Quận Hoàn Kiếm là vùng lõi của văn hóa Thăng Long, nơi có khu 36 phố phường xưa. Hoàn Kiếm tập trung nhiều tuyến phố cũ, mang nét đẹp cổ điển với những công trình xây dựng thời Pháp thuộc. Quận còn có hồ Hoàn Kiếm - trái tim của Thủ đô. Hoàn Kiếm cũng có kho tàng ẩm thực độc đáo nhất, phong phú nhất của Thủ đô với nhiều nhà hàng, quán ăn, với những món mang nét đặc trưng Hà Nội.
Địa bàn quận tập trung 556 cơ sở lưu trú, với mật độ khách sạn lớn nhất Hà Nội, chưa kể hàng loạt tiện ích, từ hệ thống ngân hàng, giao thông, trung tâm thương mại. Những lý do này khiến Hoàn Kiếm trở thành trung tâm du lịch lớn nhất của Thủ đô. Bốn tháng đầu năm, thu ngân sách quận đạt hơn 13 nghìn tỷ đồng, cao nhất toàn thành phố. Nguồn thu chủ yếu đến từ du lịch, dịch vụ, thương mại.
Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu đánh giá: “Theo thống kê của các đơn vị lữ hành, khoảng 60% số khách khi du lịch phía bắc nước ta đều đến hồ Hoàn Kiếm và tham quan phố cổ Hà Nội”. Sức hút của du lịch Hoàn Kiếm còn lớn hơn khi các đơn vị tổ chức các không gian đi bộ, các sự kiện văn hóa-nghệ thuật tại hồ Hoàn Kiếm, quảng trường Nhà hát Lớn hay các di tích, địa chỉ văn hóa trong phố cổ. Để phục vụ tốt hơn cho du khách, quận đã đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai các ứng dụng như Ẩm thực Hoàn Kiếm, Du lịch Hoàn Kiếm, Cẩm nang du lịch quận Hoàn Kiếm phiên bản điện tử...
Tuy nhiên, so với tầm cỡ của một trung tâm du lịch Thủ đô, Hoàn Kiếm vẫn còn không ít hạn chế. Nhiều sản phẩm, dịch vụ còn manh mún, chất lượng dịch vụ chưa đồng đều. Các sản phẩm, dịch vụ nhỏ lẻ nên việc kiểm soát chất lượng còn khó khăn, nhất là một số dịch vụ ăn uống, hàng tiêu dùng, hàng lưu niệm cho khách du lịch. Bởi vậy, Ủy ban nhân dân quận Hoàn Kiếm đã phối hợp Sở Du lịch và các doanh nghiệp lữ hành tìm biện pháp khắc phục.
Một vấn đề đơn giản nhưng lại nan giải lâu nay là nhà vệ sinh. Dạo khu phố cổ, khách du lịch thường rất “bí” vấn đề này. Giám đốc Công ty Travelogy Việt Nam Vũ Văn Tuyên đề nghị: “Hoàn Kiếm cần tập trung xây dựng những khu nhà vệ sinh công cộng sạch, đẹp như ở Singapore, làm hình mẫu cho các nơi khác học hỏi. Quận cũng có thể phát triển “hộ chiếu du lịch Hoàn Kiếm”.
Khi khách du lịch đi đủ một số điểm du lịch tiêu biểu, thí dụ 5 điểm du lịch trên địa bàn thì sẽ nhận được chứng nhận và một phần quà. Đây là cách mà một số quốc gia đã làm để tạo dấu ấn, kỷ niệm cho khách”.
Các cửa hàng quà tặng lưu niệm tại Hoàn Kiếm đều nhỏ lẻ, kinh doanh ở quy mô hộ gia đình. Không ít mặt hàng lưu niệm là hàng nhập khẩu của nước ngoài, chất lượng chưa bảo đảm, khiến khách du lịch hiểu chưa đúng về tinh hoa sản phẩm thủ công mỹ nghệ của làng nghề, phố nghề. Theo Giám đốc Công ty du lịch AZA Travel Nguyễn Tiến Đạt, các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch, thương mại cần kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ, từ đó đưa ra danh sách địa chỉ, địa điểm bán hàng bảo đảm chất lượng để các hướng dẫn viên, công ty lữ hành có thể yên tâm dẫn khách đến tham quan, mua sắm.
Một vấn đề khác của du lịch Hoàn Kiếm là khách du lịch thường tự khám phá, dẫn đến nhiều tiềm năng, nhiều giá trị lịch sử, văn hóa chưa được khai thác hết. Khắc phục điều này, các đơn vị du lịch cần phối hợp chặt chẽ hơn với chính quyền địa phương.
Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Du lịch Hà Nội Nhữ Thị Ngần đề xuất nên tổ chức các chương trình đón khách theo chuyên đề, tổ chức những chương trình theo tuần, mỗi tuần có một chuyên đề về làng nghề, biểu diễn du lịch. Đại diện một số doanh nghiệp đề xuất tăng cường các “tuyến trải nghiệm”, thí dụ như tuyến nghệ thuật với những điểm đến nghệ thuật, tuyến phố nghề với những điểm dừng chân nhất định. Nếu triển khai được những hoạt động này, du lịch Hoàn Kiếm sẽ chuyên nghiệp hơn, xứng tầm cánh chim đầu đàn dẫn dắt du lịch thành phố.
