Dạy thêm - học thêm: Cấm đến mức nào?

Một nhóm học sinh sau giờ tan
học thêm tại nhà giáo viên.
Một nhóm học sinh sau giờ tan học thêm tại nhà giáo viên.

Nhưng rồi chính bản thân cơ quan quản lý giáo dục cũng không khỏi cảm thấy lúng túng...

Hội thảo do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức sáng 7-11. Dự kiến, ngày 20-11, dự thảo về vấn đề này sẽ được công khai để lấy ý kiến đóng góp của toàn dân.

Tiểu học: cấm hay không cấm?

Trong bản dự thảo quy định này, một trong số những hành vi không được làm trong dạy thêm học thêm là “không tổ chức dạy thêm học thêm đối với HS tiểu học, kể cả trong kỳ nghỉ hè”. Nhưng nội dung này không chỉ vấp phải sự phản đối của dư luận trong thời gian qua, ngay tại cuộc họp này cũng có nhiều ý kiến bày tỏ sự băn khoăn về tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Ông Trần Văn Nghĩa, phó cục trưởng Cục Khảo thí và kiểm định chất lượng giáo dục, nhận xét: “Khi xây dựng quy định quản lý dạy thêm học thêm, nhất là đặt ra vấn đề “cấm”, cần phải tính đến nhu cầu chính đáng của HS và phụ huynh. Ở mức độ nào đó, do có cung nên có cầu, vì vậy không thể cấm được việc này”.

Cụ thể, theo ông Nghĩa, không thể cấm dạy thêm học thêm ở bậc tiểu học. Nếu ban hành một quy định cứng như vậy sẽ rất khó thực thi, quản lý sau này.

Ông Nghĩa cho rằng: “Nếu các trường phổ thông quản lý tốt việc dạy và thi thì sẽ hạn chế được tình trạng ép HS học thêm. Nên chú ý tập trung đổi mới cách thi và ra đề kiểm tra, vì nếu trường có quy trình ra đề thi, kiểm tra hợp lý, chặt chẽ sẽ không thể xảy ra việc giáo viên có thể ép HS đi học thêm, tạo “lợi thế” cho những HS có đi học thêm trong kiểm tra, đánh giá bằng việc ra đề kiểm tra vào phần học thêm hay ôn luyện trước”. Ông Nghĩa kết luận: Nếu chỉ tập trung quản lý dạy thêm học thêm bằng những quy định cấm thì mới chỉ giải quyết được phần “ngọn”.

Nhưng với góc độ là người trực tiếp quản lý bậc học, ông Trịnh Quốc Thái - vụ trưởng Vụ Tiểu học - bày tỏ sự ủng hộ quan điểm “không dạy thêm học thêm với bậc tiểu học”, tuy nhiên ông đề nghị phải bổ sung cụm từ “có thu tiền”.

Theo ông Thái, nếu dạy thêm học thêm không thu tiền, mang tính chất phụ đạo, kèm thêm cho HS yếu kém hay bồi dưỡng cho HS giỏi thì không cần phải cấm. Còn nếu đã dạy thêm có thu tiền, ở bậc tiểu học cần cấm tuyệt đối, nhất là đối với HS đã học hai buổi/ngày. “Không thể có chuyện HS tiểu học đã học cả ngày ở trường, tối lại đến nhà cô học thêm nữa” - ông Thái tỏ ra cứng rắn.

Không nên cấm GV dạy thêm HS của mình?

Dự thảo quy định “Giáo viên không mở lớp dạy thêm ngoài nhà trường cho HS do chính mình đang dạy chính khóa” đã vấp phải sự phản đối của các sở Giáo dục và Đào tạo.

Theo đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo Vĩnh Phúc: “Cần xem xét lại quy định này vì nếu HS thấy thầy giỏi muốn học mà cấm thì bất hợp lý. Hơn nữa, người dạy mới hiểu HS mình nhất, mới biết học trò mình cần bổ sung, rèn luyện thêm nội dung gì”.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Vọng, đây là một vấn đề nên thảo luận kỹ và lấy thêm nhiều ý kiến góp ý, nếu thật sự thấy bất hợp lý thì cần kiến nghị Chính phủ xem xét sửa đổi để quy định quản lý dạy thêm học thêm thật sự phù hợp với thực tiễn, thực thi một cách hiệu quả. “Cá nhân tôi cũng thấy quy định này không hợp lý” - ông Vọng nói.

Các đại biểu cũng chỉ ra hàng loạt nội dung chưa hợp lý khác, chưa bao quát thực tế của dự thảo quy định quản lý dạy thêm học thêm. Ông Ngô Kim Khôi, phó vụ trưởng Vụ Đại học và Sau Đại học, cho rằng khi đề cập đến dạy thêm ngoài nhà trường quy định còn thiếu chưa tính đến luyện thi ĐH. Các quy định về thủ tục cấp giấy chứng nhận, quản lý, giám sát và xử lý vi phạm cần phải rõ hơn đầu mối là cơ quan quản lý hành chính nhà nước hay ngành giáo dục...

Đánh giá lại những nội dung thảo luận, ông Vọng khẳng định bộ sẽ tiếp tục hoàn chỉnh bản dự thảo và sớm đưa ra công bố công khai lấy ý kiến đóng góp rộng rãi của toàn xã hội trước khi chính thức ban hành vào cuối tháng mười hai tới. Bộ sẽ quản lý dạy thêm học thêm theo quan điểm sẽ làm rõ những hiện tượng không chính đáng (như ép buộc HS trực tiếp hoặc gián tiếp, bằng thi cử, kiểm tra bằng bài “tủ”, cắt xén chương trình chính khóa, hay ra nhiều bài tập gây áp lực buộc HS phải HT...). Mặt khác cũng sẽ đề cập đến khía cạnh vai trò của các bậc phụ huynh: không ít phụ huynh do nhận thức chưa đầy đủ cũng ép buộc con em phải HT, đòi hỏi HS đạt được những kết quả vượt quá năng lực của bản thân các em.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Vọng: “Năm nguyên tắc quản lý dạy thêm học thêm: phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, đúng đối tượng, phù hợp đặc điểm tâm sinh lý người học, nội dung, phương pháp giảng dạy, mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông..., được phép và tuân thủ các quy định của cơ quan có thẩm quyền, hài hòa giữa lợi ích của người dạy, người học và xã hội, khuyến khích dạy thêm không thu tiền”.

Có thể bạn quan tâm

Sinh viên Học viện Ngân hàng trao đổi, thảo luận trong giờ học. (Ảnh: HVNH)

Gắn đào tạo đại học với nhu cầu doanh nghiệp

Nhiều cơ sở giáo dục đại học đang đưa doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào đào tạo, từ xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng chương trình đến thực hành, nghiên cứu. Qua đó, liên kết Nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp từng bước đi vào thực chất, gắn đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo với nhu cầu thị trường.

Các cơ sở giáo dục và đào tạo của Việt Nam tích cực thúc đẩy hợp tác quốc tế và hội nhập giáo dục, mở rộng quan hệ giữa với các cơ sở đại học, tổ chức giáo dục quốc tế. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Các cơ sở giáo dục tích cực kết nối, mở rộng hợp tác, học hỏi kinh nghiệm quốc tế

Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số mở ra không gian kết nối các doanh nghiệp công nghệ, cơ sở đại học, tổ chức giáo dục, các đơn vị phát triển giải pháp. Nhiều hoạt động ký kết, hợp tác đã được thực hiện, góp phần mở rộng mạng lưới hợp tác giữa các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp trong nước với đối tác quốc tế.

Phiên hội thảo chuyên đề Giáo dục phổ thông. (Ảnh: Bộ Giáo dục và Đào tạo)

Giá trị của AI phải được chứng minh bằng kết quả học tập

AI đang thay đổi cách dạy học và vận hành nhà trường, nhưng số hóa nhiều hơn chưa đồng nghĩa học sinh học tốt hơn. Tại Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số, ngày 8-9/10 tại Hà Nội, các chuyên gia nhấn mạnh giá trị của AI cần được kiểm chứng qua sự tiến bộ về kiến thức, tư duy và năng lực tự học của học sinh.

Quang cảnh tọa đàm chuyên gia “Định hình chân dung nhân tài thời đại 4.0” diễn ra chiều 8/10, trong khuôn khổ IECEE 2026. (Ảnh: BUV)

Trí tuệ nhân tạo làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng đối với sinh viên mới tốt nghiệp

Không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp ngày càng chú trọng khả năng ứng dụng công nghệ, giải quyết vấn đề, quản lý thời gian, giao tiếp và thích ứng của sinh viên mới tốt nghiệp. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo (AI) đang bắt đầu làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng ở nhiều vị trí việc làm.

Hội thảo quy tụ nhiều học giả, chuyên gia, nhà nghiên cứu và học viên cao học, nghiên cứu sinh trong nước và quốc tế. (Ảnh: FTU)

Hoàn thiện hệ sinh thái đào tạo sau đại học chuẩn quốc tế

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Trường đại học Ngoại thương tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế dành cho người học sau đại học (ICGE 2026) với chủ đề "Tái định hình hợp tác trong một thế giới phân mảnh: Bằng chứng từ các doanh nghiệp, thị trường và chính sách".

Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số sáng khai mạc sáng 8/10. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Giáo dục trong kỷ nguyên số: Hợp tác để làm chủ công nghệ, phát triển con người

Hội nghị quốc tế về hợp tác giáo dục trong kỷ nguyên số tạo diễn đàn thúc đẩy hợp tác quốc tế và hội nhập giáo dục; mở rộng quan hệ giữa các cơ sở giáo dục Việt Nam và các tổ chức giáo dục quốc tế; chia sẻ mô hình, phương pháp và công nghệ đổi mới sáng tạo trong giảng dạy, học tập và quản trị.

Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và AI trong trường học

Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và AI trong trường học

Hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia (10/10) và Tuần lễ học tập suốt đời năm 2026, sáng 8/10, Ngày hội khoa học và công nghệ cho học sinh phổ thông phường Vĩnh Hưng (Hà Nội) đã được tổ chức tại Trường tiểu học và THCS Vĩnh Hưng với sự tham gia của gần 1.000 học sinh.

Hình ảnh cuộc thi “Tìm hiểu Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám” dành cho học sinh trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội. (Ảnh: BAN TỔ CHỨC)

Giáo dục di sản văn hóa ở trường học

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt chỉ tiêu: Đến năm 2030, 100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân được tiếp cận, tham gia hiệu quả, thường xuyên các hoạt động nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chúc mừng và tặng quà lưu niệm cho Hội Khuyến học Việt Nam.

Xây dựng xã hội học tập từ năng lực thực của mỗi người dân

Sau 5 năm triển khai các chương trình về học tập suốt đời và xây dựng mô hình “Công dân học tập”, các chỉ tiêu chủ yếu đều đạt, vượt mục tiêu đề ra. Giai đoạn 2026-2030, trọng tâm được chuyển mạnh sang chất lượng thực của việc học, để mỗi người dân có cơ hội học, khả năng học và động lực học suốt đời.

Trao giấy Chứng nhận cho các thí sinh tham gia kỳ thi. (Ảnh: CTV)

Vĩnh Long: Gần 2.000 thí sinh tham gia cuộc thi chọn học sinh giỏi Giải toán trên máy tính cầm tay

Sáng 7/10, cuộc thi chọn học sinh giỏi Giải toán trên máy tính cầm tay năm học 2026-2027 chính thức được tổ chức đồng loạt tại 3 điểm thi trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long gồm: Trường trung học phổ thông Bến Tre, Trường trung học phổ thông chuyên Nguyễn Thiện Thành và Trường trung học phổ thông Lưu Văn Liệt.

(Ảnh: Bộ Giáo dục và Đào tạo)

Đổi mới quy định về tổ chức dạy, học và đánh giá kết quả học tập môn Giáo dục quốc phòng và an ninh

Nội dung Giáo dục quốc phòng và an ninh dự kiến được lồng ghép ở bậc tiểu học, trung học cơ sở; là môn học chính khóa ở trường trung học phổ thông, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học; đồng thời là nội dung cơ bản, quan trọng trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân.