Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại

Trong khi hệ thống tòa án quá tải vụ việc, nhất là tại các thành phố là trung tâm tài chính, kinh tế thì trọng tài thương mại - một trong những phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án - đang là sự lựa chọn của nhiều doanh nghiệp.

Trung tâm Trọng tài quốc tế (VIAC) trao đổi với đối tác về thực tiễn giải quyết tranh chấp, hòa giải thương mại tại Việt Nam.
Trung tâm Trọng tài quốc tế (VIAC) trao đổi với đối tác về thực tiễn giải quyết tranh chấp, hòa giải thương mại tại Việt Nam.

Trong tiến trình toàn cầu hóa thương mại, những phương thức giải quyết tranh chấp dựa trên sự bình đẳng, quyền tự quyết của doanh nghiệp, dân chủ, minh bạch, công bằng đang được các quốc gia, các doanh nghiệp, tập đoàn chú trọng lựa chọn. Trong khi hệ thống tòa án quá tải vụ việc, nhất là tại các thành phố là trung tâm tài chính, kinh tế thì trọng tài thương mại - một trong những phương thức giải quyết tranh chấp ngoài tòa án - đang là sự lựa chọn của nhiều doanh nghiệp.

Xu hướng tất yếu

“Nguyên tắc giải quyết tranh chấp của trọng tài là tôn trọng tối đa ý chí tự do thỏa thuận của các bên tranh chấp. Thủ tục giải quyết tranh chấp nhanh gọn, bảo đảm bí mật kinh doanh. Đặc biệt, phán quyết trọng tài có giá trị chung thẩm và được bảo đảm hiệu lực thi hành bằng sức mạnh cưỡng chế của Nhà nước. Khi lựa chọn trọng tài, các bên được làm chủ trong cuộc chơi về tố tụng”, luật sư Vũ Ánh Dương, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký của Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) cho biết về những lợi thế của loại hình tài phán này.

Luật gia, Tiến sĩ Trần Minh Sơn, Chủ tịch Hội đồng cố vấn Trung tâm Trọng tài giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế khu vực châu Á-Thái Bình Dương (PACC) cho rằng, xu thế giải quyết tranh chấp tòa thương mại là xu thế bắt buộc.

“Khi tôi tiếp xúc nhiều nhà doanh nghiệp đầu tư, họ không hỏi Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư mà hỏi về Luật Trọng tài thương mại. Đầu tư vào Việt Nam, điều họ quan tâm khi có tranh chấp là ai bảo vệ họ, theo tòa án thì họ rất khó theo”, Tiến sĩ Trần Minh Sơn cho biết.

Hiện khoảng 40% số doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) lựa chọn trọng tài để giải quyết các tranh chấp của mình.

Theo Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh, Đảng và Nhà nước ta đang chủ trương hội nhập sâu và rộng vào đời sống kinh tế quốc tế, do đó, trong các quan hệ thương mại, đầu tư quốc tế phải chú trọng đến phương thức giải quyết tranh chấp bằng phương thức trọng tài.

“Các trung tâm trọng tài được phát triển sẽ góp phần giảm tải áp lực cho tòa án, cho Nhà nước trong việc giải quyết những tranh chấp thương mại, tạo cho đất nước một nhân tố bổ sung năng lực cạnh tranh của nền kinh tế”, Bộ trưởng Tư pháp chia sẻ.

Các trung tâm trọng tài được phát triển sẽ góp phần giảm tải áp lực cho tòa án, cho Nhà nước trong việc giải quyết những tranh chấp thương mại, tạo cho đất nước một nhân tố bổ sung năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh

Hiện, Chính phủ đang đặt mục tiêu đến hết năm 2025, Trung tâm Tài chính quốc tế tại thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đi vào hoạt động, tạo bước đột phá thu hút nguồn lực tài chính, nền tảng phát triển kinh tế-xã hội.

Còn nhiều khó khăn

Hiện tại, Việt Nam có khoảng 50 trung tâm trọng tài với số lượng khá đông trọng tài viên, trong đó, nhiều người là trọng tài viên nước ngoài. Phạm vi giải quyết tại các trung tâm trọng tài thương mại khá đa dạng từ những tranh chấp về hợp đồng mua bán hàng hóa đến bảo hiểm, công nghệ thông tin, xây dựng...

Tuy nhiên, hiệu quả hoạt động vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu giải quyết tranh chấp thương mại hiện nay của các doanh nghiệp, mới chỉ khoảng 1% số lượng các tranh chấp thương mại. Ngay tại Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), tổ chức trọng tài, hòa giải hàng đầu tại Việt Nam, trong 30 năm thành lập cũng chỉ giải quyết khoảng 3.000 vụ.

Theo luật sư Vũ Ánh Dương, điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trước hết nhận thức về trọng tài tại nước ta còn có những hạn chế nhất định. Bên cạnh đó, pháp luật trọng tài vẫn chưa thật sự đồng bộ và hoàn thiện. Các chính sách và sự hỗ trợ của Nhà nước đối với hoạt động trọng tài cũng chưa thật sự đủ mạnh và phát huy được hiệu quả.

Bên cạnh đó, chính sự thiếu hụt các trọng tài viên quốc tế, nhất là những người am hiểu sâu sắc về luật pháp và thực tiễn kinh doanh trong nước và nước ngoài, đang trở thành một rào cản lớn đối với việc giải quyết hiệu quả các tranh chấp phát sinh cho doanh nghiệp, nhất là từ các hợp đồng có yếu tố nước ngoài. Trong khi đó, tỷ lệ phán quyết trọng tài bị hủy khi có đơn không nhỏ, có thời điểm lên đến 22%.

Theo luật sư Vũ Ánh Dương, vấn đề đặt ra hiện nay là sớm sửa đổi Luật Trọng tài thương mại năm 2010 theo hướng đồng bộ và tương đồng với pháp luật và thực tiễn trọng tài quốc tế, trong đó cần đặc biệt nhấn mạnh vai trò hỗ trợ của tòa án đối với hoạt động trọng tài. Việc sửa đổi phải theo hướng tháo gỡ vướng mắc cho thiết chế trọng tài, tạo không gian rộng mở cho các bên tự lựa chọn và ủy thác cho trọng tài quyết định.

Có thể bạn quan tâm

Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1.

Phấn đấu vận hành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong năm 2026

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có ý kiến chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung cao độ mọi nguồn lực, khẩn trương triển khai các hạng mục trọng điểm, bảo đảm tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, hướng tới mục tiêu đưa công trình vận hành đồng bộ trong năm 2026.

Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống phục vụ Tết được giới thiệu tại Triển lãm.

Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ Tết Nguyên đán

Tối 28/1, tại Điểm du lịch Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Ứng Thiên khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Xuân Bính Ngọ 2026.

Nông sản Việt Nam thu hút đông khách quốc tế quan tâm tìm hiểu. (Ảnh: AGRITRADE)

Việt Nam tham dự Hội chợ Gulfood Dubai 2026

Hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống Gulfood 2026 diễn ra trong các ngày 26 đến 30/1 tại Trung tâm triển lãm Dubai Exhibition Centre, Dubai, UAE. Khu gian hàng Việt Nam do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đã tiếp đón hàng nghìn lượt khách ngay trong ngày đầu khai mạc (26/1).

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng chiều 28/1: Vàng miếng, vàng nhẫn tăng từng giờ, vượt 184 triệu đồng/lượng

Ngày 28/1, giá vàng trong nước, thế giới tăng dồn dập, vượt qua tất cả các kỷ lục được ghi nhận trước đó. Trong phiên sáng nay, giá vàng miếng SJC trong nước tăng 4,1 triệu đồng/lượng và tiếp tục điều chỉnh giá tăng thêm 2,8 đồng vào phiên chiều, đưa giá vọt lên mức 184,2 triệu đồng/lượng, cao nhất từ trước đến nay.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.