Sáng 2/12, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Quy định cụ thể và lộ trình ưu tiên với nhóm đối tượng được khám sức khỏe định kỳ
Quan tâm mở rộng quyền lợi chăm sóc sức khỏe và giảm chi phí y tế cho người dân (Điều 2), Phó Trưởng Đoàn chuyên trách phụ trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ Đặng Bích Ngọc nhận định, đây là chủ trương rất quan trọng để triển khai thực hiện các nội dung mà Bộ Chính trị đã đặt ra tại Nghị quyết 72.
Theo dự thảo Nghị quyết, bắt đầu từ năm 2026 người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm 1 lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên. Tuy nhiên, theo đại biểu Bích Ngọc, dự thảo Luật cần có quy định thật rõ ràng, cụ thể về đối tượng và lộ trình thực hiện vì thực tế người dân đang rất mong chờ tất cả sẽ được thực hiện khám sức khỏe 1 lần/năm.
Theo đó, đại biểu đề xuất dự thảo Nghị quyết nên đưa vào nhóm đối tượng được ưu tiên đầu tiên để thực hiện khám sức khỏe định kỳ từ năm 2026 bao gồm: Nhóm người dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, các hộ nghèo, hộ cận nghèo, nhóm người yếu thế.
“Để tạo điều kiện cho các đối tượng này được tiếp cận khám sức khỏe, bảo đảm sự công bằng trong tiếp cận y tế trong cả nước, Chính phủ nên quy định cụ thể từng nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên cụ thể cho từng nhóm để mọi người dân được tiếp cận với các dịch vụ y tế, bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan trong tổ chức thực hiện”, đại biểu kiến nghị.
Đánh giá rất cao quy định tại Điều 2 của dự thảo Nghị quyết, bởi đây là điều khoản thể hiện rõ nhất tính nhân văn, tiến bộ và định hướng phát triển bao trùm của chính sách y tế quốc gia; song Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng đề nghị cần cụ thể hóa rõ hơn lộ trình tăng mức hưởng và tiến tới miễn viện phí theo từng giai đoạn 3 đến 5 năm, gắn với các chỉ tiêu về cân đối Quỹ Bảo hiểm y tế và Ngân sách Nhà nước.
Đại biểu nêu thực tiễn cho thấy, nhu cầu khám chữa bệnh tăng rất nhanh theo tốc độ già hóa dân số và gia tăng bệnh không lây nhiễm; nếu chúng ta không thiết kế lộ trình đủ chặt chẽ, có thể dẫn đến nguy cơ mất cân đối quỹ bảo hiểm y tế trung và dài hạn.
Theo đại biểu Trịnh Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng), cử tri phản ánh gánh nặng chi phí điều trị vẫn là rào cản lớn nhất đối với người bệnh. Nhiều loại thuốc thế hệ mới – như thuốc điều trị đích, thuốc miễn dịch – đã chứng minh hiệu quả vượt trội trong điều trị, giúp kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng sống. Tuy nhiên, chi phí cao khiến nhiều bệnh nhân không thể tiếp cận điều trị tối ưu. Do đó, đại biểu kiến nghị cập nhật danh mục thuốc kịp thời, nhất là đối với các loại thuốc điều trị ung thư, thuốc điều hòa miễn dịch thế hệ mới, để giảm chi tiền túi của người dân, bảo đảm quyền lợi cho hơn 95,5 triệu người tham gia bảo hiểm y tế hiện nay.
“Đây là giải pháp trực tiếp, thiết thực để người bệnh– đặc biệt là bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo có gia cảnh khó khăn – không bị bỏ lại phía sau trong hành trình điều trị”, đại biểu nhấn mạnh.
Có chính sách đột phá, đặc thù thu hút bác sỹ về công tác tại vùng sâu, vùng xa
Một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm của các đại biểu Quốc hội là chế độ, chính sách về tiền lương và phụ cấp cho nhân viên y tế.
Đại biểu Đặng Thị Bích Ngọc chỉ ra thực tế thời gian qua cho thấy, nhiều trạm y tế xã ở các vùng đặc biệt khó khăn không có bác sỹ cơ hữu hoặc chỉ có một bác sỹ phải kiêm nhiệm nhiều công việc. Nguyên nhân là do cơ chế, chính sách hiện nay chưa đủ mạnh để thu hút, giữ chân bác sỹ có trình độ chuyên môn về làm việc và gắn bó lâu dài tại tuyến y tế cơ sở, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn.
Chính vì vậy, để thực hiện đột phá, theo đại biểu Bích Ngọc trong thời gian tới cần có các chính sách thu hút nhân lực đặc thù theo vùng miền; có cơ chế đào tạo, bồi dưỡng, trong đó chú trọng phát triển đội ngũ nhân lực tại chỗ (là người dân tộc thiểu số), hoặc triển khai các chương trình đào tạo đặc thù theo hình thức “cầm tay chỉ việc” cho cán bộ y tế vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số khó khăn. Đồng thời, thực hiện luân phiên cán bộ tuyến trên hỗ trợ, chuyển giao kỹ thuật cho tuyến xã; đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số để tư vấn, khám chữa bệnh từ xa.
Quan tâm đến công tác đào tạo nguồn nhân lực y tế, đại biểu Trần Khánh Thu (Đoàn Hưng Yên) đánh giá, trong Dự thảo Nghị quyết mới nêu đến chính sách đào tạo sau đại học ở một số chuyên ngành, chưa thấy có giải pháp đột phá liên quan đến tạo nguồn nhân lực từ sớm từ xa. Trong khi đó, nguồn nhân lực đặc biệt là nhân lực y tế luôn có vai trò quan trọng, quyết định đến việc thành công hay thất bại trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng; nhân lực y tế tuyến cơ sở hiện nay chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu, chưa thể là nơi hấp dẫn và bảo đảm điều kiện phát triển chuyên môn của mỗi bác sĩ.
Theo đánh giá của Bộ Y tế, tổng số nhân lực ngành y tế hiện khoảng 431.700 người, thấp hơn nhiều so với mức 632.500 người trong Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực y tế, giai đoạn 2011-2020.
Từ phân tích trên, nữ đại biểu Đoàn Hưng Yên kiến nghị bổ sung đối tượng đào tạo bác sỹ y khoa của các cơ sở đào tạo công lập vào nhóm đối tượng được ngân sách Nhà nước bảo đảm, hỗ trợ học phí trong thời gian đào tạo với cam kết sau khi ra trường sẽ làm việc theo sự phân công của Nhà nước. Như vậy, vừa bảo đảm nguồn sinh viên, đặc biệt là sinh viên có hoàn cảnh khó khăn có cơ hội đạt được nguyện vọng trở thành bác sỹ, đồng thời giải quyết được vấn đề nguồn nhân lực y tế tại các vùng sâu, vùng xa, vùng thiếu bác sĩ.
Hoan nghênh quy định xếp lương bác sĩ từ bậc 2 và phụ cấp ưu đãi nghề 100% đối với các lĩnh vực đặc thù, song đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị Ban soạn thảo cân nhắc bổ sung phụ cấp trách nhiệm nghề nghiệp theo từng vị trí công tác chứ không chỉ theo chuyên ngành.
"Tại tuyến y tế cơ sở và tại các đơn vị hồi sức, chống độc, áp lực công việc, cường độ trực và rủi ro nghề nghiệp rất cao, nếu không quy định phụ cấp trách nhiệm thì khó đảm bảo giữ chân và tạo động lực nghề nghiệp bền vững. Đây là yếu tố quyết định cho chiến lược phát triển nguồn nhân lực y tế - thách thức lớn nhất hiện nay", đại biểu nêu ý kiến.
