Giàn khai thác dầu khí trên biển của Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).
Giàn khai thác dầu khí trên biển của Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).

Doanh nghiệp Việt đổi mới mô hình phát triển

Sau 40 năm Đổi mới, Việt Nam đạt nhiều thành tựu quan trọng, song mô hình phát triển đến nay dần bộc lộ những hạn chế, tăng trưởng còn dựa nhiều vào vốn, tài nguyên và lao động giá rẻ; nhân lực, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở một số doanh nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu. Khi nguồn lao động giá rẻ không còn là lợi thế, doanh nghiệp Việt Nam phải chuyển sang cạnh tranh bằng năng suất, chất lượng và khả năng vươn lên làm chủ chuỗi giá trị.

Đây cũng là yêu cầu mà Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam đặt ra với mục tiêu xác lập mô hình tăng trưởng mới, hiện đại hóa các động lực truyền thống, từng bước chuyển sang mô hình phát triển tự cường, sáng tạo, nhân văn, bền vững và hội nhập, phù hợp từng giai đoạn.

Từ tham gia đến làm chủ chuỗi giá trị

Nghị quyết số 19-NQ/TW xác định doanh nghiệp - lực lượng trực tiếp tạo ra giá trị cho nền kinh tế - phải là trung tâm của quá trình đổi mới; chuyển từ cạnh tranh bằng chi phí sang năng suất, công nghệ, chất lượng và khả năng đáp ứng thị trường; từ hoạt động đơn lẻ sang liên kết trong hệ sinh thái công nghiệp; từ tham gia sang làm chủ, từng bước dẫn dắt chuỗi giá trị. Đây không chỉ là sự chuyển đổi về động lực tăng trưởng, mà còn là đổi mới tư duy, cách kết nối, huy động và sử dụng các nguồn lực giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo thêm giá trị cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, không nhiều doanh nghiệp có thể tự mình đáp ứng đầy đủ các yêu cầu nêu trên mà cần liên kết, chia sẻ công nghệ, vốn, thị trường và kinh nghiệm quản trị để hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh.

Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) Cao Hữu Hiếu cho biết, Vinatex đang đẩy mạnh liên kết, từng bước làm chủ công nghệ và từng bước nắm giữ những “mắt xích” có giá trị cao hơn trong chuỗi; đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ nâng cao năng suất, phát triển sản phẩm riêng, hướng tới hoàn thiện chuỗi từ thiết kế, cung ứng nguyên phụ liệu đến sản xuất thành phẩm. Cách làm này nâng cao giá trị của doanh nghiệp, từng bước hình thành hệ sinh thái đủ năng lực đáp ứng trọn gói yêu cầu của các đối tác, tăng cường sức cạnh tranh của ngành dệt may Việt Nam trên trường quốc tế.

Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) lại chọn một hướng đi khác, làm chủ công nghệ, đẩy mạnh nghiên cứu và đầu tư thực chất cho khoa học, công nghệ và con người.

Theo Chủ tịch Hội đồng thành viên Vinachem Phùng Quang Hiệp, Vinachem đang đầu tư Trung tâm Nghiên cứu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), quy mô khoảng 3ha, tổng vốn khoảng 1.500 tỷ đồng, nhằm kết nối doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác công nghệ, tiến tới thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu thành các sản phẩm. Đây được kỳ vọng là nền tảng để Vinachem nâng cao khả năng tự chủ nguyên liệu, làm chủ công nghệ lõi, tăng năng suất và từng bước khẳng định vai trò nòng cốt trong ngành hóa chất, phân bón.

Đổi mới mô hình phát triển không chỉ đặt ra nhiệm vụ cho các doanh nghiệp trực tiếp sản xuất, mà cả những doanh nghiệp cung cấp hạ tầng, dịch vụ thiết yếu cũng phải thay đổi cách vận hành.

Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) Nguyễn Anh Tuấn cho biết, EVN đã đầu tư phát triển nguồn, lưới điện, nâng cao năng lực truyền tải và chuẩn bị hạ tầng cho các lĩnh vực công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và giao thông điện hóa.

EVN cũng chuyển mạnh sang quản trị dựa trên dữ liệu, đẩy nhanh tự động hóa, ứng dụng AI, IoT và Big Data trong vận hành lưới điện, dự báo phụ tải và xây dựng hệ thống quản lý năng lượng thông minh; đồng thời tinh gọn bộ máy, tăng phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm.

Cùng với đó, EVN thúc đẩy chuyển đổi xanh, áp dụng các tiêu chí ESG, nâng hiệu suất, giảm tổn thất và tăng khả năng tích hợp năng lượng tái tạo... nhằm chủ động đi trước để đáp ứng các ngành kinh tế mới.

2aoboqsux2s7ujvpcte1euptlsncg7iasc15kyq4.jpg
Sản xuất sản phẩm hóa chất tại một đơn vị thành viên của Vinachem.

Nâng tầm cho doanh nghiệp

Câu chuyện của Vinatex, Vinachem và EVN cho thấy, doanh nghiệp không phải là đối tượng thụ hưởng, mà đang là chủ thể trực tiếp thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW. Quan trọng hơn là các doanh nghiệp cần làm chủ những khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng, nắm giữ công nghệ lõi, xây dựng thương hiệu và đổi mới tư duy đầu tư, từ đó có thể trở thành hạt nhân dẫn dắt chuỗi, tạo động lực để các doanh nghiệp khác nâng cấp năng lực và cùng phát triển.

Nhưng nếu chỉ dựa vào “đầu tàu” sẽ khó duy trì khả năng dẫn dắt khi phía sau vẫn là hệ thống doanh nghiệp yếu về nhân lực, công nghiệp hỗ trợ và công nghệ. Do đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa trước hết cần chủ động nâng cao năng lực, từng bước chuyển lên những khâu có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi; phải coi nghiên cứu và phát triển, sở hữu trí tuệ, dữ liệu, công nghệ, đào tạo nhân lực và chuyển đổi số không phải là chi phí, mà là khoản đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn.

Đây là khác biệt giữa một lực lượng doanh nghiệp chỉ đông về số lượng và một lực lượng doanh nghiệp mạnh về trình độ, năng lực. Khi liên kết đạt hiệu quả với sự tham gia của các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, sức mạnh cộng hưởng của cả hệ sinh thái mới được phát huy đầy đủ.

Để các liên kết trở thành thực chất, chính sách có vai trò quan trọng giúp kiến tạo môi trường và động lực cho doanh nghiệp hợp tác.

Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn kiến nghị, Nhà nước cần tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, môi trường kinh doanh, đồng thời hoàn thiện chính sách hỗ trợ công nghệ, vốn, đổi mới sáng tạo và liên kết doanh nghiệp.

Với các dự án lớn, ưu đãi cần gắn với yêu cầu phát triển nhà cung cấp trong nước và tỷ lệ nội địa hóa thực chất, đi kèm cơ chế kiểm chứng cụ thể thay vì chỉ dừng ở cam kết.

Cùng với đó, cần tài trợ chuỗi cung ứng, giúp các nhà cung cấp nhỏ tiếp cận vốn dựa trên hợp đồng và các khoản phải thu từ doanh nghiệp đầu chuỗi. Khi đó, năng lực và uy tín của doanh nghiệp lớn có thể trở thành “đòn bẩy” giúp doanh nghiệp nhỏ tiếp cận vốn thuận lợi hơn, từ đó củng cố sức mạnh của cả chuỗi cung ứng.

Chỉ khi năng lực của từng doanh nghiệp được nâng cao, các mắt xích liên kết chặt chẽ hơn và hệ sinh thái đủ sức cộng hưởng, thì những động lực tăng trưởng mới sẽ không chỉ còn là kỳ vọng, mà trở thành năng lực thật sự của nền kinh tế. Đây mới là mục tiêu của quá trình đổi mới mô hình phát triển đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể - Bộ Tài chính. (Ảnh: BTC)

Hỗ trợ đúng nhu cầu để doanh nghiệp lớn lên

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được định hướng lại theo hướng có trọng tâm, gắn với nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Dự thảo Luật mới đồng thời chú trọng giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh chuyển đổi, doanh nghiệp từng bước nâng quy mô.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Chứng khoán nghiên cứu giao dịch xuyên trưa, phân bảng cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu, giao dịch xuyên trưa, điều chỉnh biên độ giá và một số cơ chế giao dịch mới. Các phương án chỉ được triển khai sau khi đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Dự án thành phần 1: đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn hiện còn hơn 746 tỷ đồng vốn kéo dài ngân sách Trung ương cần giải ngân. (Ảnh: TT)

Quảng Trị chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, phấn đấu giải ngân 100% vốn kéo dài ngân sách Trung ương

Các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài từ ngân sách Trung ương chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31/12/2026, trong khi thời gian còn lại rất ngắn và Quảng Trị đang bước vào mùa mưa lũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu rất cao để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được phép kéo dài. 

VISSAN triển khai kế hoạch sản xuất hàng tết từ đầu tháng 9/2026. (Ảnh: SATRA)

SATRA chủ động nguồn hàng cung ứng Tết Đinh Mùi 2027

Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, chợ đầu mối đến hệ thống bán lẻ, SATRA đang triển khai kế hoạch chuẩn bị hàng Tết Đinh Mùi 2027 với quy mô dự trữ hơn 376 tỷ đồng, đồng thời tăng cường công tác an toàn thực phẩm, logistics và khuyến mại kích cầu nhằm phục vụ thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Người dân Thủ đô chủ động giữ gìn không gian sống. (Ảnh: Thanh Hậu)

Bảo đảm chất lượng môi trường cho người dân nông thôn Thủ đô

Từ những buổi tổng vệ sinh cuối tuần tạo ra những tuyến đường không rác… thành phố Hà Nội đang biến phong trào bảo vệ môi trường thành việc làm thường xuyên của cộng đồng. Khi người dân tham gia giữ gìn không gian sống, tiêu chí môi trường trong nông thôn mới không còn nằm trên giấy, mà trở thành một phần chất lượng sống.

Mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu. (Ảnh: CHQ)

Giữ thông suốt thủ tục xuất nhập khẩu sau phân cấp

Thẩm quyền giải quyết nhiều thủ tục xuất nhập khẩu đang chuyển về địa phương, kéo theo yêu cầu điều chỉnh cách tiếp nhận hồ sơ và trao đổi dữ liệu. Việc mở rộng Cổng thông tin một cửa quốc gia được tính toán theo hiện trạng từng hệ thống, nhằm kết nối đúng cơ quan xử lý, tránh trùng lặp và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 6/10: Thế giới tiếp đà giảm, trong nước đi ngang phiên thứ 3 liên tiếp

Giá vàng thế giới hôm nay (6/10) tiếp tục giảm xuống mức 4.125,9 USD/ounce, trong bối cảnh kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao tiếp tục hỗ trợ lợi suất trái phiếu Mỹ. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đi ngang phiên thứ 3 liên tiếp, niêm yết lần lượt ở mức 143,5 triệu đồng/lượng và 143 triệu đồng/lượng.

Trang sức bạc. (Ảnh: THU LAN)

Sáng 6/10, giá bạc thế giới giảm nhẹ

Sáng 6/10, giá bạc thế giới giảm nhẹ về ngưỡng hơn 60 USD/ounce trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng vọt, lấn át các yếu tố hỗ trợ từ số liệu việc làm Mỹ yếu hơn dự kiến và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tăng lãi suất trong tháng 10 trở nên mờ nhạt.

Ảnh minh họa. (Ảnh: nhandan.vn)

Phát huy giá trị và uy tín Thương hiệu quốc gia Việt Nam

Qua 23 năm thực hiện, Chương trình Thương hiệu quốc gia Việt Nam đã khẳng định vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức toàn xã hội, nhất là của cộng đồng doanh nghiệp về vai trò của thương hiệu trong sản xuất, kinh doanh và hội nhập quốc tế. 

Công ty cổ phần Cảng quốc tế Nam Vân Phong (Khu kinh tế Vân Phong) đang chờ những quyết định về quy hoạch để mở rộng kho bãi và nâng khả năng tiếp nhận tàu lên 70.000DWT cập cảng.

Khơi thông động lực kinh tế biển

Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa vừa tổ chức hội nghị gặp mặt doanh nghiệp cảng biển, lắng nghe các kiến nghị để tỉnh tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn” nhằm đưa cảng biển và logistics trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế địa phương.