Tại xã Xuân Mai (Hà Nội), Ủy ban nhân dân xã vừa phát động phong trào “Bình dân học vụ số” với mục tiêu cụ thể cho từng giai đoạn. Năm 2025, xã phấn đấu có 95% số cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong khu vực công có hiểu biết về chuyển đổi số, sử dụng được các nền tảng, dịch vụ số phục vụ công việc; 100% số học sinh trung học cơ sở được trang bị kiến thức, kỹ năng số, bảo đảm an toàn khi học tập, tương tác trực tuyến; hơn 85% số người dân trưởng thành có tri thức cơ bản về chuyển đổi số, biết sử dụng thiết bị thông minh để khai thác thông tin, thực hiện các giao dịch số thiết yếu.
Mục tiêu của năm 2026 là 100% số cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong khu vực công có kỹ năng số tốt; 100% số học sinh từ cấp tiểu học được trang bị kiến thức, kỹ năng số; toàn bộ người dân trưởng thành có khả năng sử dụng thành thạo thiết bị thông minh, tương tác an toàn trên môi trường số. Đồng thời, hơn 85% số dân trưởng thành sở hữu điện thoại thông minh và hơn một nửa số dân trưởng thành ở khu vực đô thị có tài khoản thanh toán điện tử.
Để thực hiện những mục tiêu nêu trên, xã đã rà soát, kiện toàn 36 Tổ Chuyển đổi số cộng đồng tại các thôn với hơn 230 thành viên; thành lập Tổ ứng cứu công nghệ và nghiệp vụ để hỗ trợ kỹ thuật 24/24 giờ. 100% số thành viên các tổ này được tập huấn kỹ năng sử dụng các nền tảng số như Cổng dịch vụ công quốc gia, iHanoi, ứng dụng AI phục vụ đời sống… thông qua nhiều hình thức như trực tiếp, trực tuyến hoặc “cầm tay chỉ việc”.
Ủy ban nhân dân xã cũng triển khai các Điểm “Bình dân học vụ số lưu động”, bố trí thiết bị, nhân lực và hạ tầng kỹ thuật, ưu tiên hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo. Hạ tầng mạng được nâng cấp, wifi công cộng miễn phí được lắp đặt tại điểm hành chính công xã và nhà văn hóa thôn.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Chu Văn Khang nhấn mạnh: “Hơn 70 năm trước, phong trào Bình dân học vụ đã xóa mù chữ, nay phong trào Bình dân học vụ số là hành trình “xóa mù số”, đưa kỹ năng công nghệ và internet an toàn đến từng người dân. Các Tổ Chuyển đổi số cộng đồng sẽ “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hướng dẫn cài đặt, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số”.
Không chỉ Xuân Mai, xã Bình Minh cũng triển khai phong trào với cách tiếp cận sáng tạo. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nguyễn Đăng Việt ví phong trào này như “lớp học số hóa” cho toàn dân. Người dân được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, thanh toán điện tử, tra cứu thông tin, đăng ký và xử lý dịch vụ công trực tuyến, bán hàng và quảng bá sản phẩm online.
Xã Bình Minh xác định ba nhóm giải pháp then chốt: Huy động sức mạnh cộng đồng, Tổ Chuyển đổi số cộng đồng, đoàn viên, thanh niên, cán bộ thôn, tổ dân phố trực tiếp hướng dẫn người dân từng thao tác; đa dạng hình thức tập huấn như lồng ghép nội dung kỹ năng số vào sinh hoạt chi bộ, họp thôn, hội họp đoàn thể, các phiên chợ quê để mọi người đều có cơ hội học tập; gắn công nghệ với đời sống kinh tế - xã hội, khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không tiền mặt, ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh, phát triển du lịch cộng đồng.“Chúng tôi muốn người dân thấy rằng công nghệ không xa lạ hay phức tạp, mà là công cụ gần gũi, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, tăng năng suất lao động và nâng cao chất lượng cuộc sống”, đồng chí Nguyễn Đăng Việt chia sẻ.
Điểm chung của các địa phương là huy động cả hệ thống chính trị và cộng đồng vào cuộc. Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, chi bộ thôn đều được giao nhiệm vụ tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận và chủ động tham gia. Những đoàn viên, hội viên ưu tú được lựa chọn vào các tổ xung kích, tình nguyện, hình thành phong trào thi đua sôi nổi, rộng khắp.
Việc tuyên truyền được thực hiện linh hoạt như phát thanh cơ sở, mạng xã hội, pa-nô, áp-phích, tờ rơi hướng dẫn thao tác, lồng ghép giới thiệu tiện ích số trong các hoạt động cộng đồng tạo không khí vừa học vừa thi đua.
Phong trào “Bình dân học vụ số” là bước đi chiến lược trong xây dựng xã hội số. Khi người dân, từ học sinh, nông dân, công nhân, tiểu thương đến cán bộ, doanh nghiệp… đều có khả năng tiếp cận, khai thác và sáng tạo trên môi trường số, thì hiệu quả của chính quyền số, kinh tế số và xã hội số mới thật sự bền vững.
