cả năm từ 11% trở lên.

Siết chặt quản lý bữa ăn bán trú cho học sinh

Chính sách nâng mức hỗ trợ bữa ăn bán trú lên 28.000 đồng/học sinh tiểu học mỗi ngày và 40.000 đồng/ngày cho sáu nhóm học sinh chính sách trong năm học 2026-2027 được phụ huynh hưởng ứng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu quản lý sát sao hơn khi đã có những vụ việc gây bức xúc về chất lượng bữa ăn bán trú ngay trong những ngày đầu năm học mới.

Đồng hành hộ kinh doanh trên môi trường số

Từ chỗ chủ yếu bán hàng tại chợ và cho khách quen, nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh tại các xã ngoại thành Hà Nội đang từng bước tiếp cận phương thức bán hàng trên môi trường số. Thay đổi này đến từ nhu cầu của người dân cùng sự đồng hành trực tiếp của chính quyền cơ sở.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng làm việc với các tập đoàn Hàn Quốc. (Ảnh: TTXVN)

[Ảnh] Hà Nội thúc đẩy hợp tác với các tập đoàn Hàn Quốc trong công nghệ cao và phát triển đô thị

Trong khuôn khổ chuyến công tác tại Hàn Quốc, tại Seoul, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã tiếp, làm việc với lãnh đạo một số tập đoàn, doanh nghiệp hàng đầu Hàn Quốc đang nghiên cứu, triển khai dự án trong lĩnh vực công nghệ cao, đô thị, dịch vụ tại Hà Nội.

Người dân xem quy hoạch tại Bảo tàng Hà Nội (Ảnh BẢO LONG)

Xác lập lộ trình hiện thực hóa tầm nhìn 100 năm

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm mang ý nghĩa chiến lược, định hướng phát triển một đô thị “Văn hiến-Văn minh-Hiện đại-Hạnh phúc” với mục tiêu vươn tầm thế giới. Để thật sự trở thành bệ phóng cho phát triển, tầm nhìn và định hướng lớn, đồ án đã được cụ thể hóa với các tầng không gian, trung tâm, cực tăng trưởng.

Các em học sinh Trường trung học cơ sở Phan Bội Châu (phường Long Biên) bước vào năm học mới.

Năm học mới ở những ngôi trường mới

Năm học mới của hơn 2,3 triệu học sinh trên địa bàn Hà Nội đã chính thức bắt đầu với sự hiện diện của những không gian học tập mới, hiện đại và chuẩn hóa. Những ngôi trường mới sẽ góp phần mang đến cơ hội phát triển toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô.

Những đốt dầm dọc chủ đầu tiên của cầu Trần Hưng Đạo được lắp đặt (Ảnh HUY HOÀNG)

Bảo đảm tiến độ xây dựng các cây cầu qua sông Hồng

Dù gặp nhiều khó khăn do biến động giá xăng dầu và nguồn cung vật liệu, nhưng đến nay, tiến độ xây bảy cây cầu bắc qua sông Hồng tại Hà Nội vẫn bảo đảm tiến độ. Thành phố đã xây dựng “đường găng” tiến độ, phấn đấu hoàn thành các dự án trong năm 2027.

Một cảnh trong chương trình nghệ thuật “Những lớp phù sa” của Trường cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội.

Đưa khán giả trở lại với sân khấu

Dù có nhiều nhà hát và hệ thống thiết chế tương đối hiện đại, nhưng sân khấu Thủ đô lâu nay vẫn “lép vế” so với các loại hình nghệ thuật biểu diễn khác. Với sự chỉ đạo sát sao của thành phố trong khai thác sân khấu để phát triển công nghiệp văn hóa, gần đây, sân khấu Thủ đô đang có sự thay đổi rõ nét, từng bước thu hút khán giả.

Phá dỡ công trình vi phạm tại khu vực rừng phòng hộ hồ Đồng Đò, xã Kim Anh.

Kiên quyết xử lý vi phạm tại hồ Đồng Đò

Với diện tích mặt nước rộng gần 60 ha, chung quanh là rừng cây xanh mát, hồ Đồng Đò, xã Kim Anh, Thành phố Hà Nội có lợi thế phát triển thành địa điểm du lịch sinh thái hấp dẫn. Tuy nhiên, do công tác quản lý còn hạn chế, nhiều vi phạm đất đai, trật tự xây dựng diễn biến phức tạp tại đây.

Trao hỗ trợ xây nhà "Đại đoàn kết" tặng hộ khó khăn tại xã Trung Giã (Ảnh XÃ TRUNG GIÃ)

Bồi đắp nghĩa tình cộng đồng

Những căn nhà “Đại đoàn kết” không chỉ giúp người dân có chỗ ở an toàn, mà còn cho thấy sức mạnh của sự chung tay, sẻ chia trong cộng đồng ở Hà Nội.