Tài chính cho nông nghiệp xanh

Nhà lồng nuôi cá trên sông Đà.
Nhà lồng nuôi cá trên sông Đà.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng đến Net Zero vào năm 2050, ngành nông nghiệp cũng phải “chạy đua” hướng đến sản xuất công nghệ cao để giảm phát thải. Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất để chuyển đổi sản xuất là cơ chế tài chính còn hạn chế, dẫn đến hầu hết các cơ sở sản xuất nông nghiệp đều thực hiện chuyển đổi chậm chạp, quy mô nhỏ, thiếu đồng bộ và hiệu quả thấp.

Những tín hiệu tích cực

Trong khoảng 5 năm vừa qua, Việt Nam đã xây dựng và từng bước triển khai hệ thống tài chính xanh cho các hoạt động sản xuất giảm phát thải, thân thiện môi trường (trong đó có nông nghiệp). Trên cơ sở Chỉ thị số 03/CT-NHNN ngày 24/3/2015 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, một số ngân hàng như BIDV, VCB, HDBank, Agribank,… đã triển khai các gói tín dụng cho sản xuất xanh như xử lý chất thải, nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số, liên kết vùng, giảm phát thải trong chuỗi sản xuất…

Tính đến năm 2025, dư nợ cho các gói tín dụng xanh trong nông nghiệp từ các ngân hàng trong nước đạt khoảng 150 nghìn tỷ đồng. Ngoài ra, nước ta cũng thu hút được nguồn vốn đáng kể từ các tổ chức quốc tế như Quỹ khí hậu xanh (GCF), Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) hoặc các chương trình hỗ trợ song phương từ các quốc gia phát triển Nhật Bản, Đức, Hàn Quốc, Hà Lan…

Thống kê của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho thấy, tại Việt Nam có khoảng 50 tổ chức tài chính triển khai các gói tín dụng xanh. Có thể kể đến một số dự án, mô hình như gói “Tín dụng xanh cho nông nghiệp bền vững” do BIDV phối hợp tổ chức GIZ (Đức) triển khai tài trợ cho 78 dự án trồng lúa carbon thấp và năng lượng sinh học, thực hiện tại Đồng bằng sông Cửu Long với tổng vốn khoảng 1.200 tỷ đồng; gói dự án trang trại ứng dụng IoT và năng lượng mặt trời do HDBank triển khai với tổng vốn 2.000 tỷ đồng; dự án thí điểm vay ưu đãi cho các hợp tác xã của Agribank; ICF và ADB hỗ trợ tài chính xây dựng khung tiêu chí tài chính xanh, đánh giá rủi ro và xác định danh mục các dự án xanh…

Theo các chuyên gia, thị phần tài chính xanh trong nông nghiệp vẫn còn thấp so với tiềm năng. Các doanh nghiệp nông nghiệp nhỏ, hợp tác xã và hộ nông dân khó tiếp cận được nguồn tín dụng xanh để chuyển đổi sản xuất do không đáp ứng được các tiêu chí đầu tư như tài sản thế chấp, hồ sơ tín dụng cũng như cơ chế định giá tín chỉ carbon...

Đánh giá của WB, đến năm 2050, Việt Nam cần khoảng 368 tỷ USD cho mục tiêu Net Zero. Trong đó, ngành nông nghiệp chiếm khoảng 20% tổng vốn. Điều đó cho thấy, để đạt mục tiêu, chúng ta cần sớm hoàn thiện cơ chế tài chính xanh cho nông nghiệp, bao gồm khung thể chế, quỹ đầu tư, ưu đãi thuế, lãi suất, định giá tài sản thế chấp và các công cụ bảo hiểm rủi ro khí hậu.

Cơ chế tháo gỡ vướng mắc

Thực tế hiện nay, việc triển khai các nguồn tài chính xanh cho ngành nông nghiệp ở nước ta còn nhiều rào cản, từ thể chế đến kỹ thuật khi chưa có khung tiêu chí thống nhất để xác định dự án xanh, dẫn đến khó khăn trong thẩm định và quản lý rủi ro; cơ chế tài chính chưa đủ ưu đãi để tạo động lực cho doanh nghiệp chuyển đổi sản xuất.

Bên cạnh đó, năng lực đánh giá tác động môi trường-xã hội-quản trị (ESG) của hầu hết các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp nông nghiệp còn hạn chế. Trong khi đó, các tổ chức tín dụng phải đối mặt nhiều khó khăn, vướng mắc từ khung pháp lý, hệ thống dữ liệu quốc gia cho ngành kinh tế xanh và danh mục dự án xanh; chưa có được nguồn nhân lực chất lượng cho hệ thống tài chính liên quan ESG…

Cần xây dựng bộ tiêu chí xác định dự án nông nghiệp công nghệ cao, phát thải thấp; xây dựng hệ thống tín dụng ưu đãi, nhất là đối với các dự án công nghệ cao, yêu cầu vốn lớn như mô hình canh tác kết hợp sử dụng điện mặt trời; ứng dụng IoT, AI quy mô rộng; số hóa chuỗi cung ứng… nhằm tạo điều kiện và hấp dẫn doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư.

Chuyên gia Nguyễn Đình Đáp (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam)

Theo chuyên gia Nguyễn Đình Đáp (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), cần xây dựng bộ tiêu chí xác định dự án nông nghiệp công nghệ cao, phát thải thấp; xây dựng hệ thống tín dụng ưu đãi, nhất là đối với các dự án công nghệ cao, yêu cầu vốn lớn như mô hình canh tác kết hợp sử dụng điện mặt trời; ứng dụng IoT, AI quy mô rộng; số hóa chuỗi cung ứng… nhằm tạo điều kiện và hấp dẫn doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư. Ngoài ra, cơ quan chức năng cần hoàn thiện hệ thống đo lường, báo cáo, thẩm định phát thải (MRV) làm cơ sở cho việc phát hành trái phiếu xanh và định giá tín chỉ carbon. Đây là điều kiện quan trọng cho phép doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và người nông dân có thể được xét duyệt vay vốn tín dụng xanh.

Viện Chiến lược và chính sách Nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đề xuất một số giải pháp, như: Xây dựng và ban hành bộ tiêu chí quốc gia cho dự án nông nghiệp xanh (phát thải, hiệu quả sử dụng năng lượng, nước, tài nguyên, tuần hoàn và ESG); xây dựng và ban hành hướng dẫn cụ thể về tín dụng xanh và trái phiếu xanh chuyên biệt trong nông nghiệp; Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có thể xem xét xây dựng khung hành động về tài chính nông nghiệp xanh để tạo cơ sở pháp lý cho các ngân hàng thương mại thiết kế sản phẩm tài chính thích hợp.

Cần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc từ phía chủ thể có nhu cầu sử dụng vốn xanh, đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực lập hồ sơ môi trường và báo cáo ESG; khuyến khích, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia chuỗi liên kết nhằm nâng cao năng lực quản trị, giảm rủi ro và tăng tính bền vững trong sản xuất…

Cần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc từ phía chủ thể có nhu cầu sử dụng vốn xanh, đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực lập hồ sơ môi trường và báo cáo ESG; khuyến khích, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia chuỗi liên kết nhằm nâng cao năng lực quản trị, giảm rủi ro và tăng tính bền vững trong sản xuất…

Bên cạnh đó, cần tăng cường vai trò của Nhà nước trong huy động và dẫn dắt, kiến tạo thị trường; thông qua các công cụ tài chính phù hợp đóng vai trò “đầu tư mồi” kích thích doanh nghiệp chuyển đổi ứng dụng công nghệ cao, xanh; lồng ghép tài chính khí hậu vào các chương trình mục tiêu quốc gia; xây dựng và phát triển đa dạng các sản phẩm tài chính xanh và thị trường vốn xanh.

Đáng chú ý, cần nâng cao năng lực tiếp cận vốn xanh và hợp tác quốc tế thông qua đào tạo cấp chuyên gia trong hệ thống tín dụng và doanh nghiệp xanh; xây dựng và nhân rộng các mô hình PPP quốc tế, đặc biệt trong lĩnh vực tín dụng, bảo hiểm khí hậu, chuyển giao công nghệ sạch; nâng cao năng lực quản trị, thẩm định và giám sát các dự án công nghệ cao…

Có thể bạn quan tâm

Tuyến hầm đường bộ qua đèo Cả thuộc dự án đường cao tốc bắc-nam. (Ảnh: DOÃN TUẤN LINH)

Cấm xe chở hàng nguy hiểm lưu thông qua hầm có chiều dài 100m trở lên

Ngày 8/9, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết đã có văn bản yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai thực hiện nghiêm việc không vận chuyển một số loại hàng hóa nguy hiểm lưu thông qua hầm đường bộ có chiều dài từ 100m trở lên kể từ ngày 15/9/2026. Các đơn vị quản lý rà soát, bổ sung biển báo trước thời hạn này.

Đẩy nhanh giải quyết thủ tục, giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho người nộp thuế. (Ảnh: MINH PHƯƠNG)

Làm sạch mã số thuế, mở lối cho doanh nghiệp tái hoạt động

Thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế có thể được giải quyết trong 3 ngày làm việc nếu doanh nghiệp hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ. Tuy nhiên, với những pháp nhân đã ngừng hoạt động nhiều năm, hồ sơ kê khai, khoản nợ và vướng mắc về chế tài vẫn cần được tháo gỡ để doanh nghiệp rời thị trường hoặc trở lại kinh doanh.

Cánh đồng muối tại phường Ninh Chữ, tỉnh Khánh Hòa.

[Ảnh] Vị mặn của nắng, gió: Nhịp sống hối hả trên những cánh đồng muối nam Khánh Hòa

Vùng đất phía nam tỉnh Khánh Hòa được mệnh danh là "chảo lửa" của miền trung với đặc trưng thừa nắng, thiếu mưa, sở hữu những cánh đồng muối lớn và đẹp bậc nhất cả nước. Những ruộng muối rải dài tít tắp không chỉ mang nét nên thơ đã trở thành thương hiệu mà còn ẩn chứa là nỗi nhọc nhằn, là những giọt mồ hôi của diêm dân. 

Dữ liệu từ xe khảo sát là cơ sở phục vụ đánh giá hiện trạng, khảo sát và thiết kế phương án sửa chữa mặt đường. (Ảnh: Ánh Hồng)

“Số hóa” dữ liệu phục vụ bảo trì, sửa chữa Đường Hồ Chí Minh

Khu Quản lý đường bộ I - đơn vị đầu tiên đưa xe khảo sát chuyên dụng vào thu thập dữ liệu hiện trạng mặt đường phục vụ xây dựng kế hoạch bảo trì năm 2027. Qua khảo sát thực tế tại Đường Hồ Chí Minh, công nghệ tạo cơ sở đánh giá hiện trạng, lựa chọn phương án sửa chữa phù hợp và chủ động hơn trong bảo đảm an toàn giao thông.

Ảnh minh họa: Tân Hoa xã

Sáng 8/9, giá bạc đảo chiều, tăng nhẹ

Sáng 8/9, giá bạc thế giới đảo chiều tăng nhẹ lên ngưỡng gần 67 USD/ounce. Trong nước, nhiều doanh nghiệp cũng đồng loạt điều chỉnh giá bạc tăng theo cả 2 chiều mua-bán, cùng chiều với thị trường thế giới.

Thủy điện Sơn La về đêm. (Ảnh: EVN)

Giảm phát thải, bảo đảm an ninh năng lượng

Giảm phát thải trong ngành điện không chỉ là phát triển thêm các nguồn năng lượng sạch. Với những nhà máy nhiệt điện vẫn giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm cung ứng, yêu cầu đặt ra là giảm phát thải trong quá trình vận hành, tháo gỡ những điểm nghẽn về công nghệ, cơ chế và nguồn lực để bảo đảm an ninh năng lượng.

Toàn cảnh hội nghị. (Ảnh: LP)

Hải quan đẩy nhanh chuyển đổi số, siết quản lý rủi ro

Cục trưởng Hải quan Nguyễn Văn Thọ yêu cầu toàn ngành tập trung đưa Luật Hải quan sửa đổi vào cuộc sống, đẩy nhanh các dự án Hải quan số, mở rộng thông quan tập trung, đồng thời tăng cường chống thất thu và kiểm soát các lĩnh vực rủi ro cao.

Ảnh minh họa: nhandan.vn

Đẩy mạnh thanh toán điện tử toàn trình vốn đầu tư công qua Kho bạc Nhà nước

Với mục tiêu đưa nguồn vốn đến các dự án, công trình kịp thời, giảm tải chi phí cho chủ đầu tư/ban quản lý dự án, tăng hiệu quả và thời gian sử dụng nguồn vốn, Kho bạc Nhà nước đã hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ thông tin nhằm đáp ứng yêu cầu nhanh, gọn, kịp thời và minh bạch trong thanh toán vốn đầu tư công.

Luật Hải quan sửa đổi tạo thêm cơ sở pháp lý để doanh nghiệp tổ chức chuỗi logistics linh hoạt hơn. (Ảnh: CHQ)

Mở rộng mạng lưới logistics, tăng lựa chọn cho doanh nghiệp

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan số 11/2026/QH16 mở rộng phạm vi thành lập kho, điểm gom và tập kết hàng hóa, tạo thêm cơ sở để doanh nghiệp tổ chức hoạt động logistics phù hợp với nguồn hàng... Việc mở rộng địa điểm đồng thời gắn với các yêu cầu về quản lý, kết nối và giám sát hải quan.

Bất động sản ESG ngày càng có lợi thế cạnh tranh hơn trên thị trường. (Ảnh: Cộng tác viên)

Bất động sản ESG đang trở thành xu thế tất yếu

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nghiêm Thị Thà, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA), bất động sản xanh phát triển theo các tiêu chuẩn ESG (Môi trường-Xã hội-Quản trị) không còn là lựa chọn mang tính tự nguyện mà đang trở thành xu hướng tất yếu của thị trường.

Thanh khoản năm 2026 dự kiến giảm, thị trường chờ động lực mới từ 2027. (Ảnh: HNV)

Nhu cầu ở thực giữ nhịp thanh khoản thị trường chuyển nhượng Hà Nội

Thời gian qua, thị trường bất động sản thứ cấp Hà Nội ghi nhận giao dịch chậm lại so giai đoạn 2025. Trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao, hoạt động giải phóng mặt bằng diễn ra trên diện rộng, nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn, trong khi lực cầu mua để ở đóng vai trò là lực đỡ chính của thị trường.

(Ảnh minh họa: FXEmpire)

Sáng 7/9, giá bạc thế giới tiếp tục giảm

Sáng 7/9, giá bạc thế giới giao dịch quanh ngưỡng 66 USD/ounce, tiếp nối mức giảm hơn 1% trong phiên trước đó trong bối cảnh kim loại trắng chịu sức ép từ kỳ vọng ngày càng tăng về khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sớm tăng lãi suất sau khi số liệu việc làm do Mỹ công bố vào tuần trước mạnh hơn dự kiến.