Dư nợ dài hạn có đáng ngại đối với doanh nghiệp giao thông?

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đầu tư hạ tầng giao thông theo phương thức đối tác công-tư (PPP) đang vay nợ ngân hàng dài hạn với số dư nợ lớn, dẫn đến một số thông tin suy diễn, làm sai lệch bản chất khi cho rằng, các doanh nghiệp này làm ăn thua lỗ, nợ vượt tài sản, khả năng trả nợ yếu, nguy cơ phá sản cao,…
Dự án hầm đường bộ qua đèo Cả do Tập đoàn Đèo Cả đầu tư, vận hành.
Dự án hầm đường bộ qua đèo Cả do Tập đoàn Đèo Cả đầu tư, vận hành.

Các chuyên gia giao thông nhận định, trước khi ngân hàng quyết định cấp tín dụng, các dự án PPP giao thông đều đã được thẩm định rất kỹ lưỡng về pháp lý, tính khả thi, khả năng trả nợ và hiệu quả. Do đó, các khoản nợ dài hạn là vấn đề bình thường ở các doanh nghiệp đầu tư hạ tầng giao thông, đặc biệt là các dự án PPP hiện nay.

Vốn đầu tư lớn

Các dự án hạ tầng giao thông theo phương thức PPP trong thời gian qua hầu hết đều có tổng mức đầu tư rất lớn, như đường cao tốc Pháp Vân-Cầu Giẽ (8.475 tỷ đồng), Vân Ðồn-Móng Cái (9.100 tỷ đồng), Bắc Giang-Lạng Sơn (12.188 tỷ đồng), Hạ Long-Vân Ðồn (13.000 tỷ đồng), hầm đường bộ Ðèo Cả (21.612 tỷ đồng),…

Các dự án này khi hoàn thành, đưa vào khai thác đã góp phần thúc đẩy kinh tế-xã hội của các địa phương và cả nước phát triển. Nếu không đầu tư hoàn thành sớm, với chi phí đầu tư thực tế về thiết bị, giá vật liệu, nhân công như hiện nay, để đầu tư các dự án giao thông nêu trên, tổng mức đầu tư chắc chắn sẽ cao gấp nhiều lần so với con số đã thực hiện.

Trạm thu phí hoàn vốn cho dự án hầm đường bộ Đèo Cả.

Trạm thu phí hoàn vốn cho dự án hầm đường bộ Đèo Cả.

Theo tính toán, giai đoạn 2016-2020 vừa qua, nhu cầu vốn đầu tư các công trình giao thông cần hơn 1 triệu tỷ đồng, nhưng ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 28%. Nguồn lực từ các nhà đầu tư tư nhân đã chia sẻ gánh nặng với ngân sách nhà nước, góp phần hình thành những công trình hạ tầng giao thông lớn, hiện đại.

Theo tính toán, giai đoạn 2016-2020 vừa qua, nhu cầu vốn đầu tư các công trình giao thông cần hơn 1 triệu tỷ đồng, nhưng ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 28%.

Các dự án triển khai theo hình thức hợp đồng BOT trước thời điểm Luật PPP có hiệu lực (ngày 1/1/2021), đều không có sự tham gia của nguồn vốn nhà nước, phần vốn chủ sở hữu nhà đầu tư theo quy định từ 10-15% tổng mức đầu tư, còn lại là vốn nhà đầu tư huy động từ các nguồn khác, nếu chỉ sử dụng phần vốn tự có của nhà đầu tư, không doanh nghiệp nào ở Việt Nam đủ năng lực.

Thời gian hoàn vốn các dự án BOT hầu hết từ 17 đến 25 năm, cá biệt có dự án tới hơn 40 năm, do đó, các nhà đầu tư hạ tầng giao thông phải huy động vốn tín dụng để thực hiện dự án.

Công ty cổ phần Ðầu tư hạ tầng giao thông Ðèo Cả (HHV) là doanh nghiệp thành viên của Tập đoàn Ðèo Cả, hoạt động trong lĩnh vực đầu tư-thi công-quản lý vận hành các dự án hạ tầng giao thông, tham gia đầu tư các dự án với tổng mức đầu tư hơn 50.000 tỷ đồng.

Năm 2023, HHV đạt doanh thu tăng gấp 4 lần, lợi nhuận sau thuế tăng 10 lần so thời điểm năm 2019. Tại thời điểm 31/3/2024, HHV ghi nhận khoản dư nợ vay dài hạn gần 20 nghìn tỷ đồng. Phần lớn trong số này là khoản đầu tư cho 3 dự án BOT gồm: chuỗi hầm Ðèo Cả-Cù Mông-Cổ Mã-Hải Vân; đường cao tốc Bắc Giang-Lạng Sơn và hầm đường bộ Phước Tượng-Phú Gia; tỷ suất lợi nhuận các khoản đầu tư được Nhà nước bảo đảm ở mức 11-11,5%/năm.

Kịp thời "gỡ vướng" chính sách

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia giao thông, trước khi ngân hàng quyết định cấp tín dụng, các dự án đều được thẩm định kỹ về pháp lý, tính khả thi, khả năng trả nợ và hiệu quả. Tài sản bảo đảm cho các khoản vay chính là quyền thu phí. Hiện nay, các dự án nêu trên đều đã đưa vào khai thác, có nguồn thu ổn định và tăng trưởng đều hằng năm. Riêng năm 2023, doanh thu thu phí các dự án của Tập đoàn Ðèo Cả đạt gần 1.600 tỷ đồng, tăng 6% so với cùng kỳ.

Ông Nguyễn Hữu Hùng, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Ðèo Cả nhấn mạnh: "Với HHV, nguồn tiền, dòng tiền ổn định, lịch trả nợ đã được sắp xếp phù hợp với vòng thời gian thu phí hoàn vốn của dự án. Các khoản vay, lãi vay đều được trả đầy đủ, đúng hạn và không ảnh hưởng đến dòng tiền, hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như lợi ích của cổ đông. Các dự án đầu tư theo phương thức PPP hiện nay có tổng mức đầu tư lớn hơn 10.000 tỷ đồng, thời gian hoàn vốn kéo dài, dư nợ ngân hàng lớn và dài hạn là vấn đề hết sức bình thường".

Thời gian qua, một loạt dự án BOT gặp vướng mắc về cơ chế tài chính đã được cơ quan quản lý tháo gỡ kịp thời, giúp doanh nghiệp bảo đảm dòng tài chính ổn định, vận hành khai thác các công trình giao thông.

Thời gian qua, một loạt dự án BOT gặp vướng mắc về cơ chế tài chính đã được cơ quan quản lý tháo gỡ kịp thời, giúp doanh nghiệp bảo đảm dòng tài chính ổn định, vận hành khai thác các công trình giao thông.

Ðơn cử, tại dự án hầm đường bộ qua Ðèo Cả, phần vốn 1.180 tỷ đồng ngân sách nhà nước cam kết đóng góp, được Thủ tướng chấp thuận chủ trương, Bộ Giao thông vận tải phê duyệt phương án tài chính tổng thể nhưng nhiều năm qua phần vốn này vẫn chưa được giải ngân.

Mới đây nhất, tại Quyết định số 1738/QÐ-TTg ngày 29/12/2023, Thủ tướng Chính phủ đã thống nhất bố trí bổ sung phần vốn này, Bộ Giao thông vận tải và doanh nghiệp dự án, nhà đầu tư đang hoàn thiện thủ tục, ký phụ lục hợp đồng BOT làm cơ sở giải ngân.

Trạm thu phí La Sơn-Túy Loan nằm trong số các trạm được bố trí để thu phí hoàn vốn dự án, do điều chỉnh về cơ chế, nguồn thu tại trạm này không được triển khai. Ðể tháo gỡ khó khăn, tại Tờ trình số 2451/TTr-BGTVT ngày 8/3/2024, Bộ Giao thông vận tải đã đề xuất phương án bổ sung khoảng 2.280 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước hỗ trợ nhằm bảo đảm phương án tài chính của dự án.

Một dự án khác do Ðèo Cả "giải cứu" là đường cao tốc Bắc Giang-Lạng Sơn, từng bị đình trệ nhiều năm cho đến khi nhà đầu tư Ðèo Cả tham gia. Hiện tại, dự án vẫn gặp khó khăn do chưa có phần vốn ngân sách nhà nước tham gia và bị cắt giảm 1 trạm thu phí so với hợp đồng ban đầu.

Theo phương án tài chính của hợp đồng BOT, việc bỏ trạm thu phí dẫn đến giảm nguồn thu khoảng 5.457 tỷ đồng trong cả vòng đời dự án. Bên cạnh đó, nhà đầu tư cũng miễn giảm phí cho người dân sinh sống chung quanh trạm thu phí ở phạm vi bán kính lên đến 10 km dẫn đến giảm doanh thu (tính toán sơ bộ đến thời điểm hiện tại khoảng 220 tỷ đồng). Ngày 6/3/2024, tỉnh Lạng Sơn đã có tờ trình Chính phủ đề xuất hỗ trợ 5.600 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương để hỗ trợ dự án bảo đảm phương án tài chính.

Không chỉ các dự án BOT giao thông trước đây, ngay cả những dự án PPP sau này, dù phần vốn nhà nước đã hỗ trợ tối đa lên đến 70%, nhà đầu tư vẫn phải huy động nguồn vốn do tổng mức đầu tư các dự án hạ tầng giao thông rất lớn.

Ngày 24/4/2024, tại cuộc họp xử lý khó khăn, vướng mắc một số dự án BOT giao thông đã triển khai trước khi ban hành Luật PPP của Chính phủ, Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Ðào Minh Tú cho biết, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chỉ đạo các ngân hàng thương mại triển khai các giải pháp chia sẻ với nhà đầu tư dự án BOT về lãi suất, cơ cấu lại nợ vay,…

Trong chỉ thị ngày 2/5/2024 về điều hành chính sách tiền tệ năm 2024, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, Thủ tướng Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có giải pháp tín dụng phù hợp với các dự án BOT, BT giao thông khả thi, hiệu quả.

Có thể bạn quan tâm

Dệt zèng, một sản phẩm du lịch đặc trưng của đồng bào A Lưới, giúp bà con giảm nghèo.

Lấy sinh kế làm gốc để giảm nghèo

Tại thành phố Huế, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững cùng các chương trình khác giai đoạn 2021-2025 tại hai xã miền núi Nam Đông và A Lưới đã từng bước giảm tỷ lệ hộ nghèo và nâng cao năng lực tự vươn lên của người dân.

Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1.

Phấn đấu vận hành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong năm 2026

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có ý kiến chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung cao độ mọi nguồn lực, khẩn trương triển khai các hạng mục trọng điểm, bảo đảm tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, hướng tới mục tiêu đưa công trình vận hành đồng bộ trong năm 2026.

Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống phục vụ Tết được giới thiệu tại Triển lãm.

Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ Tết Nguyên đán

Tối 28/1, tại Điểm du lịch Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Ứng Thiên khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Xuân Bính Ngọ 2026.

Nông sản Việt Nam thu hút đông khách quốc tế quan tâm tìm hiểu. (Ảnh: AGRITRADE)

Việt Nam tham dự Hội chợ Gulfood Dubai 2026

Hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống Gulfood 2026 diễn ra trong các ngày 26 đến 30/1 tại Trung tâm triển lãm Dubai Exhibition Centre, Dubai, UAE. Khu gian hàng Việt Nam do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đã tiếp đón hàng nghìn lượt khách ngay trong ngày đầu khai mạc (26/1).

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng chiều 28/1: Vàng miếng, vàng nhẫn tăng từng giờ, vượt 184 triệu đồng/lượng

Ngày 28/1, giá vàng trong nước, thế giới tăng dồn dập, vượt qua tất cả các kỷ lục được ghi nhận trước đó. Trong phiên sáng nay, giá vàng miếng SJC trong nước tăng 4,1 triệu đồng/lượng và tiếp tục điều chỉnh giá tăng thêm 2,8 đồng vào phiên chiều, đưa giá vọt lên mức 184,2 triệu đồng/lượng, cao nhất từ trước đến nay.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.