Điện lực miền bắc thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW từ những địa bàn khó khăn nhất

Những ngày cuối tháng 6, đoàn công tác của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, Đảng ủy Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã có chuyến khảo sát, làm việc tại Sơn La, Điện Biên và Lai Châu về tình hình triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Hành trình qua những cung đường đèo dốc, những địa bàn vùng sâu, vùng xa và khu vực biên giới đã cho thấy một thực tế: ở những nơi còn nhiều khó khăn nhất của khu vực miền Bắc, Nghị quyết 70-NQ/TW không chỉ được quán triệt bằng các chương trình hành động mà đang được cụ thể hóa bằng những công trình điện, những giải pháp chuyển đổi số và những nỗ lực không ngừng nhằm đưa điện đến với người dân, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh.

Nỗ lực bảo đảm an ninh năng lượng từ vùng cao Tây Bắc

Tây Bắc là khu vực có địa hình chia cắt mạnh, dân cư phân bố không đồng đều, nhiều xã vùng sâu, vùng xa cách trung tâm hàng chục ki-lô-mét. Đây cũng là nơi tập trung đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Trong điều kiện đó, bảo đảm cung ứng điện không chỉ là nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của ngành điện mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân và giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia.

Ông Trần Duy Trinh, Giám đốc Công ty Điện lực Sơn La cho biết, tỉnh có diện tích hơn 14.174km², chiếm khoảng 4,27% diện tích cả nước, nhu cầu sử dụng điện ngày càng gia tăng cùng với quá trình phát triển kinh tế-xã hội. Hiện, Công ty Điện lực Sơn La đang kinh doanh bán điện cho 374.776 khách hàng. Với gần 900 cán bộ, công nhân viên, đơn vị đang đảm nhiệm nhiệm vụ quản lý, vận hành hệ thống điện trên địa bàn rộng lớn với nhiều khu vực địa hình hiểm trở.

Những năm gần đây, cùng với việc thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW, Công ty đã tập trung đầu tư, nâng cấp hạ tầng lưới điện. Riêng năm 2025, đơn vị đã hoàn thành và đóng điện 5 máy biến áp 110kV, góp phần nâng cao năng lực lưới điện, tăng cường khả năng cung cấp điện an toàn, ổn định cho địa phương.

Kết quả sản xuất kinh doanh cho thấy nhu cầu điện phục vụ phát triển đang tăng mạnh. Trong 5 tháng đầu năm 2026, điện thương phẩm của Công ty Điện lực Sơn La đạt 417,51 triệu kWh, tăng 9,29% so với cùng kỳ năm trước; doanh thu tiền điện đạt 955,76 tỷ đồng, tăng 14,68%. Đáng chú ý, đơn vị đã hoàn thành lắp đặt 100% công tơ điện tử và chuyển đổi hệ thống đọc công tơ sang công nghệ AMR, với tỷ lệ thu thập dữ liệu đạt trên 98%.

Theo lãnh đạo Công ty Điện lực Sơn La, việc tiếp tục đầu tư lưới điện cho các khu vực vùng sâu, vùng xa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần bảo đảm cung ứng điện liên tục, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.

Một trong những điểm nổi bật trong quá trình triển khai Nghị quyết 70-NQ/TW tại các đơn vị thuộc EVNNPC là đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng lưới điện thông minh và hiện đại hóa công tác quản lý vận hành. Nếu như trước đây việc ghi chỉ số công tơ, kiểm tra vận hành lưới điện hay xử lý yêu cầu dịch vụ khách hàng chủ yếu được thực hiện thủ công thì nay nhiều quy trình đã được số hóa.

Ông Trần Đức Dũng, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Công ty điện lực Điện Biên cho biết, Công ty Điện lực Điện Biên đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tối ưu hóa công tác quản trị và vận hành hệ thống điện. Sau 35 năm xây dựng và phát triển, đơn vị hiện quản lý 320km đường dây 110kV, 4 trạm biến áp 110kV, bảo đảm cấp điện tới 10/10 huyện, thị xã, thành phố và 129/129 xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Trong quá trình thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW, Công ty đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, triển khai nhiều phần mềm chuyên ngành, số hóa dữ liệu và quy trình nghiệp vụ. Đến nay, 100% khách hàng sử dụng công tơ điện tử; tỷ lệ thu thập dữ liệu từ xa đạt khoảng 98%. Công ty đã triển khai hệ thống DMS/DAS trên 9 mạch vòng trung áp và tự động hóa 16/25 ngăn lộ xuất tuyến, đạt tỷ lệ 64%.

Việc ứng dụng công nghệ đã góp phần nâng cao đáng kể chất lượng cung cấp điện. Chỉ số thời gian mất điện trung bình của khách hàng giảm mạnh từ 664 phút xuống còn 227,75 phút. Không chỉ vậy, tỷ lệ tổn thất điện năng của Công ty Điện lực Điện Biên đã giảm từ khoảng 13% thời kỳ đầu thành lập xuống còn 3,54%. Những con số này cho thấy chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi rõ nét trong hoạt động của ngành điện tại các địa phương miền núi.

Tại Lai Châu, địa phương có địa hình phức tạp bậc nhất cả nước, chuyển đổi số cũng đang trở thành một trong những động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Đức Thọ, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Lai Châu cho biết, đến nay 100% khách hàng đã sử dụng công tơ điện tử có khả năng thu thập dữ liệu từ xa. Công ty đã tự động hóa 11/18 ngăn lộ trung áp tại các trạm biến áp 110kV, đạt tỷ lệ 61%; từng bước triển khai hệ thống GIS, giám sát từ xa các trạm biến áp phân phối và chuẩn bị điều kiện để ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác quản trị, sản xuất kinh doanh.

Những kết quả này phản ánh nỗ lực của EVNNPC trong việc hiện đại hóa hệ thống điện, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng lưới điện thông minh theo tinh thần Nghị quyết 70-NQ/TW.

Đưa Nghị quyết vào cuộc sống

Một trong những nội dung được các đơn vị điện lực Tây Bắc đặc biệt quan tâm là bảo đảm điện cho vùng sâu, vùng xa và khu vực đặc biệt khó khăn. Tại Điện Biên, tỷ lệ hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia hiện đạt khoảng 95%. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận người dân ở các khu vực vùng cao, biên giới chưa được tiếp cận nguồn điện ổn định.

Theo ông Nguyễn Đức Thọ, việc đầu tư điện cho những khu vực này gặp nhiều khó khăn do địa hình chia cắt, dân cư phân tán, suất đầu tư lớn trong khi hiệu quả kinh doanh thấp. Đơn vị đề xuất cần có cơ chế, chính sách đặc thù cho các tỉnh miền núi, đồng thời nghiên cứu các giải pháp linh hoạt như năng lượng tái tạo quy mô nhỏ, điện mặt trời độc lập và các nguồn điện phân tán phù hợp với điều kiện thực tế.

Tại Sơn La, việc bảo đảm điện cho người dân vùng cao tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Ông Trần Duy Trinh, Giám đốc Công ty Điện lực Sơn La kiến nghị Trung ương và các bộ, ngành quan tâm bố trí nguồn vốn đầu tư để tiếp tục mở rộng và hoàn thiện hệ thống điện tại các địa bàn khó khăn.

Ở Lai Châu, nơi nhiều bản làng nằm xa trung tâm, nhiệm vụ bảo đảm điện phục vụ đời sống nhân dân luôn gắn liền với mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội và giữ vững quốc phòng-an ninh. Trong 5 tháng đầu năm 2026, Công ty Điện lực Lai Châu đã hoàn thành 12 trong tổng số 16 nhiệm vụ trọng tâm theo Chương trình hành động số 13-CTr/ĐU của Đảng ủy EVNNPC thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW.

Điện thương phẩm đạt 118,25 triệu kWh, tăng 5,3% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng điện tiết kiệm đạt 6,95 triệu kWh, tương đương 5,87% điện thương phẩm, vượt mục tiêu tối thiểu theo chỉ đạo của Chính phủ. Đây là những kết quả quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, thúc đẩy chuyển đổi số và bảo đảm an ninh năng lượng trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh những kết quả tích cực, việc thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW tại các tỉnh Tây Bắc vẫn đang đối mặt nhiều khó khăn. Đối với Lai Châu, tỷ lệ tổn thất điện năng lũy kế đạt 2,94%, cao hơn kế hoạch năm 0,09%.

Nguyên nhân chủ yếu do các dự án Trạm biến áp 220kV Phong Thổ và Trạm biến áp 220kV Pác Ma chưa hoàn thành đúng tiến độ. Lưới điện tại một số khu vực vẫn chưa đáp ứng tiêu chí N-1 do tình trạng quá tải cục bộ.

Đặc biệt, việc giải tỏa công suất các nhà máy thủy điện vẫn là bài toán lớn. Mặc dù Công ty đã chủ động phối hợp các đơn vị liên quan thúc đẩy tiến độ các dự án lưới điện truyền tải trọng điểm, song dự kiến mùa mưa năm 2026 vẫn còn khoảng 50-60MW công suất chưa được giải tỏa.

Tại Sơn La và Điện Biên, những khó khăn về địa hình, chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng, nguồn vốn đầu tư và chi phí xây dựng tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án điện. Các đơn vị đều kiến nghị Trung ương quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư, đồng thời hoàn thiện các cơ chế chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc phát triển hạ tầng điện tại khu vực miền núi, biên giới.

Phát biểu tại các buổi làm việc, đồng chí Hoàng Duy Chinh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Dân tộc của Quốc hội ghi nhận những nỗ lực của các đơn vị điện lực trong điều kiện còn nhiều khó khăn nhưng vẫn bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định phục vụ nhân dân và phát triển kinh tế-xã hội địa phương.

Đồng chí đề nghị các đơn vị tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng quản lý vận hành và tập trung thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp theo Nghị quyết số 70-NQ/TW.

Từ những trạm biến áp trên vùng cao Sơn La, những tuyến đường dây băng qua núi rừng Điện Biên đến các công trình điện nơi cực Tây Lai Châu, việc thực hiện Nghị quyết 70-NQ/TW đang được cụ thể hóa bằng những kết quả thiết thực. Đó không chỉ là những con số về điện thương phẩm, tỷ lệ tổn thất điện năng hay số lượng công tơ điện được lắp đặt mà còn là ánh sáng điện đến với bản làng vùng cao, là động lực cho phát triển kinh tế địa phương và là nền tảng để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn mới.