22 Điểm "đen” ùn tắc
Tại khu vực cảng Cát Lái, tình trạng xe container nối đuôi kéo dài vào giờ cao điểm không còn xa lạ. Ở phía bắc, khu vực sân bay Tân Sơn Nhất thường xuyên ùn ứ, nhất là vào các khung giờ cao điểm hoặc dịp lễ, Tết. Trong khi đó, nhiều tuyến đường nội đô dù đã được mở rộng vẫn nhanh chóng rơi vào tình trạng quá tải do lượng phương tiện cá nhân gia tăng nhanh chóng.
Tại cửa ngõ tây bắc thành phố, từ lâu đã trở thành điểm “nóng” ùn tắc giao thông. Vào giờ cao điểm, các giao lộ Cộng Hòa-Trường Chinh, Trường Chinh-Phạm Văn Bạch thường xuyên rơi vào tình trạng kẹt cứng khiến hàng nghìn phương tiện phải “chôn chân” trên đường.
Đáng nói, dù mặt đường vốn chật hẹp và lưu lượng phương tiện cao, các hoạt động kinh doanh tự phát vẫn diễn ra, gây cản trở, thu hẹp thêm làn đường và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại tuyến đường Nguyễn Tất Thành, nối từ trung tâm thành phố qua khu nam. Vào giờ cao điểm, giao thông tại đây gần như tê liệt. Dòng xe ken đặc kéo dài trong khi lộ giới đường rất hẹp và đây là hướng lưu thông chính nằm dọc khu vực cảng Khánh Hội kéo dài qua cầu Tân Thuận để lưu thông về hướng khu Chế xuất Tân Thuận.
Theo Sở Xây dựng thành phố, thống kê đến cuối năm 2025, trên địa bàn thành phố có 22 điểm ùn tắc, trong đó nhiều nơi đã kéo dài nhiều năm như đường Nguyễn Tất Thành, ngã tư Bốn Xã, nút giao An Phú, đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, giao lộ Đinh Bộ Lĩnh - Bạch Đằng...
Tại khu trung tâm, điểm thường xuyên ùn ứ giờ cao điểm là khu vực các tuyến Tôn Đức Thắng-Nguyễn Hữu Cảnh-Nguyễn Bỉnh Khiêm. Sở cho hay, thời gian trước mắt, những điểm “đen” sẽ ưu tiên giải tỏa ùn tắc như Quốc lộ 13, cầu Bình Triệu 1, cầu Phú Cường, Quốc lộ 1, Quốc lộ 51, Quốc lộ 22, nút giao An Phú, cảng Cát Lái, cảng Bình Dương,...
Song yêu cầu đặt ra là cần xác định rõ các khu vực có tính chất “nút thắt cổ chai” để ưu tiên nguồn lực đầu tư, thay vì dàn trải. Đồng thời, việc phát triển hạ tầng cần gắn với dự báo dài hạn về nhu cầu giao thông và phát triển không gian đô thị.
Khai thác hạ tầng hiện hữu, khơi thông điểm nghẽn
Một trong những giải pháp xử lý ùn tắc ở Thành phố Hồ Chí Minh vừa được Sở Xây dựng gửi các đơn vị liên quan lấy ý kiến.
Theo đó, thành phố dự tính bổ sung các nhánh cầu dẫn từ đường Trường Sa, Hoàng Sa lên một số cầu bắc qua kênh Nhiêu Lộc để tăng kết nối, giảm ùn tắc khu vực nội đô. Đề xuất này có thể ưu tiên làm ngay vì thực tế đường Trường Sa và Hoàng Sa chạy dọc kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè qua trung tâm thành phố, mỗi tuyến dài gần 10 km với nhiều cầu bắc ngang; một số cầu Thị Nghè, Điện Biên Phủ, Công Lý có đường lên xuống, song nhiều cầu khác chỉ băng ngang, chưa nối trực tiếp.
Theo đề xuất, các cầu như Hoàng Hoa Thám, cầu Bông, cầu Bùi Hữu Nghĩa sẽ được nghiên cứu bổ sung nhánh kết nối xuống hai tuyến đường ven kênh. Đồng thời, thành phố cũng tính phương án nối thông toàn tuyến Trường Sa và Hoàng Sa tại những vị trí còn gián đoạn, như từ đường Nguyễn Thị Minh Khai đến Nguyễn Hữu Cảnh. Giải pháp này ngoài thuận tiện cho người dân khu vực đi lại sẽ giúp phân luồng, giảm áp lực cho các điểm ùn tắc như vòng xoay Điện Biên Phủ-Nguyễn Bỉnh Khiêm, đường Nguyễn Thị Minh Khai.
Ngoài khu vực trên, Sở Xây dựng cũng đề xuất nhiều giải pháp khác như nâng cấp các đường chui dưới dạ cầu nhằm tổ chức điểm quay đầu xe kết hợp phân luồng giao thông. Một trong các vị trí dự kiến thực hiện là đường chui dạ cầu Khánh Hội (gần bến Bạch Đằng) sẽ thực hiện nâng tĩnh không cho xe buýt chạy, từ đó thuận lợi điều tiết xe ở khu lân cận.
Bên cạnh đó, ngành giao thông cũng đưa ra giải pháp xây dựng thêm các cầu vượt lắp ghép dành cho xe máy rẽ trái, quay đầu tại một số nút giao có lưu lượng ô-tô lớn như trên các tuyến Đỗ Mười, Lê Quang Đạo (Quốc lộ 1, 22) để tăng an toàn và giảm ùn tắc. Song song đó, các giải pháp mềm như phân luồng linh hoạt, điều tiết giao thông từ xa, hạn chế xe theo khung giờ tại một số khu vực cũng sẽ được triển khai.
Các tổ phản ứng nhanh tiếp tục tăng cường để kịp xử lý sự cố, tai nạn. Bên cạnh cải tạo, khai thác hạ tầng hiện hữu, năm 2026 Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy nhanh các công trình trọng điểm để đưa vào sử dụng như nút giao An Phú, mở rộng đường dẫn cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, cùng việc xúc tiến các dự án metro, mở rộng cửa ngõ…
Đại diện Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị thành phố cho biết: Trung tâm đang rà soát đánh giá và nhân rộng các mô hình ứng dụng công nghệ kỹ thuật số, giao thông thông minh (AI) trong giám sát, điều khiển giao thông. Mô hình này thời gian qua đã giúp tối ưu hóa công tác quản lý, điều tiết giao thông hiệu quả ở các khu vực, trục đường trọng điểm.
Ùn tắc giao thông tại Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà là bài toán tổng hợp của quy hoạch, quản lý và lựa chọn mô hình phát triển đô thị. Nếu triển khai đồng bộ các giải pháp, thành phố hoàn toàn có thể từng bước tháo gỡ “điểm nghẽn” này, hướng tới một đô thị phát triển bền vững, đồng bộ hơn.
