Phát triển cùng tiến trình đổi mới và hội nhập của đất nước
Theo Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong, du lịch là một trong những động lực tăng trưởng mới của đất nước, có nhiều dư địa phát triển nhưng cũng chịu tác động lớn từ thiên tai, dịch bệnh và các biến động bên ngoài. Vì vậy, xây dựng các kịch bản phát triển phải xác định rõ các mục tiêu, giải pháp và phương án ứng phó phù hợp với từng bối cảnh.
"Một trong những nội dung quan trọng hiện nay là đổi mới công tác thống kê, tính toán đầy đủ đóng góp trực tiếp của du lịch trong nền kinh tế và giá trị lan tỏa của du lịch đối với các ngành, lĩnh vực khác. Đây là sự chuyển đổi quan trọng từ tư duy phát triển dựa trên số lượng sang chất lượng, hiệu quả và đóng góp thực chất cho nền kinh tế. Du lịch không chỉ tạo ra giá trị cho riêng ngành mà còn thúc đẩy tăng trưởng nhiều lĩnh vực khác", Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong nhấn mạnh.
Song hành cùng tiến trình đổi mới và hội nhập của đất nước, du lịch Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ, từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch thế giới.
Theo Trung tâm Thông tin du lịch (Cục Du lịch quốc gia Việt Nam), năm 1990, Việt Nam mới đón khoảng 250 nghìn lượt khách quốc tế. Cùng với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, cải thiện môi trường đầu tư, nâng cấp hạ tầng và đẩy mạnh xúc tiến quảng bá, lượng khách quốc tế tăng trưởng liên tục qua các năm. Đến năm 2010, Việt Nam đón khoảng 5 triệu lượt khách quốc tế, gấp 20 lần so với năm 1990. Trong 5 năm tiếp theo, ngành du lịch tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, đưa lượng khách quốc tế đạt gần 8 triệu lượt vào năm 2015.
Trên nền tảng đó, giai đoạn 2015-2019 đánh dấu bước bứt phá mạnh mẽ của du lịch Việt Nam. Nghị quyết số 08-NQ/TW năm 2017 của Bộ Chính trị xác định phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo cú hích mạnh mẽ về thể chế, đầu tư và phát triển sản phẩm. Chỉ trong 4 năm, lượng khách quốc tế tăng từ gần 8 triệu lên 18 triệu lượt. Điều này đã góp phần đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng du lịch cao nhất thế giới với mức tăng bình quân 22%/năm trong giai đoạn này.
Cùng với sự tăng trưởng của khách quốc tế, thị trường du lịch nội địa cũng phát triển mạnh mẽ và trở thành trụ cột quan trọng của ngành. Từ khoảng 1 triệu lượt khách năm 1990, khách du lịch nội địa tăng lên 28 triệu lượt vào năm 2010, đạt 57 triệu lượt năm 2015 và khoảng 85 triệu lượt năm 2019. Sự gia tăng nhanh chóng của nhu cầu du lịch trong nước không chỉ phản ánh mức sống ngày càng được nâng cao của người dân mà còn góp phần tạo động lực tăng trưởng bền vững cho ngành du lịch Việt Nam.
Dịch Covid-19 bùng phát từ đầu năm 2020 đã tác động nghiêm trọng đến ngành du lịch toàn cầu, khiến hoạt động du lịch quốc tế gần như ngưng trệ. Tại Việt Nam, hoạt động đón khách quốc tế tạm dừng trong giai đoạn 2020-2021 để tập trung chống dịch và chỉ duy trì hoạt động du lịch nội địa trong từng thời điểm đáp ứng yêu cầu an toàn.
Thị trường du lịch mở cửa trở lại hoàn toàn từ tháng 3/2022. Cùng với việc áp dụng chính sách thị thực thông thoáng, khôi phục và mở rộng các đường bay quốc tế và đẩy mạnh xúc tiến quảng bá, du lịch Việt Nam đã phục hồi mạnh mẽ. Năm 2024, Việt Nam đón khoảng 17,6 triệu lượt khách quốc tế, tương đương 98% mức trước đại dịch.
Đến năm 2025, lượng khách quốc tế vọt lên gần 21,2 triệu lượt, tăng hơn 20% so với năm trước và vượt xa mức kỷ lục năm 2019, đánh dấu cột mốc cao nhất từ trước đến nay. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026 khi chỉ trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam đã đón gần 10,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,7% so với cùng kỳ năm trước.
Sự phát triển của du lịch không chỉ được phản ánh qua lượng khách ngày càng tăng mà còn ở mức độ đóng góp ngày càng lớn đối với nền kinh tế quốc dân. Từ mức doanh thu còn khiêm tốn trong những năm 1990, tổng thu từ khách du lịch đã đạt khoảng 96 nghìn tỷ đồng vào năm 2010, tăng lên 355 nghìn tỷ đồng năm 2015 và 755 nghìn tỷ đồng năm 2019. Sau giai đoạn ngừng trệ do dịch Covid-19, ngành du lịch phục hồi nhanh chóng với tổng thu đạt khoảng 840 nghìn tỷ đồng năm 2024 và lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu tỷ đồng vào năm 2025.
Cục Du lịch quốc gia Việt Nam nhận định, những kỷ lục mới về quy mô và tăng trưởng lượng khách và doanh thu không chỉ phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của điểm đến Việt Nam mà còn khẳng định vai trò của du lịch như một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Tốc độ tăng trưởng khách quốc tế cao nhất khu vực ASEAN
Thành công của du lịch Việt Nam được đánh giá là "điểm sáng" trong bối cảnh du lịch thế giới vẫn chịu tác động mạnh từ bất ổn địa chính trị, xung đột quân sự ở một số khu vực, kinh tế thế giới tăng trưởng chậm lại, giá dầu tăng, chi phí du lịch tăng.
Theo Ban Thư ký ASEAN, năm 2025, Việt Nam là quốc gia có tốc độ tăng trưởng khách quốc tế cao nhất khu vực. Không chỉ phục hồi hoàn toàn sau dịch Covid-19, du lịch Việt Nam đã bước sang giai đoạn tăng trưởng mới khi liên tiếp xác lập các kỷ lục chưa từng có, đưa Việt Nam vươn lên nhóm dẫn đầu ASEAN cả về quy mô và về tốc độ tăng trưởng. Với 21,2 triệu lượt khách quốc tế, Việt Nam đã vượt qua Singapore và Indonesia để đứng thứ ba trong ASEAN, chỉ sau Malaysia và Thái Lan.
Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) cũng ghi nhận Việt Nam thuộc nhóm điểm đến tăng trưởng hàng đầu thế giới và dẫn đầu khu vực châu Á-Thái Bình Dương về tốc độ phục hồi và tăng trưởng khách quốc tế.
Bên cạnh sự gia tăng về quy mô, cơ cấu thị trường khách quốc tế của Việt Nam cũng ngày càng đa dạng và cân bằng hơn, tạo nền tảng cho sự tăng trưởng bền vững trong dài hạn. Các thị trường truyền thống như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ và Đài Loan (Trung Quốc) tiếp tục duy trì vai trò chủ lực, trong khi nhiều thị trường mới nổi ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng.
Những chuyển biến gần đây cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của điểm đến Việt Nam trên phạm vi toàn cầu. Theo số liệu do Cục Du lịch Hàn Quốc công bố tại Diễn đàn Du lịch ASEAN 2026, Việt Nam thu hút gần 50% lượng khách Hàn Quốc đến khu vực ASEAN, cho thấy Việt Nam đã trở thành lựa chọn ưu tiên hàng đầu của du khách Hàn Quốc tại Đông Nam Á, vượt xa các điểm đến cạnh tranh khác trong khu vực.
Trong khi đó, theo Công ty công nghệ và tiếp thị du lịch China Trading Desk, Việt Nam vượt qua Thái Lan trong thu hút khách Trung Quốc nhờ lợi thế điểm đến an toàn, kết nối giao thông thuận tiện và hệ thống điểm tham quan phong phú. Sự bứt phá của Việt Nam phản ánh xu hướng tái định hình du lịch khu vực, phần nào lấn át vị thế truyền thống của Thái Lan.
Du lịch Việt Nam không chỉ phục hồi hoàn toàn sau đại dịch mà đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới với nền tảng vững chắc hơn, năng lực cạnh tranh cao hơn. Năm 2024, Việt Nam phục vụ khoảng 110 triệu lượt khách nội địa; đến năm 2025, con số này tăng lên hơn 135 triệu lượt; năm 2026, ngành du lịch đặt mục tiêu đón 150 triệu lượt khách nội địa.
Cục Du lịch quốc gia Việt Nam nhận định, những kỷ lục mới về quy mô và tăng trưởng lượng khách và doanh thu không chỉ phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của điểm đến Việt Nam mà còn khẳng định vai trò của du lịch như một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), du lịch tiếp tục là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển khu vực dịch vụ. Năm 2025, khu vực dịch vụ, du lịch tăng 8,62%, đóng góp 51,08% vào tăng trưởng chung của nền kinh tế và chiếm tỷ trọng 42,75% trong cơ cấu kinh tế.
Ngành du lịch không chỉ mở rộng không ngừng về quy mô đóng góp kinh tế mà còn mang lại hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đến nhiều ngành, lĩnh vực khác như vận tải, lưu trú, ăn uống, thương mại, văn hóa và giải trí.
Không chỉ tạo nguồn thu lớn, du lịch tạo việc làm cho hàng triệu lao động trực tiếp và gián tiếp, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao thu nhập cho cộng đồng địa phương. Thông qua việc khai thác hiệu quả các giá trị tài nguyên, văn hóa và thiên nhiên, du lịch đã góp phần thúc đẩy đầu tư hạ tầng, phát triển kinh tế địa phương, tăng cường liên kết vùng và quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.
