Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná: “Dám nghĩ lớn-dám làm lớn”

Liên danh Trungnam-Sideros River ký kết hợp đồng đầu tư nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná trị giá 57.385 tỷ đồng, mở ra tổ hợp công nghiệp-cảng biển-năng lượng có tầm vóc khu vực.

Đặc biệt hơn, trong bối cảnh đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh: "không chấp nhận tăng trưởng thấp" và xác định kinh tế tư nhân phải trở thành "lực lượng dẫn dắt" nền kinh tế…

Phóng viên Báo Nhân Dân có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Tâm Tiến, Tổng Giám đốc Trungnam Group-người đã dành hơn ba thập kỷ biến những công trình tưởng chừng vượt quá tầm tay thành hiện thực.

Triết lý và bản lĩnh

Phóng viên: Hơn 20 năm từ công ty xây dựng đầu tiên đến nhà đầu tư LNG hơn 57.000 tỷ đồng, vậy đâu là quyết định "làm lớn" thật sự và điều gì đã thuyết phục ông, Trungnam đã đủ tầm để bước qua ranh giới đó?

Ông Nguyễn Tâm Tiến: Tôi không nghĩ Trungnam lớn lên từ một quyết định duy nhất. Chúng tôi lớn lên qua từng công trường, từng lần nhận việc khó và từng lần phải chứng minh rằng, doanh nghiệp Việt Nam làm được những việc trước đây tưởng như chỉ doanh nghiệp nước ngoài hoặc khu vực Nhà nước mới làm được.

Quyết định “làm lớn” thật sự của Trungnam không phải là khi chúng tôi bước vào đầu tư LNG. Xuất phát từ lúc chúng tôi chọn hạ tầng và năng lượng làm con đường dài hạn. Đây là những lĩnh vực không có lợi nhuận nhanh, không dễ xoay vòng vốn, không cho phép làm nửa vời... Muốn đi vào đó, doanh nghiệp phải có khát vọng, nhưng quan trọng hơn là phải có kỷ luật, kỹ thuật, quản trị rủi ro và sự kiên định.

Xuất phát từ nhà máy thủy điện Đồng Nai 2, các dự án điện mặt trời, điện gió, đến đường dây và trạm 500kV, chúng tôi đã tích lũy năng lực từng bước. Và LNG Cà Ná là một nấc thang mới, nhưng không phải bước nhảy trong khoảng không... Đấy là kết quả của hơn 20 năm làm hạ tầng, làm năng lượng và học cách tổ chức những công trình lớn.

Tôi hay nói với anh em, cán bộ của công ty: Doanh nghiệp không thể lớn bằng tuyên bố. Doanh nghiệp chỉ lớn lên khi công trình hoàn thành, vận hành được, tạo ra giá trị thật và đứng vững trước thử thách của thời gian.

Phóng viên: Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, kinh tế tư nhân trở thành "lực lượng dẫn dắt". Vậy theo ông, doanh nghiệp tư nhân cần kiến nghị, đề xuất gì?

Ông Nguyễn Tâm Tiến: Điều doanh nghiệp cần nhất không phải là ưu ái. Chúng tôi cần một môi trường phát triển ổn định, minh bạch, công khai và có khả năng dự báo.

Với những dự án thương mại thông thường, doanh nghiệp có thể điều chỉnh nhanh, nhưng với năng lượng, cảng biển, khu công nghiệp hay hạ tầng truyền tải, một quyết định đầu tư hôm nay có thể kéo dài 20 đến 30 năm. Bởi dòng tiền, công nghệ, vốn vay, hợp đồng mua bán, trách nhiệm môi trường, nghĩa vụ với địa phương-tất cả đều phải được tính trên đường dài.

Vì vậy, điều quan trọng nhất chính là “đường ray” chính sách phải đủ rõ. Khi đường ray ổn định, doanh nghiệp sẽ tự biết kéo đoàn tàu của mình đi đúng hướng, đúng tốc độ và đúng trách nhiệm.

Tôi cho rằng, Nhà nước kiến tạo và doanh nghiệp thực thi không phải là hai vai tách rời. Nhà nước mở không gian phát triển, bảo đảm kỷ cương và lợi ích quốc gia. Doanh nghiệp phải đầu tư bằng vốn thật, năng lực thật, quản trị thật và chịu trách nhiệm thật. Khi hai bên cùng nhìn về một hướng, khu vực tư nhân mới có thể trở thành một lực lượng phát triển đúng nghĩa.

Phóng viên: 2022-2025 là giai đoạn áp lực tài chính nghiêm trọng đối với Trungnam. Điều gì quyết định sự sống còn và bài học quản trị rủi ro nào ông muốn chia sẻ thẳng thắn trong cuộc trao đổi này?

Ông Nguyễn Tâm Tiến: Tôi nhìn giai đoạn đó bằng sự biết ơn và tỉnh táo. Biết ơn vì Trungnam có một đội ngũ đã đi cùng nhau qua nhiều năm, hiểu công ty, hiểu công trường và hiểu rằng có những lúc doanh nghiệp phải co lại để giữ phần lõi. Tỉnh táo vì khủng hoảng cho mình thấy rất rõ những điểm yếu không thể né tránh.

Theo tôi, bài học đầu tiên chính là dòng tiền. Với doanh nghiệp hạ tầng, dòng tiền giống như oxy. Tài sản có thể rất lớn, dự án có thể rất đẹp, nhưng nếu dòng tiền bị nghẽn thì "sức khỏe" doanh nghiệp suy giảm rất nhanh. Vì vậy, tăng trưởng phải luôn đi cùng khả năng chịu đựng của dòng tiền.

Bài học thứ hai là pháp lý. Một cơ hội đầu tư có thể rất hấp dẫn, nhưng nếu nền pháp lý chưa đủ chắc, chi phí hậu kỳ sẽ rất lớn. Sau giai đoạn đó, tôi càng tin rằng doanh nghiệp muốn đi xa thì phải làm mọi việc trên nền tảng pháp lý chặt chẽ hơn, quản trị rủi ro từ đầu tốt hơn.

Bài học thứ ba là sự thật với chính mình. Doanh nghiệp không được tự “ru ngủ” bằng những con số đẹp. Phải biết lúc nào mình đang khỏe, lúc nào đang căng, lúc nào cần dừng, lúc nào cần tái cấu trúc. Khủng hoảng không dễ chịu, nhưng nếu vượt qua được, và giúp doanh nghiệp trưởng thành hơn rất nhiều.

Kỳ vọng Tổ hợp Cà Ná

Phóng viên: Tháng 4/2026 là cột mốc lớn đối với Trungnam Group và ngành năng lượng Việt Nam, khi dự án LNG đầu tiên trúng thầu qua đấu thầu quốc tế trong Quy hoạch điện VIII. Ông cảm nhận gì về sức nặng của trách nhiệm đó?

Ông Nguyễn Tâm Tiến: Tôi xem đây không chỉ là một dự án của Trungnam mà là một phần việc trong bài toán an ninh năng lượng quốc gia. Bởi năng lượng tái tạo rất quan trọng, nhưng hệ thống điện hiện đại không thể chỉ dựa vào nắng và gió. Nền kinh tế muốn tăng trưởng cao cần nguồn điện ổn định, có khả năng chạy nền, nhất là có khả năng cân bằng hệ thống.

Với LNG trong giai đoạn hiện nay là một mảnh ghép cần thiết để hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng, đặc biệt khi Việt Nam vẫn cần bảo đảm đủ điện cho sản xuất, công nghiệp, đô thị hóa và các ngành mới như trung tâm dữ liệu, công nghiệp công nghệ cao.

Với Trungnam, LNG Cà Ná không đứng một mình. Nó nằm trong một tổ hợp lớn hơn gồm cảng biển, kho LNG, khu công nghiệp, logistics, năng lượng tái tạo và các hướng phát triển tương lai như lưu trữ, hydrogen, điện gió ngoài khơi. Chúng tôi không muốn chỉ xây một nhà máy điện mà chúng tôi muốn góp phần xây một nền hạ tầng đủ sức kéo công nghiệp đến với Cà Ná…

Có thể thấy trách nhiệm ở đây rất nặng, song doanh nghiệp tư nhân nếu muốn được tin giao việc lớn thì phải chấp nhận sức nặng đó.

Phóng viên: Với cá nhân ông, cảm nhận về trách nhiệm của một người đứng đầu đang dẫn dắt triển khai thực hiện dự án lớn nhất lịch sử Trungnam là gì?

Ông Nguyễn Tâm Tiến: Theo tôi, người đứng đầu trước hết phải giữ được tinh thần của tổ chức. Bởi vì trong những dự án lớn, áp lực không chỉ nằm ở vốn hay kỹ thuật mà áp lực còn nằm ở niềm tin của đội ngũ. Khi công trường gặp khó, khi tiến độ căng, khi dòng tiền áp lực, khi đối tác đặt câu hỏi, người đứng đầu không thể chỉ nói những câu động viên chung chung. Mình phải hiểu việc, dám chịu trách nhiệm, dám quyết và dám đứng mũi chịu sào.

Tôi luôn nhắc mình rằng, cách mình làm một việc sẽ thể hiện cách mình làm mọi việc. Nếu chúng tôi đã chọn làm LNG Cà Ná thì phải làm bằng tinh thần tốt nhất, chuẩn mực cao nhất và trách nhiệm cao nhất.

Tôi cũng muốn nhấn mạnh rằng, điều tôi muốn giữ nhất không phải là hình ảnh cá nhân mà tôi muốn giữ giá trị cốt lõi của Trungnam chính là "Tâm huyết, kiên định và quyết liệt". Một doanh nghiệp có thể thay đổi chiến lược, thay đổi mô hình, thay đổi cấu trúc vốn, nhưng không được đánh mất phần lõi làm nên mình.

Phóng viên: Cảng biển tổng hợp Cà Ná được định hướng tiếp nhận tàu siêu trường siêu trọng, trở thành Hub LNG trung tâm cho cả miền trung và miền nam. Tầm nhìn của ông về vị thế Cà Ná trong hệ sinh thái logistics quốc gia là gì, thưa ông?

Ông Nguyễn Tâm Tiến: Cà Ná có một lợi thế rất đặc biệt với vị trí ven biển, vùng nước sâu, ít bồi lắng, có không gian phát triển công nghiệp phía sau và nằm trong khu vực nhiều tiềm năng năng lượng. Song lợi thế tự nhiên chỉ là điều kiện ban đầu. Muốn biến lợi thế thành giá trị, phải có hạ tầng, phải có hàng hóa, phải có kết nối, phải có nhà đầu tư công nghiệp và phải có tầm nhìn đủ dài.

Tôi không muốn nói Cà Ná chỉ là một cảng. Cà Ná phải được nhìn như một cửa ngõ công nghiệp-năng lượng-logistics. Khi cảng kết nối với LNG, khu công nghiệp, năng lượng tái tạo, hàng siêu trường siêu trọng, thiết bị điện gió, vật liệu, logistics quốc tế, giá trị của nó sẽ khác hẳn một cảng đơn lẻ.

Ông Nguyễn Tâm Tiến

Tôi không muốn nói Cà Ná chỉ là một cảng. Cà Ná phải được nhìn như một cửa ngõ công nghiệp-năng lượng-logistics. Khi cảng kết nối với LNG, khu công nghiệp, năng lượng tái tạo, hàng siêu trường siêu trọng, thiết bị điện gió, vật liệu, logistics quốc tế, giá trị của nó sẽ khác hẳn một cảng đơn lẻ.

Bởi nếu làm tốt, Cà Ná có thể trở thành điểm trung chuyển mới của khu vực Nam Trung Bộ, góp phần chia tải cho hệ thống logistics quốc gia và mở thêm không gian phát triển cho công nghiệp năng lượng. Đó là điều Trungnam đang theo đuổi: Không chỉ xây bến cảng mà xây một năng lực kết nối.

Phóng viên: Trungnam đang xây dựng tổ hợp tích hợp: Cảng quốc tế-Kho LNG-Nhà máy nhiệt điện-Khu công nghiệp xanh. Đây có phải là mô hình "hệ sinh thái công nghiệp-năng lượng" hoàn toàn mới? Vậy lợi thế cạnh tranh so với các dự án đơn lẻ là gì thưa ông?

Ông Nguyễn Tâm Tiến: Lợi thế lớn nhất là tính cộng hưởng. Bởi nếu làm riêng từng cấu phần, chi phí rất cao và hiệu quả bị chia cắt. Một cảng biển cần hàng hóa. Một nhà máy điện cần nhiên liệu, đấu nối, phụ tải. Một khu công nghiệp cần nguồn điện ổn định, logistics tốt và hạ tầng đồng bộ. Khi các cấu phần này được đặt trong cùng một hệ sinh thái, chúng hỗ trợ nhau và làm giảm chi phí chung.

Tôi cho rằng, hạ tầng lớn phải được thiết kế như một hệ thống. Làm nhỏ có thể dễ hơn, nhưng không tạo được năng lực cạnh tranh dài hạn. Làm lớn thì khó hơn, nhưng nếu tổ chức đúng, nó tạo ra giá trị lan tỏa lớn hơn nhiều.

Định vị của khu công nghiệp Cà Ná không phải là khu công nghiệp thâm dụng lao động truyền thống mà chúng tôi hướng đến các ngành công nghiệp năng lượng, chế tạo thiết bị, logistics, sản xuất phục vụ chuỗi cung ứng toàn cầu, những ngành cần điện ổn định, hạ tầng cảng tốt và có yêu cầu ngày càng cao về năng lượng xanh.

Khi thế giới nói về chuỗi cung ứng xanh, dữ liệu xanh, công nghiệp xanh thì một khu công nghiệp có khả năng tiếp cận điện tái tạo, cảng biển, LNG và hạ tầng logistics đồng bộ sẽ có lợi thế riêng.

Trách nhiệm đất nước và tầm nhìn tương lai

Phóng viên: Với gần 1,6GW đã hòa lưới và LNG Cà Ná sắp triển khai, Trungnam dường như đang “gánh” một phần an ninh năng lượng quốc gia? Ở thời điểm nào ông nhận ra trách nhiệm đó và điều đó thay đổi cách ông ra quyết định như thế nào?

Ông Nguyễn Tâm Tiến: Tôi sẽ dùng chữ “góp phần” thay vì “gánh”. An ninh năng lượng là bài toán của quốc gia, của Nhà nước, của ngành điện và của nhiều thành phần kinh tế. Trungnam chỉ là một trong những doanh nghiệp mong muốn góp phần vào bài toán đó.

Song một khi đã tham gia, chúng tôi phải tham gia với tinh thần nghiêm túc, thận trọng. Điện không giống nhiều sản phẩm khác. Điện liên quan trực tiếp đến sản xuất, đời sống, tăng trưởng, an ninh kinh tế và năng lực cạnh tranh quốc gia. Một dự án điện chậm tiến độ không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến cả hệ thống.

Vì vậy, khi Trungnam làm điện mặt trời, điện gió, truyền tải hay LNG, chúng tôi luôn nhìn rộng hơn phạm vi một dự án. Câu hỏi không chỉ là dự án này mang lại gì cho doanh nghiệp mà dự án đó đóng góp gì cho hệ thống điện, cho địa phương, cho công nghiệp và cho mục tiêu phát triển dài hạn của đất nước.

Phóng viên: Sau tất cả thăng trầm-khủng hoảng, rồi kỷ lục, vậy điều ông không muốn thế hệ doanh nhân trẻ phải học theo cách đắt giá đó là gì?

Ông Nguyễn Tâm Tiến: Theo tôi nghĩ có ba điều.

Thứ nhất, đừng nhầm tăng trưởng nhanh với phát triển bền vững. Tăng trưởng nhanh có thể tạo cảm giác rất phấn khích, nhưng nếu dòng tiền, pháp lý và quản trị không theo kịp, doanh nghiệp sẽ trả giá.

Thứ hai, đừng xem pháp lý là phần làm sau. Với dự án lớn, pháp lý là nền móng. Móng chưa đủ chắc thì nhà càng cao càng rủi ro.

Thứ ba, đừng đánh mất sự bình an nghề nghiệp của mình. Tôi vẫn nói với cán bộ, anh em rằng: Làm gì thì làm, cuối ngày phải ngủ ngon với việc mình đã làm. Ngủ ngon không có nghĩa là không có áp lực. Ngủ ngon là biết mình đã làm đúng nguyên tắc, đúng pháp luật, đúng trách nhiệm và không phản bội những giá trị cốt lõi của mình.

Doanh nhân trẻ có thể rất giỏi, rất nhanh, rất sáng tạo, nhưng đi đường dài cần thêm một thứ: Sự tử tế trong quản trị rủi ro.

Phóng viên: Nếu nhắn gửi một thông điệp đến Chính phủ, đến các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam và đến thế hệ doanh nhân trẻ trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, ông sẽ nói điều gì?

Ông Nguyễn Tâm Tiến: Tôi muốn nói rằng, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam sẵn sàng nhận việc lớn, nếu có một môi trường đủ minh bạch, công khai, ổn định và công bằng để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn. Chúng tôi không xin một con đường dễ hơn mà chúng tôi mong một con đường rõ hơn.

Với cộng đồng doanh nghiệp tư nhân, tôi nghĩ đã đến lúc chúng ta phải lớn lên bằng năng lực thực chất. Không chỉ làm thương mại, không chỉ đi tìm cơ hội ngắn hạn mà phải dám bước vào những lĩnh vực tạo nền cho quốc gia: công nghiệp, hạ tầng, năng lượng, logistics, công nghệ, dữ liệu, sản xuất giá trị cao.

Với doanh nhân trẻ, tôi muốn nói rằng: Các bạn phải quản trị chặt và hãy dám đi xa, nhưng phải biết mình đang đứng ở đâu trong chuỗi giá trị. Đồng thời hãy học công nghệ mới của thế giới, nhưng phải biết tổ chức triển khai bằng năng lực Việt Nam. Và trên hết, hãy làm việc với tâm huyết đủ lớn để khi nhìn lại, mình có thể tự hào rằng, thành công của doanh nghiệp cũng góp phần vào thành công của đất nước.

Kỷ nguyên vươn mình không cần thêm khẩu hiệu. Kỷ nguyên đó cần những con người dám nhận việc khó, dám nghĩ, dám làm, dám chịu rủi ro, nhất là phải làm thật, chịu trách nhiệm thật và đi đến cùng.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông đã có cuộc trò chuyện thú vị!