Gắn với giá trị lịch sử, văn hóa
Theo Ủy ban nhân dân thành phố, quá trình đô thị hóa, mở rộng mạng lưới giao thông và hình thành các khu đô thị, khu dân cư mới khiến số lượng tuyến đường trên địa bàn ngày càng tăng. Tuy nhiên, một số tuyến chưa được đặt tên hoặc có tên gọi tự phát, không đúng quy định, gây khó khăn cho người dân và công tác quản lý.
Trong khi đó, các quy định hiện hành về điều kiện đặt tên đường chưa theo kịp thực tiễn phát triển đô thị; vai trò của hội đồng tư vấn và trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn trong quá trình quy hoạch, xây dựng, đưa đường vào sử dụng cũng chưa được xác định rõ.
Trước thực tế này, Ủy ban nhân dân thành phố đề xuất xây dựng khuôn khổ pháp lý mới, bảo đảm thống nhất trong triển khai tại các xã, phường, đặc khu, đồng thời góp phần bảo tồn, tôn vinh các giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống dân tộc.
Về đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng, tại kỳ họp, các ý kiến đề nghị phân cấp phù hợp cho cơ sở, đơn giản hóa thủ tục, xác định rõ tiêu chí, giữ gìn giá trị lịch sử, văn hóa và đặc trưng địa phương. Việc giao Hội đồng nhân dân xã, phường, đặc khu đặt tên các tuyến đường thuộc phạm vi quản lý được kỳ vọng giúp rút ngắn quy trình trung gian, nâng cao tính chủ động và giải quyết công việc nhanh chóng hơn.
Đại biểu Lê Minh Đức, Phó Trưởng ban Pháp chế Hội đồng nhân dân thành phố, cho biết, qua các buổi tiếp xúc cử tri, ông ghi nhận nhiều ý kiến của người dân liên quan việc đặt tên, đổi tên đường. Ông Đức cũng cho rằng, sau khi hợp nhất 3 địa phương, thành phố có không gian phát triển rộng lớn, việc trùng tên đường có thể phát sinh, ảnh hưởng đến khả năng nhận diện địa chỉ, giao dịch của cá nhân và doanh nghiệp. Thành phố xây dựng lộ trình đổi tên phù hợp, ưu tiên gìn giữ những tên đường gắn với quá trình hình thành, phát triển và các dấu mốc lịch sử của từng khu vực.
Theo ông Lê Minh Đức, tên gọi các tuyến đường, công trình công cộng không chỉ có ý nghĩa về văn hóa mà còn có thể trở thành nguồn lực phát triển kinh tế, du lịch, gắn với ký ức và bản sắc cộng đồng địa phương. Đại biểu cho rằng giá trị lịch sử, văn hóa cần được đặt lên hàng đầu, việc lựa chọn tên gọi cần bảo đảm sự gắn kết với không gian văn hóa, quá trình hình thành và phát triển của khu vực được đặt tên.
Bên cạnh đó, ông Đức cũng kiến nghị thành phố cần nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới, số hóa và quản lý dữ liệu để hỗ trợ người dân nhận diện địa chỉ, tên đường chính xác, thuận tiện trong giao dịch, qua đó giảm thiểu những bất cập phát sinh khi thực hiện việc đổi tên.
Cùng với đó ông Lê Minh Đức cũng đề nghị, trong quá trình chuyển đổi giấy tờ khi thay đổi tên đường, thành phố cần triển khai đồng bộ các giải pháp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động của người dân và doanh nghiệp.
Đại biểu Mai Hữu Quyết, Bí thư phường Thủ Đức cho rằng đối với những tuyến đường liên quan nhiều phường, xã, nên giao Ủy ban nhân dân thành phố hoặc cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân thành phố chủ trì lập hồ sơ, đề xuất đặt tên.
Đại biểu Huỳnh Thị Quỳnh Hoa, Phó Giám đốc Nhà Văn hóa Thanh niên cho biết, những năm gần đây, Nhà Văn hóa Thanh niên phối hợp Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh triển khai chương trình “Học sử qua những con đường”, nhận thấy việc giáo dục lịch sử qua tên đường mang lại hiệu quả cao. Tuy nhiên, tại các khu dân cư mới, nhiều tuyến đường mang tên dạng “Đường số…”. Từ đó, đại biểu đề xuất khi đặt tên đường nên gắn với các cuộc khởi nghĩa, sự kiện lịch sử hoặc hoạt động cách mạng.
Triển khai có lộ trình, tránh xáo trộn cho người dân
Tại kỳ họp, nhiều đại biểu cũng cho rằng, việc triển khai cần có lộ trình hạn chế xáo trộn; xây dựng dữ liệu số, chủ động cập nhật thông tin và hỗ trợ điều chỉnh giấy tờ. Các ý kiến nhấn mạnh trách nhiệm phục vụ của cơ quan nhà nước, tránh để người dân, doanh nghiệp phải tự thực hiện nhiều thủ tục khi địa chỉ thay đổi.
Trao đổi về những ý kiến của đại biểu tại kỳ họp, bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, theo dự thảo nghị quyết về đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng, điểm đáng chú ý là phân định thẩm quyền đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng giữa Hội đồng nhân dân thành phố và Hội đồng nhân dân cấp xã. Trước ý kiến của các đại biểu kiến nghị đơn giản hóa thủ tục, việc triển khai cần có lộ trình hạn chế xáo trộn cho người dân.
Bà Thúy cho biết, Sở sẽ tiếp tục phối hợp cơ quan liên quan để khi thành phố ban hành kế hoạch triển khai sẽ có văn bản hướng dẫn chi tiết tạo thuận lợi nhất cho người dân.
Trao đổi về nội dung trên, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đánh giá đề xuất hỗ trợ người dân, doanh nghiệp cập nhật giấy tờ khi đổi tên đường là sát với thực tế. Người đứng đầu chính quyền thành phố nhấn mạnh, việc điều chỉnh thông tin sau khi đổi tên đường không nên trở thành gánh nặng thủ tục đối với người dân. Ông lưu ý, đây là nhiệm vụ, trách nhiệm của cơ quan Nhà nước, không thể để người dân phải đến đề nghị, chờ đợi để đính chính thông tin trên hồ sơ, giấy tờ liên quan.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Được đề nghị các cấp ủy, chính quyền địa phương và sở, ngành chủ động cập nhật thông tin cho người dân, doanh nghiệp, tránh tình trạng phải đi lại nhiều lần, chờ đợi mới được giải quyết. Cán bộ thực thi công vụ, đặc biệt là cán bộ bộ phận một cửa cấp xã và các cơ quan chuyên môn phải xác định rõ trách nhiệm phục vụ, chủ động thực hiện, không để người dân rơi vào tình trạng phải “xin” hoặc chờ đợi cơ quan chức năng giải quyết.
Chia sẻ với các đại biểu, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Võ Văn Minh cho biết, đối với đường phân khu có chiều rộng khoảng 12-13m (trong đó chuẩn của thành phố là 12m), dù nằm trên địa bàn một phường hay liên phường, Ủy ban nhân dân thành phố sẽ lập hồ sơ trình Hội đồng nhân dân thành phố thông qua.
Đối với các tuyến đường nhỏ hơn đường phân khu, gồm đường hẻm, đường nội bộ khu dân cư và đường trong các khu đô thị thuộc dự án có quy hoạch tỷ lệ 1/500, Hội đồng nhân dân phường được giao chủ động quyết định đặt tên. Tên đường có thể lấy theo tên dự án, địa danh gắn với số thứ tự hoặc ghép tên địa danh địa phương.
Về Quỹ tên đường, thành phố hiện có khoảng 3.000 tên, khá hạn chế so với nhu cầu thực tế nên dễ xảy ra tình trạng trùng lặp. Ông Minh cho biết, hiện quỹ đang tiếp tục được nghiên cứu mở rộng.
