Nỗ lực vượt khó, sớm bàn giao mặt bằng sạch
Tỉnh Cao Bằng đã phát động chiến dịch “Cao điểm 100 ngày đêm giải phóng mặt bằng dự án đường bộ cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh”, kết thúc chiến dịch đã có hơn 99% số gia đình có đất, tài sản cần được đền bù, thu hồi đã ký cam kết bàn giao mặt bằng, dù chưa nhận được tiền đền bù. Tại Lạng Sơn, công tác giải phóng mặt bằng cũng được triển khai quyết liệt, không để tình trạng chậm trễ làm ảnh hưởng tiến độ dự án.
Dự án đường cao tốc Hữu Nghị-Chi Lăng dài 60 km, đi qua địa bàn bốn huyện và thành phố của Lạng Sơn. Theo báo cáo doanh nghiệp dự án, tính đến ngày 20/4, đã bàn giao được 55/59,8 km (tương đương 93% chiều dài toàn tuyến). Tuy nhiên, tiến độ vẫn bị ảnh hưởng bởi tình trạng “xôi đỗ” mặt bằng, nhiều đoạn đã bàn giao, nhưng nhà thầu chưa thể tiếp cận do vướng mắc một số hộ dân chưa di chuyển.
Giải thích về vấn đề này, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn Hồ Tiến Thiệu cho biết: “Đặc thù của các dự án này vừa thi công, vừa thiết kế. Trong giai đoạn đầu, khi chưa có đầy đủ thiết kế kỹ thuật chi tiết, địa phương đã chủ động bàn giao ranh giới giải phóng mặt bằng dựa trên hồ sơ thiết kế cơ sở. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, nhà đầu tư và tư vấn phải tiếp tục điều chỉnh cục bộ hướng tuyến dựa trên địa hình, địa vật và các yếu tố thực địa… Khi có sự thay đổi, các địa phương cũng rất khẩn trương lập quy trình giải phóng mặt bằng để sớm có mặt bằng sạch cho việc thực hiện dự án”.
Đối với dự án đường cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh giai đoạn 1, tính đến ngày 27/4, Lạng Sơn đã bàn giao diện tích mặt bằng 430.01ha/458,41ha, đạt 93,8% theo phạm vi thiết kế kỹ thuật được duyệt. Trong khi đó, tính đến ngày 20/4, Cao Bằng đã bàn giao được 93,14/93,35 km chiều dài toàn tuyến giai đoạn 1; diện tích bàn giao đạt 757,4/820,9ha (tương đương 92%).
Theo đánh giá, tiến độ giải phóng mặt bằng được đẩy mạnh bởi nhà đầu tư đã chủ động tạm ứng chi phí đền bù, phối hợp chính quyền địa phương vận động người dân sớm di dời, san nền và bàn giao mặt bằng sạch. Để tháo gỡ khó khăn, ngày 27/4, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã điều chỉnh diện tích thu hồi đất và tổng mức đầu tư hai tiểu dự án giải phóng mặt bằng thuộc tuyến cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh nhằm phù hợp yêu cầu thực tế của dự án. Đồng thời, tỉnh yêu cầu các sở, ngành liên quan, Ủy ban nhân dân hai huyện Tràng Định và Văn Lãng, cùng các đơn vị chức năng triển khai thực hiện nghiêm túc, bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng, phục vụ thi công tuyến cao tốc theo đúng kế hoạch.
Tuy nhiên trên thực tế, hiện cả hai dự án đang gặp khó khăn trong việc bố trí bãi đổ thải. Theo báo cáo gửi Bộ Xây dựng ngày 20/4/2025, dự án đường cao tốc Hữu Nghị-Chi Lăng cần 2,6 triệu m³ đá, 13,8 triệu m³ đất đắp và phải đổ thải 8,4 triệu m³. Tuy nhiên, hiện tỉnh mới phê duyệt 43 bãi thải với tổng dung tích khoảng 4,4 triệu m³, vẫn thiếu khoảng 4 triệu m³ so với nhu cầu.
Tương tự, ở dự án đường cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh, tổng nhu cầu đổ thải của dự án khoảng 7,3 triệu m³, trong năm 2024 đã bố trí được 34 vị trí đổ thải với trữ lượng 5,3 triệu m³. “Việc chưa bàn giao đầy đủ bãi thải đã ảnh hưởng đáng kể tới quy trình xử lý vật liệu đào thải, tiềm ẩn nguy cơ làm chậm tiến độ nếu không được tháo gỡ kịp thời”, đại diện nhà thầu thi công chia sẻ.
Lý giải về nguyên nhân gây chậm tiến độ bố trí bãi đổ thải, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn Hồ Tiến Thiệu cho rằng, mỗi bãi thải cần thực hiện quy trình quy hoạch, giải phóng mặt bằng, đánh giá môi trường đầy đủ trước khi phê duyệt, nên việc phát sinh nhu cầu lớn đòi hỏi thêm thời gian xử lý. “Theo đúng tinh thần “vừa chạy, vừa xếp hàng”, tỉnh Lạng Sơn đang huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, quyết tâm hoàn tất bàn giao toàn tuyến trước ngày 30/4, tạo điều kiện cho nhà thầu tổ chức thi công liên tục, đúng tiến độ tổng thể”, ông Thiệu khẳng định.
Trong khi đó, công tác giải phóng mặt bằng tại tỉnh Cao Bằng đã đạt kết quả tích cực hơn. Huyện Thạch An đã bàn giao 179,74/188,8ha (đạt 95,2%), huyện Quảng Hòa đã bàn giao 175/178,7ha (đạt 97,93%). Các khu tái định cư như tại thị trấn Đông Khê (huyện Thạch An) đã hoàn thành, 45 hộ dân đã bốc thăm nhận đất ở mới...
Ban Quản lý dự án các công trình giao thông tỉnh Cao Bằng và các địa phương đơn vị liên quan đã phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp và nhà thầu để xử lý phát sinh trong thi công; duy trì việc rà phá bom mìn, cơ bản hoàn thành việc di dời hệ thống điện trung, hạ thế. Cùng với đó, tăng cường đối thoại trực tiếp với người dân, tập trung vận động, giải quyết thấu tình đạt lý...
Huy động tổng lực, quyết tâm về đích đúng hẹn
Sau một năm khởi công, diện mạo các đoạn tuyến cao tốc Hữu Nghị-Chi Lăng và Đồng Đăng-Trà Lĩnh dần hiện rõ, đóng góp vào mục tiêu hoàn thành 3.000 km đường bộ cao tốc vào năm 2025, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Theo kế hoạch, hai tuyến cao tốc sẽ thông xe kỹ thuật cuối năm 2025, đưa vào khai thác trong năm 2026.
Theo Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả Nguyễn Tấn Đông, tranh thủ thời tiết thuận lợi trên tuyến, các đơn vị tổ chức 294 mũi thi công, với 4.155 nhân sự, cùng 2.041 thiết bị thi công “vượt nắng, thắng mưa”, “xuyên lễ, xuyên Tết” quyết tâm đưa hai dự án “về đích” đúng hẹn, bảo đảm chất lượng. Tính đến ngày 21/4, dự án đường cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh đã giải ngân được 2.409/10.438 tỷ đồng, bằng 23% vốn năm 2025; đường cao tốc Hữu Nghị-Chi Lăng giải ngân 925/6.580 tỷ đồng, bằng 14% tổng vốn cần giải ngân trong năm. Riêng dự án đường cao tốc Hữu Nghị-Chi Lăng đã huy động khoảng 1.955 kỹ sư, công nhân cùng 900 thiết bị máy móc triển khai tại 78 mũi thi công..., phấn đấu hoàn thành 5.062 tỷ đồng sản lượng trong năm 2025, hướng tới thông tuyến kỹ thuật vào dịp cuối năm.
