Theo Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh (HoREA), sau hợp nhất, thành phố có dân số đông nhất cả nước, nhu cầu về chỗ ở tiếp tục là một trong những vấn đề cấp thiết. Trong bối cảnh đó, nhà ở chung cư là xu thế tất yếu được nhiều người dân lựa chọn.
Tuy nhiên, những năm qua, dạng nhà ở này đang phát sinh nhiều vấn đề về tranh chấp, vụ việc ảnh hưởng đến chất lượng đời sống chung của các cư dân. Trong đó nổi lên những vấn đề lớn như: Tranh chấp giữa cư dân với chủ đầu tư vì chậm cấp sổ hồng do chủ đầu tư chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, do chủ đầu tư đem thế chấp ngân hàng. Kế tiếp là tranh chấp về quỹ bảo trì chung cư. Đây là tranh chấp dai dẳng và nhiều nhất do liên quan đến quyền lợi của nhiều bên.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA cho biết: Một chung cư 25 tầng có kinh phí bảo trì trung bình khoảng 25 tỷ đồng, thậm chí có chung cư lên đến 500 tỷ đồng. Thực tế đã có tình trạng nhiều người tìm cách “chen chân” vào Ban quản trị chung cư để trục lợi.
Trao đổi với đại diện cư dân, Ban quản trị các chung cư, ông Trần Sỹ Nam, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Mặt trái của việc phát triển nhanh về số lượng và quy mô của chung cư là những hạn chế trong công tác quản lý, vận hành, sử dụng nhà chung cư khiến nhiều nơi phát sinh mâu thuẫn kéo dài.
Một số chung cư, công tác thu, quản lý, sử dụng quỹ bảo trì, quỹ vận hành còn thiếu minh bạch; công tác bảo trì, an toàn kết cấu, phòng cháy, chữa cháy chưa đồng bộ.
Theo Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, hội nghị cũng ghi nhận nhiều ý kiến về mô hình kinh doanh Airbnb (Air Bed and Breakfast) về việc cho thuê căn hộ chung cư ngắn ngày, theo giờ.
Nhiều cư dân bức xúc vì mô hình này gây ảnh hưởng đến quá trình quản lý, sử dụng trang thiết bị, tiện ích và phần diện tích dùng chung trong nhà chung cư; việc cho thuê gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự, an toàn trong nhà chung cư, tiềm ẩn nhiều nguy cơ phạm pháp hình sự...
Quá trình tổng hợp ý kiến từ các sở, ngành liên quan, các địa phương làm cơ sở trình Ủy ban nhân dân thành phố về việc thí điểm cho phép cho thuê căn hộ chung cư ngắn hạn, Sở đã nhận được rất nhiều văn bản góp ý, kiến nghị và đơn thư của cư dân, chủ sở hữu căn hộ, Ban quản trị các chung cư và doanh nghiệp quản lý vận hành, trong đó có rất nhiều ý kiến phản đối việc cho phép mô hình này hoạt động.
Theo thống kê sơ bộ của HoREA, Thành phố Hồ Chí Minh trước hợp nhất có hơn 8.740 căn hộ chung cư cho thuê ngắn ngày (mô hình Airbnb), tạo việc làm cho khoảng 15.000 lao động.
Thành phố Hồ Chí Minh hiện vẫn đang áp dụng Quyết định: 26/2025/QĐ-UBND, ngày 27/2/2025 về quản lý, sử dụng nhà chung cư, trong đó, quy định căn hộ chỉ được sử dụng đúng mục đích để ở, không cho thuê theo giờ hoặc theo ngày. Quy định này hiện vẫn là chủ đề gây ra nhiều phản ứng từ các chủ căn hộ đang cho thuê theo mô hình airbnb và một số nhà đầu tư dịch vụ lưu trú.
Sở Xây dựng đang tiếp tục nghiên cứu, bổ sung thêm các điều khoản liên quan cho thuê lưu trú căn hộ ngắn hạn vào Quyết định 26, nhằm hài hòa giữa phát triển kinh tế, du lịch và bảo đảm môi trường sống an toàn, ổn định cho cư dân.
Đối với các kiến nghị, đề xuất khác từ cư dân, ban quản trị các chung cư sau buổi đối thoại, Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đã tổng hợp, kiến nghị Ủy ban nhân dân thành phố giao các phường, xã, đặc khu chủ động, phối hợp các sở, ban, ngành và các tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện nghiêm chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố về chấp hành pháp luật trong công tác quản lý, vận hành nhà chung cư.
Thành phố cũng giao ngành thuế khẩn trương hướng dẫn các tổ chức, đơn vị và cá nhân có liên quan trong công tác kê khai và nộp thuế đối với hoạt động cung cấp dịch vụ quản lý, vận hành nhà chung cư. Trong đó có công tác thu, chi kinh phí bảo trì, kinh phí quản lý vận hành và các hoạt động thu chi khác.
Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao khẩn trương nghiên cứu, tháo gỡ các khó khăn vướng mắc có liên quan nhằm đẩy nhanh việc cấp sổ hồng cho người mua căn hộ, diện tích khác trong chung cư; Khẩn trương hướng dẫn ban quản trị nhà chung cư trong công tác gia hạn giấy phép môi trường trong nhà chung cư.
