Đồng bộ nhiều giải pháp nghiệp vụ nhằm phòng, chống trục lợi Quỹ Bảo hiểm xã hội
Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cho biết, thời gian qua, cơ quan này đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nghiệp vụ nhằm phòng, chống trục lợi Quỹ Bảo hiểm xã hội, đồng thời đẩy mạnh phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân các khu vực trong việc thu hồi tiền hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp không đúng quy định, góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động và bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.
Thực hiện Công văn số 2804/BHXH-PC ngày 28/7/2026 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam về việc hướng dẫn tổ chức thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15, trong đó có hướng dẫn thông tin được cung cấp cho Viện Kiểm sát nhân dân về hành vi vi phạm là “chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; không hoàn trả tiền hưởng sai quy định về Quỹ Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp…”, Bảo hiểm xã hội cơ sở Đông Anh là đơn vị được Bảo hiểm xã hội thành phố giao thí điểm phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 7 để giải quyết việc thu hồi tiền hưởng chế độ bảo hiểm xã hội không đúng quy định đối với người lao động.
Triển khai quy chế phối hợp, Bảo hiểm xã hội cơ sở Đông Anh đã cung cấp danh sách kèm tài liệu liên quan đến 8 trường hợp vi phạm điều kiện hưởng chế độ thanh toán một lần, tổng số tiền phải thu hồi là 280.465.362 đồng, bước đầu đã thu hồi ngay được 95.095.530 đồng. Số tiền còn lại, những lao động vi phạm cam kết khắc phục hoàn trả theo đúng quy định.
Đối với các trường hợp đã khắc phục toàn bộ số tiền hưởng không đúng quy định, Bảo hiểm xã hội cơ sở Đông Anh thực hiện khôi phục thời gian đã hưởng bảo hiểm xã hội một lần, đồng thời cộng nối với thời gian đang tham gia bảo hiểm xã hội (nếu có) nhằm bảo đảm tối đa quyền lợi cho người lao động.
Đối với các cá nhân nộp dần hằng tháng, Bảo hiểm xã hội cơ sở Đông Anh tiếp tục giám sát, đôn đốc thực hiện theo đúng lộ trình đã cam kết.
Từ những kết quả trên, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội tiếp tục chỉ đạo bảo hiểm xã hội các cơ sở phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân các khu vực triển khai, rà soát đồng loạt trên toàn Thành phố.
Phát hiện hơn 550 lượt người hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp sai quy định
Trong 8 tháng đầu năm 2026, Bảo hiểm xã hội thành phố đã ban hành quyết định kiểm tra, kiểm tra chuyên ngành tại 1.331 đơn vị sử dụng lao động, cơ sở khám, chữa bệnh, nội bộ và tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng. Kết quả sau kiểm tra đã phát hiện 552 lượt người hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp sai quy định với tổng số tiền phải thu hồi về Quỹ Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp 1,3 tỷ đồng.
Để thu hồi số tiền hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp sai quy định, Bảo hiểm xã hội thành phố đã áp dụng nhiều giải pháp. Cụ thể là: Gửi văn bản trực tiếp đến người lao động, làm việc với đơn vị sử dụng lao động hiện tại, phối hợp với bảo hiểm xã hội các tỉnh/thành phố để thu hồi, chuyển hồ sơ sang cơ quan tố tụng.
Về kết quả phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân trong việc đôn đốc thu hồi tiền chậm đóng, Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố và Viện Kiểm sát nhân dân các khu vực đã phối hợp thực hiện đôn đốc đối với 2.169 đơn vị, sau đôn đốc đã thu hồi 126,770 tỷ đồng/239,15 tỷ đồng (tỷ lệ thu hồi đạt 46,39%).
Về việc phối hợp thu hồi tiền hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần và bảo hiểm thất nghiệp không đúng quy định, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội đã rà soát danh sách 44 trường hợp hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần không đúng quy định với số tiền 2,252 tỷ đồng; 564 trường hợp chưa hoàn trả tiền hưởng trợ cấp thất nghiệp sai quy định theo Kết luận của cơ quan Thanh tra, Kiểm toán nhà nước, với số tiền 5,037 tỷ đồng, đề xuất Viện Kiểm sát nhân dân khu vực và Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội gửi văn bản đôn đốc các cá nhân phải thu hồi tiền hưởng sai chế độ bảo hiểm xã hội một lần, trợ cấp bảo hiểm thất nghiệp.
Về tình hình Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện doanh nghiệp, cá nhân cố tình vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, tính đến ngày 8/9/2026, đã có 4 Viện Kiểm sát nhân dân khu vực có quyết định khởi kiện đối với 5 đơn vị với tổng số tiền nợ là 18,3 tỷ đồng, trong đó tiền gốc là 9,07 đồng, tiền lãi là 9,29 tỷ đồng.
Ngày 7/9/2026, Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hà Nội đã đưa ra xét xử vụ án dân sự công ích về việc "Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp tiền bảo hiểm", bị đơn là Công ty MD.
Ngày 17/9/2026, Tòa án nhân dân Khu vực 6 thành phố Hà Nội xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với bị cáo Đặng Đình Tụ (Giám đốc doanh nghiệp tư nhân Bảo Tụ) về tội “Gian lận bảo hiểm xã hội” theo quy định tại điểm c, khoản 2 Điều 214 Bộ luật Hình sự. Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo 18 tháng tù, cho hưởng án treo, thời gian thử thách 36 tháng.
Nhằm ngăn chặn, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội đã chủ động thực hiện đồng bộ các giải pháp.
Đó là: Tổ chức thực hiện nghiêm quy trình nghiệp vụ thu, cấp sổ, thẻ; phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời, xử lý nghiêm các hành vi gian lận, trục lợi chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; chủ động nắm bắt tình hình, đối soát các trường hợp bất thường, rủi ro về hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, tăng cường công tác kiểm tra chuyên ngành, kiểm tra đột xuất để kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các trường hợp lập hồ sơ giả, khống nhằm trục lợi bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp. Tập trung khai thác triệt để các ứng dụng phần mềm khi xét duyệt hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, thanh toán chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế. Chủ động thống kê, rà soát, thường xuyên theo dõi tình hình cấp Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội của các cơ sở khám, chữa bệnh, đặc biệt là các cơ sở y tế tư nhân trên địa bàn có nhiều doanh nghiệp, người lao động nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động. Trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm thì kịp thời phối hợp Sở Y tế và các cơ quan liên quan tiến hành kiểm tra, xác minh, xử lý vi phạm hành chính hoặc chuyển sang cơ quan điều tra khi có dấu hiệu tội phạm.
Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cũng tăng cường phối hợp với cơ quan Công an tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành đột xuất về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế nhằm chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế theo quy định; chủ động, thường xuyên và linh hoạt trong hoạt động phối hợp, kịp thời trao đổi, cung cấp cho cơ quan Công an các thông tin, số liệu, hồ sơ, tài liệu hoặc các hiện tượng có dấu hiệu vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế theo Công văn số 5659/BCA-CSKT ngày 15/12/2025 của Bộ Công an hướng dẫn kiến nghị khởi tố theo Điều 214, 215, 216 Bộ luật Hình sự.
