Lý tính thắng cảm tính

Xung đột Trung Đông đã tác động mạnh mẽ đến diễn biến của thị trường chứng khoán (TTCK) toàn cầu trong những phiên giao dịch đầu tháng 3.

Điều chỉnh giảm mạnh là điều có thể thấy rõ, thậm chí trong ngày 4/3, TTCK Hàn Quốc, Thái Lan đã phải tạm ngừng giao dịch để ổn định tâm lý nhà đầu tư (NĐT), ngăn chặn tổn thất. Nhưng rủi ro luôn đi kèm với cơ hội nếu NĐT biết tận dụng.

Nếu thống kê trong vòng 20 năm gần nhất thì chưa có biến động liên quan đến địa chính trị nào trên thế giới có thể khiến TTCK sụt giảm hơn 10%. Sự kiện gần nhất khiến TTCK giảm hơn 10% diễn ra vào năm 2001 với vụ khủng bố 11/9 ở Mỹ. Cần nhấn mạnh, mức sụt giảm nói chung sẽ được tính toán trong khoảng thời gian nhất định, trước và sau khi sự kiện xảy ra, tức là 10-20 phiên hoặc hơn. Quy luật sau giảm mạnh là phục hồi, sau bán tháo là bắt đáy.

Với riêng TTCK Việt Nam, thống kê trong ba phiên gần nhất sẽ thấy những điểm đáng chú ý. Phiên giao dịch cuối cùng của tháng 2 (27/2), đã có thời điểm VN-Index tiến sát ngưỡng 1.900 điểm, còn trong phiên giao dịch ngày 4/3, đã có lúc chỉ số này giảm xuống 1.766 điểm. Như vậy, mức độ điều chỉnh giảm ở đỉnh ngắn hạn so với đáy ngắn hạn trong 4 phiên gần nhất cũng chỉ là 7%.

Thực tế, nếu so về mức điểm đóng cửa trong ba phiên đầu tuần, tức là ba phiên chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thông tin xung đột Trung Đông sẽ thấy tỷ lệ điều chỉnh còn thấp hơn nữa. VN-Index khởi đầu tháng 3 ở mức 1.880 điểm, và đóng cửa phiên giao dịch 4/3 với 1.818 điểm, tức là trong ba phiên giao dịch chỉ giảm khoảng 62 điểm, tương ứng khoảng 3,3%. Phiên 4/3 có thể xem là phiên giao dịch vô cùng kịch tính khi có lúc VN-Index giảm gần 50 điểm, nhưng chỉ trong ít phút cuối phiên, chỉ số này hồi phục và đóng cửa tăng 5 điểm lên 1.818 điểm.

Tỷ lệ điều chỉnh không mạnh cùng thời gian điều chỉnh ngắn cho thấy “thuộc tính” riêng của TTCK Việt Nam trong thời gian gần đây. Diễn biến cho thấy, các ngưỡng hỗ trợ được nâng dần trong thời gian qua, từ 1.700 điểm, rồi 1.800 điểm. Việc “nâng nền” này cho thấy niềm tin của NĐT tiếp tục được củng cố, mở ra khả năng chinh phục những ngưỡng điểm cao hơn của VN-Index. Đi sâu vào từng cổ phiếu (CP) sẽ thấy những biến động rất mạnh trong từng phiên, tức là trong phiên CP có thể giảm, nhưng đến cuối phiên lại trở về giá tham chiếu, hoặc tăng nhẹ. Như vậy, nếu bắt đáy đúng, NĐT có thể “tạm” lãi ngay trong phiên. Cần nói rõ, có những CP diễn biến kịch tính đến mức độ chuyển từ “đỏ” (giảm) về “vàng” (tham chiếu) hoặc “xanh” nhẹ (tăng nhẹ) chỉ trong 5 phút giao dịch cuối cùng.

Đặc tính của TTCK trong những thời điểm có biến động mang tính toàn cầu vẫn luôn ẩn chứa những điểm khó lường, nhưng có một điều có thể thấy rõ là tính cân bằng giữa cơ hội/rủi ro ngày càng cao.

Có thể bạn quan tâm

Năm con ngựa, tìm cổ phiếu “phi mã”

Hằng năm, thường xuất hiện những cổ phiếu (CP) hoặc nhóm CP có tỷ lệ tăng vượt trội cùng với khối lượng giao dịch (KLGD) lớn. Những CP dạng này thường được gắn với tính chất “nổi trội”, “dẫn dắt”… nhưng trong năm Bính Ngọ 2026 nhiều nhà đầu tư (NĐT) gọi là CP “phi mã” hoặc “phi nước đại”.

Còn giờ còn giao dịch

Diễn biến những phiên giao dịch trong tuần cuối cùng trước khi nghỉ Tết Nguyên đán năm 2026 đang khác lạ so với nhiều năm gần đây khi sự sôi động vẫn được duy trì cho đến những ngày cuối cùng.

Tưởng đỏ hóa xanh

Sau một giai đoạn “xanh vỏ đỏ lòng”, tức VN-Index tăng nhưng lực đẩy đến từ số ít cổ phiếu (CP), hiện nay diễn biến thay đổi theo hướng ngược lại khi VN-Index dù “đỏ” nhưng nhiều CP lại ngược dòng mạnh mẽ.

Cẩn trọng với ủy thác "bao lỗ"

Mặc dù nhân viên môi giới không được nhận ủy thác đầu tư từ khách hàng, nhưng trong thực tế hoạt động này vẫn diễn ra theo nhiều hình thức lách luật và đương nhiên cũng để lại không ít hệ lụy trước mắt và cả tiềm tàng.

Nâng nền thanh khoản

Giá trị giao dịch (GTGD) trên sàn HoSE tiếp tục được củng cố khi đã có nhiều phiên đạt trên ngưỡng 30.000 tỷ đồng. Thống kê trong 10 phiên giao dịch gần nhất (tính đến ngày 21/1), đã có 9 phiên GTGD đạt trên ngưỡng 30.000 tỷ đồng, trong đó có phiên 14/1 lên đến hơn 42.000 tỷ đồng.

Cẩn trọng với sức mua cao

Sức mua cao không phải là sản phẩm phổ biến trên thị trường chứng khoán và cũng chỉ giới hạn ở một số mã chứng khoán. Nhưng với mỗi cá nhân nhà đầu tư (NĐT), sử dụng công cụ này luôn là "con dao hai lưỡi".

Bùng nổ có chọn lọc

Ngay trong những ngày đầu năm 2026, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã có những diễn biến ấn tượng khi tăng mạnh cả về điểm số lẫn giá trị giao dịch (GTGD). Tính từ ngày 29/12/2025 đến 7/1/2026, thị trường đã có sáu phiên tăng liên tiếp, đưa VN-Index tăng khoảng 130 điểm, từ mức 1.690 điểm lên gần 1.820 điểm, xấp xỉ 8%.

Nhìn từ một phiên cuối năm

Những phiên giao dịch cuối năm dương lịch thường được xem là quãng nghỉ hoặc quãng lặng của thị trường chứng khoán (TTCK). Điều này xuất phát từ việc khối nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài bước vào kỳ nghỉ Giáng sinh và năm mới nên giao dịch không quá sôi động và nhiều TTCK trên thế giới cũng theo xu hướng này.

Hóa giải áp lực

Mức tăng trưởng của chỉ số chứng khoán thường sẽ được sử dụng để làm tham chiếu cho hiệu quả đầu tư. Chẳng hạn, nếu suất sinh lời của tổ chức/cá nhân cao hơn tỷ lệ tăng của VN-Index sẽ được xem là hiệu quả, hoặc “chiến thắng thị trường”, ngược lại, nếu thấp hơn thì được cho là kém hiệu quả.

Bỗng dưng giảm sàn

Cổ phiếu (CP) được đánh giá cao nhưng đột ngột giảm sàn là điều hiếm gặp, nhưng không phải là không có trên thị trường chứng khoán (TTCK).

Thuận mua, vừa bán

Những thương vụ thâu tóm thù địch (những thương vụ thiếu sự đồng thuận) ngày càng ít đi. Hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A) ngày càng diễn ra theo xu hướng đồng thuận và đang trở nên “bình thường” hơn bao giờ hết.

Luân chuyển vốn nhanh

Nói đến điểm sáng của thị trường chứng khoán (TTCK) trong năm 2025, ngoài việc gia tăng mạnh mẽ của VN-Index, tỷ suất sinh lời “khủng” của nhiều cổ phiếu (CP), còn một yếu tố quan trọng và mang tính nền tảng, đó là tốc độ luân chuyển vốn.

Đối mặt “xanh vỏ đỏ lòng”

Khi thị trường chứng khoán (TTCK) có hiện tượng “xanh vỏ, đỏ lòng”, nghĩa là VN-Index tăng, nhưng nhiều cổ phiếu (CP) lại giảm, áp lực của các quỹ đầu tư lại được đem ra mổ xẻ.

“Giảm áp” margin

Trước đây, tiền cho vay ký quỹ (margin) thường được nghĩ đến như dòng vốn ngắn hạn trên thị trường chứng khoán (TTCK). Hiện nay, nhiều nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu (CP) dài hạn cũng sử dụng margin. Nhưng sự bao phủ mạnh mẽ của margin liệu có song hành với những rủi ro tiềm ẩn?

Điểm rơi của dòng tiền

Dòng tiền trên thị trường theo thời gian sẽ có sự chuyển đổi trạng thái rất linh hoạt, thậm chí có cả “độ nén” trong việc tích lũy để chờ cơ hội và sẽ bùng nổ rất nhanh nếu có các thông tin thuận lợi xuất hiện.

Kỷ luật chống khắc nghiệt

Khi thị trường… có sóng đồng nghĩa có cơ hội, nhưng nhà đầu tư (NĐT) cần một sự thận trọng khi tiếp cận. Và những giai đoạn khắc nghiệt này sẽ giúp NĐT rèn luyện được nhiều kinh nghiệm trong việc tuân thủ kỷ luật, cũng như khả năng chấp nhận rủi ro.

Sông có khúc, quỹ... có lúc

Nhà đầu tư cần phải chấp nhận thực tế, hiệu quả quá khứ và tương lai không phải lúc nào cũng giống nhau. Nếu có quỹ nào đó từng rất hiệu quả nhưng đột ngột sa sút thì cũng là chuyện không thể tránh khỏi trên thị trường...

Thích ứng với rủi ro

Xét về điểm số tuyệt đối, phiên giảm gần 95 điểm ngày 20/10/2025 của VN-Index xuống 1.636 điểm là phiên giảm mạnh nhất trong lịch sử, nhưng về tỷ lệ mất điểm của phiên này không phải là lớn nhất.

Khó gì mà không làm?

Thời gian gần đây, một số công ty chứng khoán (CTCK) đã bị xử phạt do vi phạm quy định về quản lý tách biệt tài sản của khách hàng, cụ thể là việc quản lý riêng biệt dữ liệu về tiền của từng nhà đầu tư (NĐT). Những CTCK bị xử phạt không thuộc tốp đầu, thị phần không lớn, nhưng cũng có rất nhiều điều đáng bàn.

Nâng hạng, nâng chất

Việc thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng từ “cận biên” thành “mới nổi thứ cấp” là thông tin bước ngoặt. Điều này đồng nghĩa việc thông tin nâng hạng không chỉ giới hạn trong biến động tăng/giảm của cổ phiếu (CP) mà sẽ còn lan tỏa ở nhiều yếu tố khác nhau trên TTCK Việt Nam.

Giữ dài nhưng phải đúng

Nắm giữ cổ phiếu (CP) là một trong những kỹ năng rất cần thiết trong đầu tư, nhưng không phải bao giờ cũng được xem trọng. Với một số nhà đầu tư (NĐT) cá nhân, nắm giữ đôi khi lại là trạng thái bị động, kiểu như không biết mua thêm hay bán ra… Điều này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy đáng tiếc.

Liệu cơm gắp mắm

Thanh khoản không còn ở vùng đỉnh không có nghĩa là thanh khoản thấp. Cần phải khẳng định điều này, để có những nhận định phù hợp về dòng tiền, vốn cũng là chỉ báo rất quan trọng, trên thị trường chứng khoán (TTCK).

Tin nâng hạng

Những thông tin liên quan đến việc nâng hạng thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đang xuất hiện với tần suất khá dày trong những ngày qua và tất nhiên luôn được xem là tin tốt. Mặc dù vậy, nhà đầu tư (NĐT) cũng nên có kỹ năng phân tích, xử lý tin tốt để có thể giao dịch tối ưu.

Đừng nghĩ short là dễ

Về lý thuyết, khi thị trường chứng khoán (TTCK) giảm, nhà đầu tư (NĐT) chỉ cần mở vị thế bán (short) hợp đồng tương lai (HĐTL) hoặc các sản phẩm phái sinh (PS) nói chung ở giá cao, và sau đó mua lại (long) là có lãi.

Giải mã lo ngại pha loãng cổ phiếu

Việc nhiều doanh nghiệp (DN) phát hành cổ phiếu (CP) để tăng vốn thời gian gần đây có thể xem là tín hiệu tích cực, cho thấy dòng tiền dồi dào trên thị trường chứng khoán (TTCK).

Chứng khoán “trẻ”

Chuyển động liên tục, thay đổi liên tục… là những đặc tính phổ biến của thị trường chứng khoán (TTCK). Cũng chính vì vậy, yếu tố trẻ hóa trên thị trường là nhu cầu bắt buộc để tạo ra sự phát triển mạnh mẽ.

Tránh “tất tay”

Phiên giao dịch hôm qua 20/8, FPT đóng cửa ở vùng giá dưới 98.000 đồng/CP, mức giá này đã giảm kha khá so với vùng giá 110.000 đồng/CP cách đó một tháng của FPT.

Từ hiệu quả đến thành quả

VN-Index thêm một lần dễ dàng vượt mốc “trăm điểm”, và lần này là 1.600 điểm. Thống kê từ đầu năm đến nay, VN-Index đã tăng gần 27%. Tài khoản của nhiều nhà đầu tư (NĐT) nhân đôi, nhân ba... Kỹ năng đầu tư đem lại hiệu quả, nhưng việc bảo vệ thành quả cũng rất quan trọng.