Mặc dù đã có sự chuẩn bị, nhưng thực tế cho thấy vi phạm trật tự xây dựng đô thị có diễn biến phức tạp, với nhiều chiêu thức tinh vi.
Ngày 17/9, Ủy ban nhân dân xã Mỹ Đức đã tổ chức cưỡng chế, buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực đất đai đối với các trường hợp vi phạm xây dựng trên đất nông nghiệp và đất công.
Một chủ công trình vi phạm đã chủ động tự tháo dỡ một công trình, trả lại nguyên trạng đất, lực lượng chức năng tiến hành cưỡng chế phá dỡ ba công trình còn lại. Đáng nói là cả bốn công trình vi phạm đều xảy ra trong tháng 6/2025 - thời điểm chuẩn bị sắp xếp địa giới hành chính.
Tương tự, tại địa bàn xã Quốc Oai, trong ba ngày đầu tháng 7/2025 đã phát sinh 10 trường hợp vi phạm đất công, đất nông nghiệp, trật tự xây dựng. Tất cả được phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo quy định.
Liên quan đến công tác quản lý trật tự xây dựng đô thị, triển khai quy định mang tính đặc thù tại Luật Thủ đô năm 2024, để tăng cường hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý, Hội đồng nhân dân thành phố đã ban hành Nghị quyết số 33/2024/NQ-HĐND ngày 19/11/2024 (Nghị quyết số 33) quy định việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước trên địa bàn Hà Nội, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2025.
Đây là biện pháp mạnh nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng, góp phần chấn chỉnh trật tự đô thị và xử lý nghiêm vi phạm.
Tuy nhiên, khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã phát sinh những khó khăn, vướng mắc, trong đó có vấn đề thẩm quyền của chính quyền cấp xã theo các quy định mới của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các nghị định của Chính phủ về phân cấp, phân định thẩm quyền giữa chính quyền các cấp và các quy định phân cấp, ủy quyền của thành phố,
Chánh văn phòng Hội đồng nhân dân thành phố Đỗ Văn Trường cho biết, theo chương trình kỳ họp chuyên đề (kỳ họp thứ 26) dự kiến tổ chức trong tháng 9/2025, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội sẽ xem xét, quyết nghị việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 33 quy định việc áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước trên địa bàn cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024.
Theo tờ trình của Sở Tư pháp Hà Nội, cơ quan chủ trì soạn thảo sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 33, để phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp, cần bãi bỏ quy định thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quy định tại khoản 2 Điều 4 và chuyển các trường hợp áp dụng thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện.
Việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 33 được thực hiện theo hướng tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chính quyền cơ sở (nhất là cấp xã), thiết lập công cụ kiểm soát quyền lực của các cơ quan liên quan.
Qua công tác thẩm tra, Ban Pháp chế, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội cho rằng, việc giao toàn bộ thẩm quyền áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ, điện, nước cho chính quyền cấp xã là một biện pháp hành chính cần được thực thi nhanh chóng, kịp thời nhằm ngăn chặn hành vi vi phạm.
Đáng chú ý, việc sửa đổi, bổ sung này còn nhằm bảo đảm phù hợp với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ có hiệu lực từ 1/7/2025.
Dự thảo nghị quyết quy định biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước được áp dụng đối với công trình vi phạm thuộc diện phải thẩm duyệt hoặc thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy đã bị cơ quan, người có thẩm quyền yêu cầu dừng thi công, chấm dứt hành vi vi phạm bằng văn bản nhưng tổ chức, cá nhân vi phạm không chấp hành.
Các vi phạm cụ thể gồm:
Tổ chức thi công khi chưa có giấy chứng nhận hoặc văn bản thẩm duyệt hoặc văn bản thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy; thi công không đúng theo thiết kế đã được thẩm duyệt hoặc thẩm định; chưa có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan quản lý chuyên ngành mà đã đưa vào hoạt động, đã bị đình chỉ hoạt động nhưng tổ chức cá nhân vi phạm không chấp hành.
