Di dời trường đại học, không gia tăng áp lực cho nội đô

Di dời cơ sở sản xuất không phù hợp và các trường đại học ra khỏi khu vực nội đô là nội dung đã được thành phố Hà Nội đề cập tại các đồ án quy hoạch chung và có những kế hoạch khá chi tiết cho lộ trình. Tuy nhiên, kết quả thực hiện mục tiêu này không như mong đợi.

Đại học Quốc gia Hà Nội cơ sở Hòa Lạc. (Ảnh VNU)
Đại học Quốc gia Hà Nội cơ sở Hòa Lạc. (Ảnh VNU)

Trên địa bàn Hà Nội tập trung khoảng 1/3 số trường đại học, học viện và cao đẳng của cả nước, với 97 trường đại học, học viện và 33 trường cao đẳng. Số sinh viên học tập tại Thủ đô chiếm tới 40% tổng số sinh viên toàn quốc.

Trong đó, khu vực nội đô có 26 trường; nhiều cơ sở nằm ở những vị trí trung tâm, có diện tích đất hạn chế, cơ sở vật chất chưa đáp ứng tiêu chuẩn hiện hành làm gia tăng sự quá tải về hạ tầng, gây ra những tác động không mong muốn đối với các khu dân cư.

Kiến trúc sư Phạm Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam cho rằng, việc di dời các trường đại học cũng như các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm là yêu cầu tất yếu nếu thành phố muốn giảm áp lực hạ tầng và cải thiện chất lượng sống. Chủ trương di dời này đã có hơn 10 năm nay, nhưng triển khai chậm vì nhiều nguyên nhân. Tới đây, cần được triển khai thực chất để tránh tái diễn sự trì trệ.

Được cụ thể hóa rõ nét trong định hướng Quy hoạch Tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, trong bối cảnh Hà Nội đang đối mặt với áp lực dân số, giao thông và hạ tầng đô thị ngày càng gay gắt, việc di dời các trường được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện không gian sống khu vực nội đô, nâng cao chất lượng đô thị và thúc đẩy các cực tăng trưởng mới ở vùng ngoại vi. Điểm mấu chốt là sự kiên định trong việc thực hiện chủ trương về mục tiêu sử dụng quỹ đất sau di dời.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Quang, nguyên Giám đốc Chương trình định cư con người Liên hợp quốc (UN-Habitat), di dời không đơn thuần là chuyển vị trí, mà là cơ hội để tái cấu trúc và thiết kế lại cách Hà Nội vận hành một đô thị vừa gìn giữ chiều sâu lịch sử, vừa mở ra không gian phát triển mới cho tương lai.

Theo định hướng của quy hoạch, thành phố sẽ không xây mới các cơ sở giáo dục đại học trong khu vực đô thị trung tâm. Các trường có diện tích nhỏ, cơ sở vật chất chưa đạt chuẩn sẽ được di dời toàn bộ ra ngoài nội đô, với sự hỗ trợ từ thành phố về hạ tầng tại địa điểm mới.

Những trường đã đầu tư đồng bộ (cơ sở 1) sẽ được giữ lại để chuyển đổi dần thành trung tâm đào tạo trình độ cao, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và khởi nghiệp. Phần đào tạo sinh viên đại học chính quy, ký túc xá sẽ chuyển ra các khu đô thị đại học mới.

Đối với quỹ đất từ các cơ sở giáo dục đại học và y tế, sau khi di dời, Hà Nội ưu tiên chuyển đổi thành công viên cây xanh, bãi đỗ xe, tiện ích công cộng chất lượng cao, phục vụ giáo dục phổ thông hoặc các hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, không phát triển nhà ở thương mại để góp phần cải thiện chất lượng sống của người dân tại khu vực nội đô, giảm áp lực đô thị.

Với cách tiếp cận mới, việc di dời sẽ là cơ hội tái cấu trúc không gian đô thị, đồng thời nâng tầm các cơ sở giáo dục đại học của Thủ đô gắn với công cuộc đổi mới, sáng tạo của quốc gia.

Hà Nội định hướng hình thành các đô thị đại học tại các đô thị vệ tinh, đặc biệt tập trung ở phía tây với hạt nhân là Khu đô thị đại học Hòa Lạc.

Bên cạnh khoảng 1.000 ha đã quy hoạch cho Đại học Quốc gia Hà Nội, thành phố bố trí thêm khoảng 1.500 ha để phát triển đô thị đại học kết hợp với Khu công nghệ cao Hòa Lạc, hình thành trung tâm đầu não về khoa học kỹ thuật công nghệ cao, chuyển giao công nghệ và khởi nghiệp quốc gia.

Bên cạnh đó, một số khu vực khác cũng được quy hoạch cho giáo dục, đào tạo như đô thị Xuân Mai-Chương Mỹ... Định hướng này sẽ tạo lực hút, động lực phát triển cho các đô thị vệ tinh.

Gần đây, dư luận dành sự quan tâm và đặt những câu hỏi khi có thông tin cho rằng, thành phố sẽ sử dụng quỹ đất sau di dời để phát triển nhà ở xã hội.

Thông tin này xuất phát từ việc Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 107/KH-UBND về nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng và khai thác quỹ nhà thuộc sở hữu nhà nước, trong đó có nội dung: “Song song với quá trình di dời các trường đại học ra khỏi thành phố, nghiên cứu, tham mưu chuyển đổi quỹ nhà này sang nhà ở tái định cư hoặc nhà ở xã hội”.

Làm rõ thông tin này, Sở Quy hoạch-Kiến trúc Hà Nội cho biết, nội dung cụ thể của Kế hoạch số 107/KH-UBND chỉ liên quan Dự án cải tạo, sửa chữa nhà sinh viên A1 khu Pháp Vân-Tứ Hiệp. Dự án A1 khu Pháp Vân-Tứ Hiệp khởi công năm 2009 sau hơn 15 năm chưa phát huy hiệu quả, do đó thành phố đang đánh giá tình trạng công trình để chuyển đổi công năng thành nhà ở tái định cư hoặc nhà ở xã hội.

Để chủ trương được thực thi không chỉ dựa vào quy hoạch mà cần có sự kiên định, quyết tâm chính trị của thành phố Hà Nội; sự phối hợp của các cấp, ngành, địa phương, các cơ sở giáo dục đại học và cả sự đồng hành của doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng cơ sở trường, hạ tầng giao thông.

Có thể bạn quan tâm

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thành phố Hà Nội (Ảnh NIC)

Biến cơ chế đặc thù thành động lực tăng trưởng mới

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Sau 3 tháng triển khai, Hà Nội đã nhanh chóng chuyển từ khung thể chế mới sang hành động cụ thể, xác định mục tiêu và từng bước biến các cơ chế, chính sách đặc thù thành nguồn lực thực chất tạo dư địa tăng trưởng, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố Hà Nội hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh làm thủ tục.

Kết nối chính quyền, doanh nghiệp trên môi trường điện tử

Nhằm đổi mới phương thức trao đổi giữa chính quyền và doanh nghiệp, Hà Nội vận hành hệ thống chuyển nhận văn bản điện tử dùng chung, giúp “rõ người, rõ việc”, tiết kiệm thời gian, công sức cho doanh nghiệp. Đây là một giải pháp cụ thể trong cải cách hành chính, góp phần tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.

Người dân xã Hát Môn đang khẩn trương thu hoạch lúa mùa để gieo trồng vụ đông.

Tăng tốc sản xuất vụ đông

Sau vụ mùa, thời gian dành cho sản xuất vụ đông không còn nhiều, nhất là tại những địa phương vừa trải qua ngập úng kéo dài, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng nông sản. Nông dân Hà Nội đang khẩn trương thu hoạch vụ mùa, vệ sinh đồng ruộng, làm đất để kịp thời gieo trồng vụ đông.

Phối cảnh Điện Kính Thiên sau khi được phục hồi.

Hình mẫu về hợp tác trong bảo tồn di sản

Điện Kính Thiên thuộc Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) được khởi công phục dựng ngày 29/9 là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học lâu dài, với sự hợp tác, hỗ trợ, giám sát chặt chẽ của UNESCO. 

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Chủ động chăm sóc sức khỏe toàn dân

Triển khai các nội dung của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 (gọi tắt là Luật Thủ đô 2026) về phát triển hệ thống y tế, an sinh xã hội, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các quy định này. 

Người dân xã Suối Hai cùng nhau làm sạch đường làng ngõ xóm (Ảnh HỒNG LÊ)

Lan tỏa nếp sống xanh

Từ những buổi ra quân vệ sinh môi trường vào sáng thứ bảy hằng tuần, phong trào “Sáng-Xanh-Sạch-Đẹp” đang lan tỏa từ phố phường đến làng quê Hà Nội. Không chỉ làm sạch cảnh quan, những việc làm này còn góp phần hình thành ý thức tự giác, lối sống văn minh và trách nhiệm của mỗi người với môi trường sống chung.

Các chuyên gia đề xuất thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số vẫn cần lấy di sản là trung tâm, nhưng cần cách “kể chuyện” mới để phù hợp với truyền thông đương đại.

Xây dựng thương hiệu Hà Nội trong kỷ nguyên số

Hà Nội được định hướng trở thành đô thị kết nối toàn cầu, trung tâm văn hóa của châu lục và thế giới trong kỷ nguyên số. Trong bối cảnh đó, xây dựng thương hiệu Hà Nội phù hợp với thời kỳ mới là yêu cầu cấp thiết.

Công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại xã Quảng Bị.

Hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ

Sau gần hai tháng nỗ lực, đến ngày 23/9, Thành phố Hà Nội đã hoàn thành công tác khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 230 nghĩa trang trên địa bàn, sớm hoàn thành kế hoạch đề ra.

Tăng tính thiết kế cho các sản phẩm thủ công mỹ nghệ

Khâu thiết kế sản phẩm vẫn là thách thức không nhỏ đối với các nghệ nhân, làng nghề và doanh nghiệp sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ. Để cải thiện chất lượng, Hà Nội tổ chức các cuộc thi thiết kế mẫu mã, góp phần thúc đẩy nghệ nhân đổi mới, bám sát xu hướng công nghiệp văn hóa và nhu cầu thị trường.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng tặng quà học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Trường tiểu học Thiên Đức, xã Phù Đổng (Ảnh THÁI QUANG)

Cho những đêm hội trăng rằm thêm vui

Những ngày này, từ phố phường đến các miền quê Hà Nội, không khí Trung thu đang rộn ràng khắp nơi. Tiếng trống hội, tiếng múa lân hòa cùng sắc đèn ông sao... tạo nên một mùa trăng đầy sắc màu. Sự quan tâm, chăm lo của cấp ủy, chính quyền các cấp đã góp phần mang đến cho thiếu nhi những đêm hội trăng rằm vui tươi và ý nghĩa.

Trung tâm Văn hóa, nghệ thuật số 22 phố Hàng Buồm rực rỡ với những loại đèn Trung thu xưa được phục dựng.

Sức sống mới của Trung thu xưa

Ở Hà Nội, có một địa chỉ chất Trung thu xưa luôn “đậm đặc” nhất, đó là phố cổ Hà Nội. Những không gian văn hóa tại đây sinh động với đèn lồng, đèn ông sao, con giống dân gian, tiến sĩ giấy, ngựa giấy, đồ chơi linh vật xưa... Đặc biệt hơn, những nét đẹp Trung thu được hồi sinh cùng giới trẻ.

Học viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp của Hà Nội trình diễn mô hình nghiên cứu, ứng dụng.

Sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Thực hiện chủ trương của Trung ương về sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, Thành phố Hà Nội đã rà soát, sắp xếp đồng bộ các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nhằm giảm đầu mối, nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực.

Lực lượng chức năng hướng dẫn người dân sử dụng thuốc phòng bệnh sau mưa lũ.

Tổng vệ sinh môi trường sau mưa lũ

Với phương châm lũ rút đến đâu dọn dẹp vệ sinh môi trường đến đó, các địa phương ở Hà Nội chịu ảnh hưởng mưa lũ đang tổng vệ sinh môi trường và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, bảo đảm sức khỏe người dân.

Đại diện các ban, ngành, đoàn thể và người dân tham gia diễu hành hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh dại năm 2026 (28/9). (Ảnh MAI TRANG)

Chủ động phòng ngừa, kiểm soát bệnh dại tại cộng đồng

Ngày 24/9, tại xã Thạch Thất (thành phố Hà Nội), Sở Y tế Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Thạch Thất tổ chức mít- tinh hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh dại năm 2026 (28/9) nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành và người dân trong chủ động phòng ngừa, kiểm soát bệnh dại tại cộng đồng.