Đưa kinh nghiệm bệnh viện về tuyến cơ sở
Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh triển khai đợt đầu tiên của chương trình kết nối bệnh viện với trạm y tế giai đoạn 2026-2030 theo Kế hoạch 14444 ban hành ngày 5/10/2026. Trong đợt này, 79 bác sĩ đa khoa và chuyên khoa từ 39 bệnh viện, trung tâm y tế khu vực được phân công về 37 trạm y tế xã, phường còn thiếu nhân lực.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, các đợt luân phiên sẽ được tổ chức dựa trên khảo sát thực tế tại từng trạm, xác định nhu cầu nhân lực, chuyên khoa cần bổ sung và thời gian hỗ trợ phù hợp. Cách phân công này nhằm đưa bác sĩ đến đúng nơi đang thiếu, đáp ứng sát hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân tại địa phương.
Qua khảo sát, các bệnh viện nhận thấy khó khăn ở nhiều trạm y tế không chỉ nằm ở số lượng nhân viên. Theo Tiến sĩ, bác sĩ Cao Tấn Phước, Giám đốc Bệnh viện đa khoa khu vực Thủ Đức, có trạm được trang bị một số thiết bị nhưng thiếu nhân lực để khai thác hiệu quả.
Khi bác sĩ không đủ, khả năng sử dụng trang thiết bị, tổ chức khám, chữa bệnh và đáp ứng nhu cầu của người dân đều bị hạn chế. Việc đưa bác sĩ từ bệnh viện về trạm y tế vì vậy cần gắn với điều kiện thực tế của từng nơi.
Bác sĩ luân phiên trực tiếp khám, xử trí ban đầu, theo dõi người mắc bệnh mạn tính và hỗ trợ đồng nghiệp tại trạm. Những trường hợp vượt khả năng chuyên môn cần được hội chẩn hoặc chuyển đến cơ sở phù hợp; khi người bệnh ổn định, việc tiếp nhận và theo dõi tại tuyến cơ sở cũng cần được duy trì.
Bác sĩ Thân Trọng Tường Nguyên, Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định được phân công về Trạm Y tế xã Châu Pha. Sau 4 năm làm việc tại bệnh viện, anh xem đợt công tác này là cơ hội tiếp xúc với những hoàn cảnh và tình huống lâm sàng ít gặp ở tuyến trên, trong đó có người dân lâu ngày chưa đi khám hoặc gặp khó khăn khi tiếp cận bệnh viện.
"Trải nghiệm tại trạm giúp tôi hiểu rõ hơn điều kiện sống, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người bệnh để vận dụng phù hợp trong công việc chuyên môn", bác sĩ Nguyên chia sẻ.
Để năng lực ở lại sau mỗi đợt luân phiên
Ngành y tế xác định dù bác sĩ luân phiên có thời hạn nhưng năng lực chuyên môn của trạm y tế cần được duy trì lâu dài. Bên cạnh khám, chữa bệnh, các bác sĩ được kỳ vọng hướng dẫn đồng nghiệp tại chỗ, chia sẻ kinh nghiệm xử trí và thiết lập kết nối chuyên môn với bệnh viện phụ trách. Khi gặp ca bệnh khó, trạm có đầu mối để hội chẩn; khi người bệnh trở về từ bệnh viện, việc theo dõi và quản lý sức khỏe tại địa phương có thể tiếp tục.
Chương trình kết nối bệnh viện với trạm y tế đặt mục tiêu cả 168 trạm y tế xã, phường, đặc khu của thành phố đều có bệnh viện đồng hành, hỗ trợ từ chuyên môn đến quản trị. Mạng lưới bệnh viện chuyên khoa cũng được huy động để hỗ trợ theo từng lĩnh vực khi trạm có nhu cầu.
Ông Nguyễn Phước Lộc, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố, chỉ rõ việc triển khai luân phiên 79 bác sĩ, gần một nửa có trình độ chuyên khoa 2 về 37 trạm y tế thiếu bác sĩ thể hiện sự chuẩn bị nghiêm túc, khoa học và trách nhiệm cao của ngành y tế.
Từ kinh nghiệm thực tiễn tại Đặc khu Côn Đảo, Thạnh An và các khu vực khác cho thấy, tăng cường bác sĩ chuyên môn sâu đã giúp xử trí kịp thời các ca bệnh khó, hạn chế chuyển tuyến, giảm áp lực cho tuyến trên và củng cố niềm tin của người dân vào y tế cơ sở.
Do đó, chăm sóc sức khỏe ban đầu cần được tổ chức liên tục, gắn hoạt động của trạm y tế với các đội chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng và việc quản lý sức khỏe người dân bằng hồ sơ sức khỏe điện tử. Những dữ liệu này giúp ngành y tế nắm bắt tình hình bệnh tật, theo dõi người mắc bệnh mạn tính và chủ động hơn trong chăm sóc sức khỏe tại địa phương.
Hiệu quả luân phiên cần được đánh giá qua những thay đổi cụ thể sau mỗi đợt như trạm có thể thực hiện thêm kỹ thuật nào, việc quản lý người bệnh mạn tính có tốt hơn không, khả năng xử trí ban đầu và phối hợp chuyển tuyến có được cải thiện không. Quan trọng hơn, những thay đổi ấy có được duy trì khi bác sĩ trở lại bệnh viện hay không.
Vì thế, luân phiên bác sĩ chỉ tạo ra kết quả bền vững khi kinh nghiệm từ bệnh viện được chuyển giao thành năng lực thường trực tại trạm y tế. Khi người dân có thể tiếp cận dịch vụ phù hợp ngay gần nơi ở và được theo dõi sức khỏe liên tục, vai trò của tuyến chăm sóc ban đầu mới được phát huy đúng mức.
