Đưa hợp tác khoa học, công nghệ Việt Nam-Australia từ “chuyển giao” sang “cùng nghiên cứu, cùng phát triển”

Tại Diễn đàn Tech Connect Việt Nam-Australia 2026, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đề xuất hai nước chuyển từ trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ sang cùng nghiên cứu, đồng tài trợ, tạo tài sản trí tuệ và sản phẩm mới, hướng tới xây dựng hệ sinh thái hợp tác lâu dài.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ cung cấp)
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ cung cấp)

Phát biểu tại Diễn đàn Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đầu tư, giáo dục đào tạo Việt Nam-Australia, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giáo dục trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.

Theo Bộ trưởng, Việt Nam và Australia đã xây dựng được nền tảng hợp tác vững chắc trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục. Chương trình Aus4Innovation, với cam kết hợp tác 10 năm trong giai đoạn 2018-2028, đã trở thành cầu nối giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Trung tâm Công nghệ Chiến lược Australia-Việt Nam cũng đang mở rộng phạm vi nghiên cứu từ công nghệ 5G, 6G sang trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, an ninh mạng và công nghệ lượng tử.

Trong năm 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã phê duyệt Chương trình hợp tác nghiên cứu về công nghệ chiến lược giai đoạn 2026-2028.

Hai bên cũng sẽ ký Thỏa thuận hợp tác về kinh tế số và Thỏa thuận hợp tác nghiên cứu phát triển thủy sản bền vững tại Việt Nam, nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 20-NQ/TW của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

Ba chuyển dịch trong hợp tác khoa học, công nghệ

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho rằng nền tảng hợp tác giữa hai nước đã được hình thành. Yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tiếp theo là kết nối các chương trình, cơ sở nghiên cứu, nguồn vốn và thị trường thành một hệ thống có khả năng tạo ra tác động lớn hơn.

Theo đó, hợp tác Việt Nam-Australia cần thực hiện ba chuyển dịch quan trọng: Từ trao đổi kinh nghiệm sang cùng xác định, giải quyết những bài toán phát triển lớn; từ chuyển giao công nghệ sang cùng nghiên cứu, đồng tài trợ, tạo tài sản trí tuệ và sản phẩm mới; từ những dự án riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái hợp tác lâu dài.

Trên tinh thần này, Bộ trưởng đề xuất ba hướng hợp tác trọng tâm.

Trước hết, hai bên cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược, đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của chuỗi đổi mới sáng tạo.

Nguồn lực cần được tập trung vào các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, an ninh mạng, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và công nghệ biển. Mỗi nhiệm vụ nghiên cứu cần hình thành chuỗi hợp tác liền mạch, bắt đầu từ bài toán của thị trường, qua thử nghiệm và tiến tới thương mại hóa.

Bộ trưởng đề nghị tiếp tục phát triển Trung tâm Công nghệ chiến lược thành nền tảng chung; đồng thời kết nối các quỹ đầu tư mạo hiểm và nguồn vốn công nghệ, tạo điều kiện đưa những sáng chế có tiềm năng từ phòng thí nghiệm ra thị trường.

Trong năm 2026, Việt Nam tài trợ 1 triệu USD cho Trung tâm Công nghệ chiến lược và khoảng 3 triệu USD cho 10 dự án nghiên cứu chung về công nghệ chiến lược, được lựa chọn từ hơn 100 đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp nhận.

Hướng hợp tác thứ hai là đẩy mạnh kinh tế số và chuyển đổi số, gắn với thương mại hóa công nghệ và kết nối thị trường cho doanh nghiệp.

Theo Bộ trưởng, hai nước cần lựa chọn một số ngành và doanh nghiệp cụ thể để triển khai các dự án chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Những dự án này vừa giải quyết bài toán thực tiễn của doanh nghiệp, vừa cung cấp dữ liệu và bằng chứng để Chính phủ xây dựng chính sách phù hợp.

Đây cũng là cách đưa khuôn khổ hợp tác kinh tế số mà hai bên chuẩn bị ký kết thành những kết quả cụ thể.

Hướng thứ ba là cùng đầu tư cho con người và năng lực nghiên cứu lâu dài.

Australia có các trường đại học, tổ chức nghiên cứu mạnh; Việt Nam có lực lượng kỹ sư trẻ, doanh nghiệp công nghệ phát triển nhanh và cộng đồng trí thức người Việt đông đảo tại Australia. Hai bên có thể phát triển các nhóm nghiên cứu chung, phòng thí nghiệm chung và chương trình đưa nhà khoa học làm việc trực tiếp với doanh nghiệp.

Kết nối trí thức Việt Nam tại Australia

Phát biểu với sinh viên, nhà khoa học Việt Nam đang học tập và làm việc tại Australia, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, Việt Nam đang triển khai chính sách thu hút nhân tài tham gia nghiên cứu, làm chủ công nghệ chiến lược.

Chính sách thu nhập được xây dựng trên cơ sở tham chiếu mức thu nhập của Viện A-Star, Singapore. Việt Nam cũng đã ban hành danh mục trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia; các trường đại học, viện nghiên cứu đang mở rộng cơ hội hợp tác.

Bộ trưởng kêu gọi sinh viên, nhà khoa học Việt Nam tại Australia trở về hoặc kết nối với các nhóm nghiên cứu trong nước, cùng tham gia phát triển công nghệ chiến lược.

“Tôi mong rằng Tech Connect sẽ trở thành nơi những ý tưởng gặp được người thực hiện, những bài toán gặp được công nghệ và những kết quả nghiên cứu gặp được doanh nghiệp, thị trường”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nói.

Bộ trưởng kỳ vọng Tech Connect trở thành diễn đàn thường niên kết nối khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Australia, mở rộng cơ hội hợp tác giữa các nhà khoa học, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức của hai nước.

Có thể bạn quan tâm

Ứng dụng công nghệ số giúp người dân tiếp cận thông tin hiệu quả hơn. (Ảnh: HNV)

Đưa công nghệ và kỹ năng số về tận từng người dân tại địa bàn cơ sở

Theo chân đoàn công tác của Viện Nghiên cứu Truyền thông Phát triển (Red Communication) thuộc Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (Vusta) khảo sát thực tế tại Tam Thái (Nghệ An) và Đồng Hới-Phong Nha-Bố Trạch (Quảng Trị), chúng tôi tận mắt chứng kiến sự thay đổi của người dân dưới tác động của công nghệ số hiện nay.

Toàn cảnh buổi lễ Khai giảng. (Ảnh: HV)

Tăng cường đào tạo nghiên cứu sinh ngành Khoa học xã hội và nhân văn

Ngày 17/10 tại Hà Nội, Học viện Khoa học xã hội (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Lễ khai giảng lớp nghiên cứu sinh. Đây là hoạt động thiết thực hướng tới mục tiêu xây dựng đội ngũ nhà nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn có chuyên môn và năng lực đáp ứng nhu cầu của thời đại.

Cán bộ, nhân viên Tập đoàn MISA tích cực nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động của doanh nghiệp (Ảnh: NGUYÊN TRANG)

Tạo giá trị từ AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cách thức vận hành mới của doanh nghiệp, giúp rút ngắn thời gian, giảm chi phí và tối ưu nguồn lực. Hiệu quả của AI không chỉ dừng ở mức độ tự động hóa, mà còn có khả năng khắc phục điểm nghẽn và tăng năng suất.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Ban tổ chức)

Thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong cơ khí-động lực

Ngày 18/10, tại Trường đại học Thủy lợi, Hội nghị Khoa học và Công nghệ Cơ khí-Động lực lần thứ XIX năm 2026 chính thức khai mạc, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên đến từ 22 trường đại học, viện nghiên cứu, học viện cùng đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực cơ khí-động lực trên cả nước.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại tổ. (Ảnh: DUY LINH)

Hoàn thiện thể chế bưu chính, đo lường theo hướng quản lý thực chất, hiệu quả

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị tiếp tục hoàn thiện các dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường, chú trọng đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả hậu kiểm, bảo đảm minh bạch cơ chế tài chính công ích, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy phát triển bền vững.

Toàn cảnh Hội thảo công bố 3 dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về mật mã hậu lượng tử của Ban Cơ yếu Chính phủ Ảnh: MINH DUY

Làm chủ công nghệ lõi mật mã: Ban Cơ yếu Chính phủ công bố 3 dự thảo tiêu chuẩn quốc gia về mật mã hậu lượng tử

Sự phát triển vượt bậc của tính toán lượng tử cùng các thuật toán như Shor và Grover đang đặt các hệ mật mã hiện nay (RSA, ECC) trước nguy cơ bị phá vỡ hoàn toàn. Đặc biệt, chiến lược tấn công “Thu thập trước, giải mã sau” đang trực tiếp đe dọa bí mật quốc gia và an ninh dữ liệu được lưu trữ dài hạn.

Hoàn thiện chính sách và đẩy mạnh chuyển đổi số trong tiếp cận thông tin tài nguyên-môi trường là nền tảng cốt lõi giúp bảo đảm tính minh bạch, hỗ trợ phát triển kinh tế bền vững. (Ảnh: HNV)

Hoàn thiện chính sách, bảo đảm chuyển đổi số, thúc đẩy tiếp cận thông tin, phát triển kinh tế

Quan điểm “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng” được khẳng định và thể hiện rõ trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của nước ta trong những năm trở lại đây, nhất là khi Việt Nam tích cực cam kết "giảm phát thải ròng bằng 0", thực hiện mục tiêu "Netzero" vào năm 2050.

Các đại biểu dự Hội thảo khảo sát thực tế tại Công ty cổ phần Gốm Đất Việt. (Ảnh: THU HƯỜNG)

Tăng vai trò thực chất của doanh nghiệp trong liên kết ba nhà

Việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW đặt ra yêu cầu phát huy vai trò của doanh nghiệp trong xác định nhu cầu, đầu tư nghiên cứu và đưa kết quả khoa học vào sản xuất. Những chuyển động trong khu vực doanh nghiệp thời gian qua đặt ra yêu cầu tháo gỡ các điểm nghẽn để liên kết ba nhà đi vào chiều sâu.

Phó Tổng Giám đốc FPT, Phạm Minh Tuấn cho rằng Thành phố Hồ Chí Minh có thể trở thành “customer zero” cho AI và công nghệ lượng tử. (Ảnh: FPT)

Thành phố Hồ Chí Minh trước cơ hội trở thành "Customer Zero" cho AI và công nghệ lượng tử

Đại diện Tập đoàn FPT cho biết với lợi thế về dữ liệu, những bài toán thực tế ở quy mô lớn và xu hướng công nghệ chủ quyền, Thành phố Hồ Chí Minh có thể trở thành "customer zero" (Khách hàng số 0) - nơi đặt ra bài toán, kiểm thử và hoàn thiện các giải pháp công nghệ mới trước khi đưa ra thị trường quốc tế.

Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng ban Chỉ đạo 57 tỉnh Quảng Trị Vương Quốc Tuấn kết luận phiên họp chuyên đề về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đánh giá kết quả công tác quý III/2026 ngày 13/10. (Ảnh: HG)

Quảng Trị phê bình 43 xã, phường về đầu tư công lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, phân công và tổ chức thực hiện phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở một số cơ quan, địa phương chưa quyết liệt, chưa gắn trách nhiệm cá nhân với sản phẩm, tiến độ và kết quả cho nên lãnh đạo 43 xã, phường tại tỉnh Quảng Trị bị nghiêm khắc phê bình. 

Các đại biểu tham dự bài giảng đại chúng về các giải Nobel khoa học năm 2026. (Ảnh: Nhật Minh)

Ba giải Nobel khoa học năm 2026: Từ nghiên cứu cơ bản đến ứng dụng thực tiễn

Chiều 15/10, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học phối hợp Viện Khoa học vật liệu, Đoàn Thanh niên Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức chương trình bài giảng đại chúng giới thiệu ba giải Nobel khoa học 2026 về các lĩnh vực vật lý, hóa học và y sinh; thu hút đông đảo cán bộ, sinh viên, nhà nghiên cứu tham dự.