Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại

Trong khi hệ thống tòa án quá tải vụ việc, nhất là tại các thành phố là trung tâm tài chính, kinh tế thì trọng tài thương mại - một trong những phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án - đang là sự lựa chọn của nhiều doanh nghiệp.

Trung tâm Trọng tài quốc tế (VIAC) trao đổi với đối tác về thực tiễn giải quyết tranh chấp, hòa giải thương mại tại Việt Nam.
Trung tâm Trọng tài quốc tế (VIAC) trao đổi với đối tác về thực tiễn giải quyết tranh chấp, hòa giải thương mại tại Việt Nam.

Trong tiến trình toàn cầu hóa thương mại, những phương thức giải quyết tranh chấp dựa trên sự bình đẳng, quyền tự quyết của doanh nghiệp, dân chủ, minh bạch, công bằng đang được các quốc gia, các doanh nghiệp, tập đoàn chú trọng lựa chọn. Trong khi hệ thống tòa án quá tải vụ việc, nhất là tại các thành phố là trung tâm tài chính, kinh tế thì trọng tài thương mại - một trong những phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án - đang là sự lựa chọn của nhiều doanh nghiệp.

Xu hướng tất yếu

“Nguyên tắc giải quyết tranh chấp của trọng tài là tôn trọng tối đa ý chí tự do thỏa thuận của các bên tranh chấp. Thủ tục giải quyết tranh chấp nhanh gọn, bảo đảm bí mật kinh doanh. Đặc biệt, phán quyết trọng tài có giá trị chung thẩm và được bảo đảm hiệu lực thi hành bằng sức mạnh cưỡng chế của Nhà nước. Khi lựa chọn trọng tài, các bên được làm chủ trong cuộc chơi về tố tụng”, luật sư Vũ Ánh Dương, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký của Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) cho biết về những lợi thế của loại hình tài phán này.

Luật gia, Tiến sĩ Trần Minh Sơn, Chủ tịch Hội đồng cố vấn Trung tâm Trọng tài giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế khu vực châu Á-Thái Bình Dương (PACC) cho rằng, xu thế giải quyết tranh chấp tòa thương mại là xu thế bắt buộc.

“Khi tôi tiếp xúc nhiều nhà doanh nghiệp đầu tư, họ không hỏi Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư mà hỏi về Luật Trọng tài thương mại. Đầu tư vào Việt Nam, điều họ quan tâm khi có tranh chấp là ai bảo vệ họ, theo tòa án thì họ rất khó theo”, Tiến sĩ Trần Minh Sơn cho biết.

Hiện khoảng 40% số doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lựa chọn trọng tài để giải quyết các tranh chấp của mình.

Theo Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh, Đảng và Nhà nước ta đang chủ trương hội nhập sâu và rộng vào đời sống kinh tế quốc tế, do đó, trong các quan hệ thương mại, đầu tư quốc tế phải chú trọng đến phương thức giải quyết tranh chấp bằng phương thức trọng tài.

“Các trung tâm trọng tài được phát triển sẽ góp phần giảm tải áp lực cho tòa án, cho Nhà nước trong việc giải quyết những tranh chấp thương mại, tạo cho đất nước một nhân tố bổ sung năng lực cạnh tranh của nền kinh tế”, Bộ trưởng Tư pháp chia sẻ.

Các trung tâm trọng tài được phát triển sẽ góp phần giảm tải áp lực cho tòa án, cho Nhà nước trong việc giải quyết những tranh chấp thương mại, tạo cho đất nước một nhân tố bổ sung năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh

Hiện, Chính phủ đang đặt mục tiêu đến hết năm 2025, Trung tâm Tài chính quốc tế tại thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đi vào hoạt động, tạo bước đột phá thu hút nguồn lực tài chính, nền tảng phát triển kinh tế-xã hội.

Còn nhiều khó khăn

Hiện tại, Việt Nam có khoảng 50 trung tâm trọng tài với số lượng khá đông trọng tài viên, trong đó, nhiều người là trọng tài viên nước ngoài. Phạm vi giải quyết tại các trung tâm trọng tài thương mại khá đa dạng từ những tranh chấp về hợp đồng mua bán hàng hóa đến bảo hiểm, công nghệ thông tin, xây dựng...

Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu giải quyết tranh chấp thương mại hiện nay của các doanh nghiệp, mới chỉ khoảng 1% số lượng các tranh chấp thương mại. Ngay tại Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), tổ chức trọng tài, hòa giải hàng đầu tại Việt Nam, trong 30 năm thành lập cũng chỉ giải quyết khoảng 3.000 vụ.

Theo luật sư Vũ Ánh Dương, điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trước hết nhận thức về trọng tài tại nước ta còn có những hạn chế nhất định. Bên cạnh đó, pháp luật trọng tài vẫn chưa thật sự đồng bộ và hoàn thiện. Các chính sách và sự hỗ trợ của Nhà nước đối với hoạt động trọng tài cũng chưa thật sự đủ mạnh và phát huy được hiệu quả.

Bên cạnh đó, chính sự thiếu hụt các trọng tài viên quốc tế, nhất là những người am hiểu sâu sắc về luật pháp và thực tiễn kinh doanh trong nước và nước ngoài, đang trở thành một rào cản lớn đối với việc giải quyết hiệu quả các tranh chấp phát sinh cho doanh nghiệp, nhất là từ các hợp đồng có yếu tố nước ngoài. Trong khi đó, tỷ lệ phán quyết trọng tài bị hủy khi có đơn không nhỏ, có thời điểm lên đến 22%.

Theo luật sư Vũ Ánh Dương, vấn đề đặt ra hiện nay là sớm sửa đổi Luật Trọng tài thương mại năm 2010 theo hướng đồng bộ và tương đồng với pháp luật và thực tiễn trọng tài quốc tế, trong đó cần đặc biệt nhấn mạnh vai trò hỗ trợ của tòa án đối với hoạt động trọng tài. Việc sửa đổi phải theo hướng tháo gỡ vướng mắc cho thiết chế trọng tài, tạo không gian rộng mở cho các bên tự lựa chọn và ủy thác cho trọng tài quyết định.

Có thể bạn quan tâm

Ông Nguyễn Như So, Chủ tịch Tập đoàn DABACO. (Ảnh: Tập đoàn DABACO)

DABACO GROUP và chuỗi 3F+

Là doanh nghiệp của đất nước tiên phong xây dựng chuỗi giá trị khép kín trong ngành chăn nuôi, đến nay DABACO GROUP đã xây dựng thành công chuỗi 3F, gồm Feed (thức ăn chăn nuôi), Farm (chăn nuôi/trang trại) và Food (thực phẩm), thậm chí hiện đã mở rộng thành 3F+ (thêm các lĩnh vực sản xuất bao bì, cảng, dịch vụ...).

Tây Ninh đã công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng, phát huy tiềm năng, lợi thế địa phương. (Ảnh: THANH PHONG)

Mở rộng không gian phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới cho Tây Ninh

Quy hoạch tỉnh Tây Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng, phát huy tiềm năng, lợi thế địa phương. Đây là nền tảng để tỉnh đẩy mạnh thu hút đầu tư, hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo động lực tăng trưởng hai con số, tiến tới phát triển bền vững.

Chủ tịch thành phố Hà Nội và lãnh đạo các sở, ngành đối thoại với nông dân. (Ảnh: Ngọc Anh)

Hà Nội đặc biệt quan tâm đến đời sống, việc làm của người nông dân sau thu hồi đất nông nghiệp

Sáng 14/10, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì đối thoại với nông dân Thủ đô năm 2026 với chủ đề: “Đồng hành cùng nông dân Thủ đô phát triển nông nghiệp đô thị sinh thái, xanh, bền vững; thúc đẩy chuyển đổi số, liên kết chuỗi, nâng cao giá trị nông sản và sinh kế nông dân”.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: MAI NGỌC)

Hướng tới hệ sinh thái thanh toán số thông minh, liền mạch, an toàn

Hạ tầng thanh toán đang được mở rộng mạnh mẽ từ nội địa ra khu vực và quốc tế, nhằm nâng cao trải nghiệm xuyên suốt cho người dùng. Cùng với đó, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải thiết lập các cơ chế "bảo vệ không khoảng cách" để bảo đảm an toàn cho tài sản và dữ liệu trước sự gia tăng của tội phạm công nghệ cao.

(Ảnh thiết kế minh họa có dùng AI)

Đề xuất mức phạt tối đa 200 triệu đồng trong kinh doanh xổ số

Bổ sung chế tài về phòng, chống rửa tiền, làm rõ thẩm quyền xử phạt và đồng bộ với pháp luật hiện hành là những nội dung đáng chú ý trong dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số do Bộ Tài chính chủ trì xây dựng.

Một quầy tạp hóa nhỏ bán lẻ tự phát, do người dân bình thường quản lý, chủ tiệm lo ngại vô tình bị vi phạm pháp luật do đề xuất mới đề ra. (Ảnh: KHA VY)

Đề xuất cấm trưng bày thuốc lá: Cần lộ trình đủ dài để chủ trương đi vào cuộc sống

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá có quy định cấm trưng bày thuốc lá (dự kiến sẽ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI). Tuy nhiên, câu hỏi được đặt ra: Cấm ở đâu, cấm đến mức nào và bao giờ bắt đầu, để những quy định thật sự đi vào từng quầy hàng, góc phố.

Chủ động kiểm tra nghĩa vụ thuế để hạn chế ảnh hưởng đến kế hoạch xuất cảnh. (Ảnh: Cục Hải quan)

Gỡ nhanh vướng mắc thuế, giảm gián đoạn xuất cảnh

Kết nối dữ liệu điện tử giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý xuất nhập cảnh giúp rút ngắn thời gian xử lý khi người nộp thuế đủ điều kiện hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh. Để tránh chậm trễ trước chuyến đi, người nộp thuế cần kiểm tra nghĩa vụ và hoàn tất các thủ tục liên quan từ sớm.

Toàn cảnh Công ty VICEM Hoàng Thạch - đơn vị thành viên của VICEM. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Khẳng định vị thế doanh nghiệp chủ lực của ngành xây dựng

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đã xác định nhiệm vụ tập trung đầu tư phát triển một số tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp nhà nước mạnh, có quy mô lớn, đóng vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế.

[Video] Các tỉnh phía Bắc họp phương án ứng phó với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp năm 2027

[Video] Các tỉnh phía Bắc họp phương án ứng phó với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp năm 2027

Ngày 13/10, tại Phú Thọ, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ tổ chức Hội nghị sơ kết công tác sản xuất trồng trọt và thủy lợi phục vụ sản xuất năm 2026, triển khai kế hoạch năm 2027 các tỉnh phía Bắc.

Kiểm toán nhà nước ký Quy chế phối hợp công tác với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: P.LOAN)

Phối hợp, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công

Việc phối hợp công tác giữa Kiểm toán nhà nước với các tỉnh Gia Lai, Khánh Hòa và Đắk Lắk góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng ngừa thất thoát, lãng phí, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của các địa phương trong giai đoạn mới.

Ngành thuế nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi cho người nộp thuế. (Ảnh: TÔN TRƯỜNG)

Giảm phiền hà, nâng trách nhiệm giải quyết thủ tục thuế

Hướng dẫn đúng từ đầu, chủ động khai thác dữ liệu, xử lý hồ sơ khi đủ điều kiện và theo dõi công việc đến cùng là yêu cầu của Quy tắc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế. Với quy tắc vừa ban hành theo Quyết định số 1361/QĐ-CT, Cục Thuế đặt sự thuận lợi và hài lòng của người nộp thuế làm thước đo chất lượng phục vụ.

[Infographic] Chứng khoán ngày 13/10: VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán ngày 13/10: VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Kết phiên 13/10, VN-Index giảm nhẹ 1,56 điểm (-0,09%) về mức 1.719,42 điểm, trên hỗ trợ tâm lý 1.700 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực. Thanh khoản thị trường tăng nhẹ, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm nhẹ so với phiên trước. Khối ngoại tiếp tục bán ròng với giá trị bán 433,6 tỷ đồng trên HoSE trong phiên hôm nay.