Gieo mầm tình yêu âm nhạc dân gian

Ở phường Nhân Chính (quận Thanh Xuân)-mảnh đất vốn không có truyền thống về âm nhạc dân gian, nhiều năm nay, từ cụ già đến các em nhỏ đều hăng hái tham gia luyện tập, biểu diễn các môn nghệ thuật như hát xẩm, hát chèo... Người gieo mầm và vun trồng tình yêu với âm nhạc dân gian tại phường Nhân Chính là Nghệ nhân Ưu tú Phan Thị Kim Dung.

Gieo mầm tình yêu âm nhạc dân gian

Đã lâu lắm, khoảng sân của nhà văn chỉ làng Mọc xưa (nay thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân) mới vang lên tiếng đàn nhị réo rắt, tiếng đàn nguyệt trầm ấm và những lời ca, khi thì là những bài hát xẩm, khi là những làn điệu chèo. Bà Dung “xẩm” chạy đi chạy lại, khi “nắn” người này, khi “chỉnh” người kia. Dịch Covid-19 khiến Câu lạc bộ (CLB) Dân ca làng Mọc Quan Nhân cũng phải đóng cửa suốt một thời gian dài. Thỉnh thoảng, các nghệ nhân dân gian mới được sinh hoạt... trực tuyến. Mãi gần đây, những người yêu văn nghệ dân gian ở làng Mọc Quan Nhân mới được sinh hoạt trở lại. Bà Dung “xẩm” là cách gọi thân mật của người dân nơi đây khi nói về Nghệ nhân Ưu tú Phan Thị Kim Dung, người gieo mầm tình yêu với những câu ca cổ, người vun trồng CLB suốt những năm qua.

Câu chuyện của nghệ nhân Phan Thị Kim Dung cũng như CLB Dân ca làng Mọc Quan Nhân đều là những câu chuyện lạ. Nghệ nhân Kim Dung sinh năm 1951, trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật ở huyện Mỹ Lộc (Nam Định) và sớm thừa hưởng tài năng của người cha là nghệ nhân hát xẩm Phan Đức Hậu. Tài năng sớm nảy nở, cô bé Kim Dung từng giành nhiều giải thưởng về âm nhạc truyền thống khi còn nhỏ, rồi được học qua nhiều người thầy nổi tiếng của “làng xẩm” như: Nghệ nhân Hà Thị Cầu, Nghệ sĩ Nhân dân Xuân Hoạch. Nhưng không như những nghệ nhân khác, làng quê nghệ nhân Kim Dung sinh ra không phải một “làng xẩm”, hay “làng chèo” nên tài năng không có đất dụng võ.

Sau này, khi làm công nhân, để duy trì tình yêu, bà âm thầm luyện tập và tích cực tham gia các phong trào văn nghệ quần chúng. Cái tình yêu đầy “trắc trở” ấy bỗng thay đổi, khi năm 1995, nghệ nhân Kim Dung cùng gia đình lên định cư tại Hà Nội. Chẳng ngờ, gia đình bà chọn đúng mảnh đất giàu truyền thống của Hà thành-làng Mọc Quan Nhân, một trong năm làng của đất Kẻ Mọc thuở nào. Dù đã lên phố, nhưng cư dân Mọc Quan Nhân vẫn giữ được nếp làng. Làng Mọc không phải mảnh đất của các loại hình diễn xướng dân gian, nhưng vốn là nơi có bề dày văn hóa, nên người dân có sẵn tình yêu với các loại hình diễn xướng dân gian. Bà Dung “xẩm” dù là người mới đến, nhưng được người dân quý mến, và sự xuất hiện của bà làm phong trào văn nghệ địa phương sôi nổi hẳn lên. Nhiều người đến tìm bà Dung “xẩm” để học hỏi. Nghệ nhân Kim Dung chẳng mong gì hơn thế, dốc lòng truyền dạy vốn nghề đã học được bấy lâu.

CLB Dân ca làng Mọc Quan Nhân ra đời khi người dân làng Mọc Quan Nhân quyết tâm viết lên một câu chuyện mới, tạo dựng một truyền thống mới. Còn tình yêu trắc trở của nghệ nhân Phan Thị Kim Dung đã tìm được một mảnh đất lành. Hai bên nương vào nhau mà đi lên. Hằng tuần, vào những buổi sinh hoạt định kỳ, Nghệ nhân Ưu tú Kim Dung lại say sưa truyền dạy cho các hội viên trong CLB kỹ năng biểu diễn, những cái hay, cái đẹp của hát xẩm.

Cùng với xẩm, nghệ nhân Phan Thị Kim Dung cũng thành thạo hát chèo, hát văn… và cả các điệu múa dân gian. Do đó, CLB Dân ca làng Mọc Quan Nhân ngoài thế mạnh về hát xẩm, còn có các thành viên có thể biểu diễn nhiều mảnh chèo hay. CLB thường biểu diễn trong những dịp lễ, Tết, những dịp khu dân cư có hội họp quan trọng. Người dân thấy các tiết mục lôi cuốn, hấp dẫn nên bị cuốn theo. Ngày càng có nhiều người đăng ký tham gia CLB. Không những thế, nhiều phụ huynh còn muốn cho con em theo học. Bởi dân ca giúp các em có tình yêu quê hương, tránh xa được các trò chơi điện tử, hay các xu hướng âm nhạc không phù hợp giới trẻ.

Bà Dung “xẩm” mở lớp truyền dạy thêm cho các em thiếu nhi từ 8-15 tuổi vào cuối tuần. Để truyền tải được cho các em những kiến thức, những kỹ thuật luyến láy một cách dễ hiểu nhất, nghệ nhân Kim Dung xây dựng giáo án chi tiết, phù hợp lứa tuổi các em. Dù tốn nhiều công sức, nhưng nhờ sự nỗ lực, mày mò của người nghệ nhân cao tuổi, từ những đứa trẻ thơ chưa biết âm nhạc truyền thống là gì, các em dần dần hiểu hơn, yêu mến và say mê hơn với loại hình nghệ thuật độc đáo này.

Từ lớp học này, những học sinh của bà Dung đã đem hát xẩm đến các tiết mục văn nghệ ở một số trường học trên địa bàn như: Trường THCS Nhân Chính, Trường THCS Nguyễn Trãi, Trường tiểu học Thanh Xuân Trung... Tuy là một CLB không chuyên, nhưng các thành viên của CLB Dân ca làng Mọc Quan Nhân đều rất chuyên nghiệp và giành nhiều giải thưởng trong các kỳ liên hoan văn nghệ dân gian của Hà Nội cũng như quốc gia.

Nghệ nhân Kim Dung chia sẻ: “Hiện nay, âm nhạc truyền thống đang có nguy cơ mai một. Vì vậy, được truyền dạy cho các em là niềm vui, là động lực với bản thân tôi. Bởi lớp trẻ là tương lai của âm nhạc dân tộc”. Sau khi được trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú năm 2015, bà Phan Thị Kim Dung là một trong số ít nghệ nhân của Hà Nội được đề nghị trao tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể ở loại hình hát xẩm trong năm 2022.

Có thể bạn quan tâm

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Người dân thôn Trạch Lôi, xã Phúc Thọ tự nguyện phá dỡ tường nhà để mở rộng đường nội thôn.

Dân vận khéo trong phong trào hiến đất mở đường

Phong trào hiến đất mở đường đang được triển khai hiệu quả ở nhiều địa phương của Hà Nội. Phần lớn các công trình đều nhận được sự đồng thuận cao của người dân nhờ công tác dân vận gần gũi, thiết thực.

Đường Nguyễn Lam sau khi được hoàn thiện đã khang trang, hiện đại hơn

Chủ động giải quyết các điểm nghẽn

Không chỉ từng bước giải quyết hiệu quả 5 điểm nghẽn trên địa bàn, phường Phúc Lợi còn đặt ra yêu cầu cao hơn khi thêm 2 điểm nghẽn về chất lượng cán bộ và công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để tập trung giải quyết. Đây là nhiệm vụ, cũng là giải pháp để cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt phá dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Hoạt động kinh doanh thủy sản tại chợ cá Yên Sở.

Sớm ổn định hoạt động cho tiểu thương chợ cá Yên Sở

Được coi là chợ đầu mối thủy sản lớn nhất ở Hà Nội, nhưng nhiều năm nay, chợ cá Yên Sở (còn gọi là chợ cá làng Sở Thượng), phường Hoàng Mai chỉ là chợ tạm và đã xuống cấp nghiêm trọng. Dự kiến, đến ngày 30/4, phường sẽ giải tỏa chợ và triển khai phương án sắp xếp để các tiểu thương sớm ổn định hoạt động kinh doanh.

Khu du lịch Ao Vua, Ba Vì tổ chức nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên để đón khách trong dịp nghỉ lễ.

Sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ

Hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động là dịp Hà Nội sẽ đón lượng khách du lịch. Thành phố đã chuẩn bị nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú; các doanh nghiệp, điểm đến sớm “chốt lịch” nhiều hoạt động đón khách.