Bộ Tài chính đang trình Thủ tướng Chính phủ dự thảo Quyết định về tín dụng đối với học sinh, sinh viên thay thế Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg ngày 27/9/2007 và Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg ngày 23/3/2022 sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 157.
Theo Bộ Tài chính, việc ban hành một quyết định mới thay vì tiếp tục sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành sẽ bảo đảm tính đồng bộ của chính sách, đồng thời tạo thuận lợi trong quá trình triển khai thực hiện.
Chương trình tín dụng phát huy hiệu quả nhưng đã bộc lộ bất cập
Sau gần 19 năm triển khai, chương trình tín dụng dành cho học sinh, sinh viên được đánh giá đã trở thành một trong những chính sách an sinh quan trọng, góp phần tạo điều kiện để nhiều học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục học tập.
Theo Ngân hàng Chính sách xã hội, đến ngày 31/5/2026, tổng doanh số cho vay của chương trình đạt 92.532 tỷ đồng, bình quân khoảng 4.870 tỷ đồng mỗi năm. Dư nợ hiện đạt 24.475 tỷ đồng với 355.805 hộ gia đình còn dư nợ. Nợ quá hạn ở mức 64,9 tỷ đồng, tương đương 0,27% tổng dư nợ, trong khi nợ khoanh là 36,4 tỷ đồng, chiếm 0,15%.
Trong suốt quá trình triển khai, chương trình đã hỗ trợ hơn 4 triệu lượt học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để yên tâm học tập, góp phần giảm tỷ lệ bỏ học, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thực hiện mục tiêu giảm nghèo, bảo đảm công bằng trong giáo dục.
Để phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội từng giai đoạn, mức cho vay tối đa đã được điều chỉnh 7 lần vào các năm 2009, 2011, 2013, 2015, 2017, 2019 và gần nhất là năm 2022.
Tuy nhiên, quá trình tổng kết thực hiện cũng cho thấy một số quy định không còn phù hợp với thực tiễn. Theo Bộ Tài chính, mức vay tối đa 4 triệu đồng/tháng được áp dụng từ năm 2022 hiện không còn đáp ứng nhu cầu của người học khi học phí cùng các khoản chi phí sinh hoạt, sách vở, đi lại và học tập đều tăng đáng kể.
Bên cạnh đó, một số trường hợp học sinh, sinh viên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, như cha hoặc mẹ mất năng lực hành vi dân sự, vẫn chưa thuộc diện được tiếp cận chính sách tín dụng ưu đãi.
Hoàn thiện chính sách để tăng cơ hội tiếp cận giáo dục
Từ những bất cập trên, Bộ Tài chính đề xuất nâng mức vốn cho vay tối đa từ 4 triệu đồng lên 8 triệu đồng/tháng đối với mỗi học sinh, sinh viên.
Theo dự thảo, Ngân hàng Chính sách xã hội sẽ căn cứ mức thu học phí của từng cơ sở đào tạo và chi phí sinh hoạt theo từng địa bàn để quyết định mức vay cụ thể, nhưng không vượt quá mức vay tối đa được quy định.
Bộ Tài chính cho biết, việc điều chỉnh này nhằm bảo đảm mức vay phù hợp hơn với mặt bằng học phí và chi phí sinh hoạt hiện nay, qua đó giúp học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn có thêm điều kiện trang trải học phí, sinh hoạt phí và các khoản chi cần thiết trong quá trình học tập.
Dự thảo cũng mở rộng đối tượng được vay vốn. Ngoài các nhóm đang được hưởng chính sách, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung học sinh, sinh viên mồ côi cả cha lẫn mẹ; trường hợp cả cha và mẹ đều không có khả năng lao động hoặc mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật; trường hợp chỉ mồ côi cha hoặc mẹ nhưng người còn lại cũng không có khả năng lao động hoặc mất năng lực hành vi dân sự.
Đồng thời, chính sách tiếp tục áp dụng đối với học sinh, sinh viên thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có mức sống trung bình và các trường hợp gia đình gặp khó khăn về tài chính do tai nạn, bệnh tật, thiên tai, hỏa hoạn hoặc dịch bệnh trong thời gian theo học, có xác nhận của ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú.
Một nội dung đáng chú ý khác là thay đổi cách xác định lãi suất cho vay. Thay vì quy định cố định ở mức 0,5%/tháng như hiện hành, dự thảo đề xuất áp dụng mức lãi suất bằng lãi suất cho vay đối với hộ nghèo theo từng thời kỳ do Thủ tướng Chính phủ quy định. Lãi suất đối với nợ quá hạn bằng 130% lãi suất khi cho vay, đồng thời việc cho vay và thu nợ được thực hiện bằng đồng Việt Nam.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng sửa đổi quy định về hồ sơ, trình tự và thủ tục vay vốn theo hướng đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo thuận lợi hơn cho người vay và cơ quan thực hiện.
Đối với việc gia hạn nợ, dự thảo quy định trường hợp khách hàng gặp khó khăn và có văn bản đề nghị thì Ngân hàng Chính sách xã hội sẽ xem xét quyết định gia hạn, với thời gian tối đa bằng một nửa thời hạn trả nợ. Trường hợp sử dụng vốn sai mục đích hoặc không trả được nợ đúng hạn mà không được chấp thuận điều chỉnh kỳ hạn trả nợ hoặc gia hạn nợ thì khoản vay sẽ được chuyển sang nợ quá hạn đối với phần dư nợ gốc liên quan.
Việc xây dựng Quyết định mới được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ chế tín dụng ưu đãi dành cho học sinh, sinh viên, bảo đảm chính sách theo kịp biến động của chi phí học tập và sinh hoạt, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn vốn cho nhiều đối tượng có hoàn cảnh khó khăn hơn trong thời gian tới.
![[Infographic] Chứng khoán ngày 20/8: VN-Index tăng 7,55 điểm, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm 13,1% so phiên trước](https://cdn.nhandan.vn/images/BYyax1_0OvnyX56kKeVLRnjfsHZZMhLnWwq3kne_UBm9-HORcayaa6He_D5oN5E80Sb7DzXEa_qR5hESC2VRsg/ndo_tr_ttck-2008-159.jpg.avif)
