Dư địa phát triển đô thị trung tâm, hạt nhân cấp Vùng

Các địa phương trong vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ (Vùng) đang tận dụng dư địa để phát triển, xây dựng và quy hoạch một cách bài bản, đồng bộ về mạng lưới từ đô thị lõi, đến đô thị vệ tinh. Đặc biệt việc xây dựng đô thị trung tâm, đô thị hạt nhân được xem là động lực kết nối để phát huy thế mạnh toàn Vùng.
Cảng hàng không Quốc tế Đà Nẵng - nút thắt trong phát triển đô thị trung tâm.
Cảng hàng không Quốc tế Đà Nẵng - nút thắt trong phát triển đô thị trung tâm.

Đô thị hóa tạo ranh giới khác biệt trong Vùng

Tại hội nghị triển khai Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị vừa qua, một trong các nhiệm vụ trọng tâm cấp Vùng mà Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu là phát triển mạnh hệ thống đô thị, đẩy mạnh đầu tư kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội vùng, nhất là hạ tầng giao thông. Phát triển hệ thống đô thị có kết cấu hạ tầng kỹ thuật, xã hội đồng bộ, hiện đại theo mô hình, tiêu chí xanh, thông minh, sinh thái, thích ứng với biến đổi khí hậu, hình thành ba tiểu vùng đô thị hóa với các đô thị trung tâm, đô thị hạt nhân, gắn với các khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, trung tâm thương mại, dịch vụ.

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, các địa phương trong Vùng có nhiều thuận lợi, dư địa để quy hoạch tầm nhìn và phát triển đô thị trung tâm, đô thị hạt nhân cấp Vùng. 14 tỉnh, thành phố trong Vùng có 210 đô thị, trong đó có 6 đô thị loại I, 7 đô thị loại II, 10 đô thị loại III, 21 đô thị loại IV và 166 đô thị loại V.

Trong đó, Thanh Hóa là tỉnh có số lượng đô thị nhiều nhất với 35 đô thị, Ninh Thuận với 4 đô thị - là tỉnh có số lượng ít nhất trong cả nước và trong vùng. Thành phố Đà Nẵng (với 87,2%) là thành phố có tỷ lệ đô thị hóa cao nhất trong vùng, hơn gấp đôi so với tỷ lệ đô thị hóa cả nước (40,5%); tỉnh Quảng Ngãi (với 24%) là tỉnh có tỷ lệ đô thị hóa thấp nhất trong vùng, chỉ bằng hơn 1/2 tỷ lệ đô thị hóa cả nước.

Năm 2021, tỷ lệ đô thị hóa của vùng là 37,5%. Tỷ lệ đô thị hóa của vùng trung bình so với các vùng khác (cao nhất vùng Đông Nam Bộ là 67%, tiếp đến vùng đồng bằng sông Hồng 41%; thấp nhất vùng Trung du và miền núi phía bắc 22%, tiếp đến là vùng Tây Nguyên 28,5%, vùng Tây Nam Bộ 33%) và bình quân chung cả nước (tỷ lệ đô thị hóa năm 2020 cả nước 40,5%).

Mặc dù có tỷ lệ đô thị hóa thấp hơn tỷ lệ trung bình cả nước là 40,5%. Tuy nhiên, những năm gần đây tốc độ đô thị hóa toàn vùng đã đạt trung bình khoảng 1,2%/năm, cao hơn tốc độ đô thị hóa trung bình của cả nước (khoảng 1%).

Thành phố Đà Nẵng là đô thị loại I trực thuộc Trung ương với tỷ lệ đô thị hóa cao tới 87,2%, đây là một đô thị hạt nhân của Vùng, cả nước và quốc tế. Năm đô thị loại I còn lại và 6 đô thị loại II đều là trung tâm tỉnh lỵ, đóng vai trò là các đô thị động lực phát triển tại địa phương và kết nối Vùng.

Đánh thức dư địa Vùng

Vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế biển với gần 2.000km bờ biển (chiếm 60% bờ biển cả nước), có 11 khu kinh tế ven biển (chiếm 61,1% của cả nước); cửa ngõ ra biển cho các tỉnh Tây Nguyên, kết nối Hành lang kinh tế Đông-Tây với tuyến đường hàng hải quốc tế.

Một số đô thị ven biển gắn với các Khu kinh tế, như: Nghi Sơn (Thanh Hóa), Đông Nam Nghệ An (Nghệ An), Vũng Áng (Hà Tĩnh), Hòn La (Quảng Bình), Chân Mây-Lăng Cô (Thừa Thiên Huế), Chu Lai (Quảng Nam), Dung Quất (Quảng Ngãi), Nhơn Hội (Bình Định), Nam Phú Yên (Phú Yên), Vân Phong (Khánh Hòa).

Theo phương án quy hoạch hệ thống đô thị của Quy hoạch thành phố Đà Nẵng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được thông qua, cấu trúc đô thị Đà Nẵng được phát triển theo định hướng đa cực. Đà Nẵng xác định 3 vùng đô thị đặc trưng, 1 vùng sinh thái. Đà Nẵng được xác định là trung tâm của Vùng kinh tế trọng điểm miền trung nhưng chưa thật sự đóng vai trò là hạt nhân tạo sự lan tỏa chung cho cả vùng.

Thừa Thiên Huế là địa phương trọng điểm trong Hành lang quốc gia Bắc-Nam, là địa phương có vị trí quan trọng trong tuyến Hành lang kinh tế Đông-Tây, là điểm dừng quan trọng theo đường bộ, đường sắt nhưng sự phân công đô thị mới dừng lại ở mức đầu mối hạ tầng...

Trong khi đó, là địa phương có tỷ lệ đô thị hóa thấp nhất Vùng, tỉnh Quãng Ngãi đề ra mục tiêu đến năm 2025 tỷ lệ đô thị hóa khoảng 35%. Giai đoạn 2026-2030, Quảng Ngãi đặt mục tiêu đạt một số tiêu chí đô thị loại I, gắn với phát triển không gian đô thị cấp vùng…

Để có tính kế thừa, các chuyên gia cho rằng, một đô thị phát triển bền vững cần được kế thừa theo lộ trình, kết nối và đặc biệt xóa bỏ tư duy nhiệm kỳ, mới không làm đứt gãy, manh mún. Với đặc điểm vị trí địa lý của các địa phương trong Vùng rất khác nhau, vì thế cần lựa chọn khai thác và phát huy sự khác biệt của từng đô thị, để tạo sự đa dạng và hỗ trợ phát triển lẫn nhau. Phát triển kinh tế-xã hội phải bảo đảm quốc phòng, an ninh, đặc biệt là bảo vệ môi trường sinh thái; hạn chế tối đa cạnh tranh trực tiếp, xung đột lợi ích mà cần bổ trợ cho nhau cùng phát triển…

Cần đẩy nhanh tiến độ quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, hoàn thiện thể chế liên kết vùng, lấy quy hoạch vùng làm cơ sở pháp lý, là trung tâm để điều phối các hoạt động liên kết vùng.

Xác định phát triển kinh tế-xã hội địa phương cùng với việc "bắt tay chung" toàn Vùng trong kết nối phát triển văn hóa, du lịch, thu hút đầu tư. Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị với từng nhiệm vụ trọng tâm, cốt yếu, sẽ tạo điều kiện để các địa phương "gỡ nút thắt" cùng phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Cầu vượt cửa biển Thuận An, Huế dự kiến đưa vào sử dụng trong quý II năm nay.

Đô thị Huế mở rộng cánh cửa về phía biển

Trong chiến lược phát triển đô thị giai đoạn mới, thành phố Huế đang từng bước hiện thực hóa định hướng mở rộng không gian phát triển về hướng biển. Đây không chỉ là sự mở rộng về địa lý, mà là lựa chọn chiến lược nhằm tái cấu trúc động lực tăng trưởng, giảm áp lực cho khu vực đô thị trung tâm và tăng cường liên kết vùng.

“Chìa khóa” mở cánh cửa STEM

Nhắc đến STEM trong giáo dục (được hiểu là giáo dục về Khoa học, Kỹ thuật, Công nghệ, Toán học theo phương pháp giảng dạy tích hợp liên môn, rút ngắn khoảng cách từ kiến thức hàn lâm đến thực hành và ưu tiên học qua thực hành), nhiều người sẽ nghĩ ngay tới những phòng thí nghiệm đắt tiền, những cánh tay rô-bốt hiện đại và cao siêu.

Ngư dân tất bật chuẩn bị ngư cụ ra khơi.

Kỳ vọng vào một mùa biển mới

Sau nhiều ngày tàu thuyền phải neo đậu tránh bão và mưa lũ, cảng cá Quy Nhơn (Gia Lai) nhộn nhịp trở lại. Tiếng máy nổ, tiếng gọi nhau í ới, báo hiệu một mùa biển mới đang bắt đầu.

Hợp tác xã Nông nghiệp xanh Gò Nổi sẵn sàng nguồn nguyên liệu xanh tại địa phương.

Tạo sức cạnh tranh bền vững cho nông sản

Hiện nay, nhiều đơn vị sản xuất sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tại thành phố Đà Nẵng đã chủ động chuyển đổi xanh từ ứng dụng máy móc, công nghệ tiên tiến, nguyên liệu đến bao bì, mẫu mã thân thiện môi trường. Từ đó, vừa nâng cao chất lượng, hiệu quả sản xuất, vừa tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho các cơ sở công nghiệp nông thôn.

Liên kết sản xuất, tiêu thụ ớt tại xã Yên Phú.

Liên kết sản xuất góp phần nâng cao giá trị sản phẩm

Từ những thửa ruộng từng bị bỏ hoang, nhiều vùng quê đang hình thành các mô hình sản xuất hàng hóa gắn kết nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Khi liên kết được tổ chức theo chuỗi giá trị, nông nghiệp và nghề truyền thống không chỉ có đầu ra ổn định mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, hướng tới phát triển bền vững.

Phối cảnh tổng thể Khu đô thị, dịch vụ du lịch nổi tại đầm Đề Gi.

Gia Lai trên hành trình vươn lên thành cực tăng trưởng mới

Gia Lai vừa đón chào hai nhà đầu tư chiến lược đến từ châu Âu và Hàn Quốc, chính thức khởi động hàng loạt siêu dự án lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng tại khu vực ven biển. Một tương lai chuyển mình mạnh mẽ của tỉnh dường như đã tìm thấy lực đẩy quyết định.

Kiểm tra tiến độ thi công tại dự án Đường bộ ven biển đoạn Nga Sơn-Hoằng Hóa.

Dồn sức cho các dự án giao thông trọng điểm

Những ngày cuối năm 2025, trên các công trường giao thông trọng điểm của tỉnh Thanh Hóa, nhịp thi công gấp gáp lan tỏa khắp tuyến. Vượt qua vấn đề thiếu vật liệu, thời tiết bất lợi và áp lực tiến độ dồn từ năm trước, các chủ đầu tư, nhà thầu đang tập trung cao độ để đưa các dự án hoàn thành đúng tiến độ.

Sản xuất túi lưới yêu môi trường Echobag tại Công ty TNHH Echogreen.

“Thước đo” trách nhiệm của doanh nghiệp

Tại thành phố Đà Nẵng, thực hành kinh doanh có trách nhiệm đã và đang là yếu tố định hình năng lực cạnh tranh cho nhiều doanh nghiệp, mang lại tác động tích cực cho môi trường, xã hội và sự phát triển bền vững của thành phố. Tuy nhiên, việc chuyển đổi và duy trì các chuẩn mực trong kinh doanh vẫn còn nhiều thách thức đặt ra.

Đại biểu tham quan Phòng Thí nghiệm trọng điểm Quốc gia dùng chung Cơ điện tử và Ứng dụng tại Trường đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng).

Đà Nẵng nỗ lực khai phóng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Tại Đà Nẵng, năng lực nội sinh và sức cạnh tranh của nền kinh tế thành phố trong nhiều năm qua có sự đóng góp không nhỏ của các hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ vào thực tiễn. Trong giai đoạn mới, Đà Nẵng tiếp tục xem khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng quan trọng.

Thu hoạch cà-phê từ những vườn cà-phê xen cây rừng tại xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị.

Hiệu quả của mô hình cà-phê xen rừng

Những vườn cà-phê xen rừng đang dần trở thành điểm sáng trong phát triển nông nghiệp bền vững tại các xã miền núi phía tây nam Quảng Trị, khi người dân chuyển đổi từ canh tác độc canh sang nông lâm kết hợp phục hồi hệ sinh thái, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Cảng biển Đà Nẵng là cửa ngõ giao thương trọng điểm khu vực miền trung.

Đà Nẵng từng bước khẳng định là “đầu tàu” logistics miền trung

Đà Nẵng đã và đang phát huy vai trò là trung tâm logistics, thương mại, đổi mới sáng tạo của miền trung-Tây Nguyên. Thành phố cũng đề xuất loạt cơ chế mới, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư phát triển hạ tầng, dịch vụ logistics trên địa bàn nói chung và trong Khu thương mại tự do nói riêng.

Các nhà đầu tư đến từ Thái Lan tham quan, tìm hiểu nguồn nhân lực chất lượng cao tại Trường đại học FPT Quy Nhơn.

Kỳ vọng mới về đầu tư của Thái Lan vào Gia Lai

Nằm trong chuỗi hoạt động hướng tới kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thái Lan (1976-2026), Hội nghị Xúc tiến đầu tư Thái Lan- Gia Lai đã trở thành một trong những sự kiện kinh tế-ngoại giao tiêu biểu.

Toàn cảnh Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam - doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang hoạt động hiệu quả tại tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh CTV)

Tập trung đầu tư các động lực tăng trưởng kinh tế

Nhằm sớm đạt mục tiêu xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Tỉnh ủy Khánh Hòa ban hành Nghị quyết về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025-2030. Theo Nghị quyết này, địa phương sẽ nỗ lực tập trung vào bốn trụ cột động lực tăng trưởng kinh tế.

Ông Nguyễn Mạnh Đoàn ở thôn Thành Sơn, thuộc diện hộ nghèo và được địa phương hỗ trợ vay 20 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội và người thân trong gia đình hỗ trợ thêm vốn để mua một con bò cái sinh sản và chục con dê chăn nuôi, đem lại thu nhập gần 50 triệu đồng/năm, đời sống được cải thiện nhiều.

Chuyện giảm nghèo ở Xuân Hải

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2022-2025, xã Xuân Hải, tỉnh Khánh Hòa đã có nhiều hình thức hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế, giúp nhiều hộ dân có điều kiện chăn nuôi, sản xuất, tăng thu nhập, vươn lên thoát nghèo.

Được hỗ trợ, đời sống đồng bào dân tộc thiểu số ở dãy Trường Sơn đã thay đổi tích cực.

Ngày mới trên miền đất đại ngàn

(Tiếp theo và hết) (★)

Bài 2: Ươm mầm khát vọng vươn lên

Nửa thế kỷ sau ngày người dân rời bỏ nếp sống du canh, những bản làng bên dãy Trường Sơn, dọc theo đường Hồ Chí Minh đã khác xưa rất nhiều. Đường ô-tô đã vào tận bản, nhà xây thay cho nếp nhà tranh tre tạm bợ.

Điện lưới quốc gia đã vươn tới các bản làng xa xôi.

50 năm mang ánh sáng đến mọi nhà

Với chặng đường xây dựng và phát triển, 50 năm qua, Tổng công ty Điện lực miền Trung đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong sứ mệnh bảo đảm an toàn lưới điện, mang ánh sáng đến cho mọi nhà.

Cây trẩu trồng quanh vườn nhà người dân ở xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị đã ra hoa, kết trái cho thu hoạch.

Tạo sinh kế bền vững từ cây trẩu

Cây trẩu có vai trò rất quan trọng nhằm tạo sinh kế bền vững cho người dân tộc thiểu số Bru - Vân Kiều, Pa Cô (Tà Ôi) ở vùng cao tỉnh Quảng Trị. Mới đây, Tổng công ty Thương mại Quảng Trị ký hợp đồng với đối tác Ấn Độ thu mua hạt trẩu từ người dân phục vụ chế biến, xuất khẩu giúp thu nhập của hàng nghìn hộ dân được nâng cao.

Tuyến du lịch đường thủy nội địa sông Cổ Cò, Đà Nẵng chưa được khai thác. (Ảnh QUANG NGUYỄN)

Bài 2: Khớp nối quy hoạch, đầu tư đồng bộ

Thành phố Đà Nẵng đang đầu tư, khai thác và phát triển sản phẩm du lịch đường thủy nội địa. Đây là lĩnh vực tiềm năng, góp phần mở rộng không gian du lịch, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh điểm đến.

Các hợp tác xã đẩy mạnh quảng bá bưởi Phúc Trạch, livestream bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội

Ứng dụng AI phân phối “đệ nhất danh quả” bưởi Phúc Trạch

Những ngày đầu tháng 9, tranh thủ ngay khi tiết trời nắng ráo, trên khắp các vườn bưởi trong vùng chỉ dẫn địa lý bưởi Phúc Trạch (tỉnh Hà Tĩnh) người dân bắt đầu nhộn nhịp thu hoạch. Với việc ứng dụng thương mại điện tử và AI, sản phẩm bưởi đang được thị trường đón nhận, tiêu thụ thuận lợi

Chị Kim Soi giới thiệu sản phẩm tại các phiên chợ, chương trình xúc tiến, quảng bá.

Từ vải vụn thành phụ kiện thời trang

Chị Trần Thị Kim Soi (phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng) đã tái chế vải vụn thành những phụ kiện thời trang đẹp mắt. Với sáng tạo độc đáo, thương hiệu Soi Handmade có sản phẩm đạt OCOP 3 sao của địa phương, góp phần bảo vệ môi trường và hướng cộng đồng đến thời trang bền vững.

Các bạn trẻ trải nghiệm tour thực tế ảo chinh phục Sơn Đoòng - hang động lớn nhất thế giới tại trưng bày thành tựu đổi mới sáng tạo 2024.

Quảng Trị ứng dụng công nghệ số, khẳng định vị thế du lịch

Ngành du lịch Quảng Bình (cũ), nay là tỉnh Quảng Trị xác định chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu để nâng cao sức cạnh tranh và thu hút khách du lịch. Địa phương đã tạo mọi điều kiện để đưa du lịch phát triển nhanh, khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch trong nước và thế giới.