Đấu tranh ngăn chặn các thủ đoạn buôn lậu mới

Hoạt động buôn lậu gia tăng trên các tuyến đường

Đối tượng buôn lậu sử dụng một số phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi, điển hình như: không khai báo, khai không đúng với thực tế hàng hóa; che giấu nguồn gốc, tuyến đường của lô hàng; hàng hoá vi phạm được cất giấu tinh vi, giấu lẫn trong hàng hóa không vi phạm, đánh tráo, rút ruột, thẩm lậu đối với hàng hóa quá cảnh; mua bán, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới thông qua sàn giao dịch điện tử và vận chuyển về Việt Nam qua đường chuyển phát nhanh...

Đáng chú ý, trên tuyến biên giới đất liền hoạt động mua bán, vận chuyển hàng cấm như: ma túy, pháo nổ, thuốc lá điếu, động vật hoang dã quý hiếm; buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, gian lận thương mại và hàng giả như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, đường cát, vàng, ngoại tệ, vải, quần áo, vật tư y tế, dược phẩm, dược liệu, mỹ phẩm, thuốc lá điện tử, rượu, bia, sữa, bánh kẹo, thực phẩm đông lạnh, hàng gia dụng… diễn ra phức tạp tại địa bàn các tỉnh: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai, Điện Biên, Sơn La, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Bình Phước, Tây Ninh, Long An, Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang.

Trên tuyến biên giới Việt Nam-Lào, nổi lên hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy từ Lào qua biên giới các tỉnh Điện Biên, Sơn La vào Việt Nam để trung chuyển sang Trung Quốc tiêu thụ; hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép pháo nổ, vật liệu nổ, thuốc lá điếu, sản phẩm động vật hoang dã chủ yếu qua biên giới các tỉnh: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị; hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép đường cát, mỹ phẩm, thuốc tân dược, gỗ quý, rượu, bia, gia súc, gia cầm, hàng gia dụng… chủ yếu qua biên giới các tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị.

Trên tuyến biên giới Việt Nam-Campuchia, các đối tượng lợi dụng việc đi lại qua các đường mòn, lối mở, kênh rạch, sông, suối biên giới thuận tiện để buôn lậu, gian lận thương mại, mua bán, vận chuyển trái phép ma túy, pháo nổ, thuốc lá điếu, đường cát, trâu, bò, rượu, bia, vàng, ngoại tệ, lúa gạo, hàng tạp hóa... từ Campuchia vào Việt Nam.

Tại các cảng biển, lợi dụng chính sách thông thoáng của Nhà nước và thực tế hoạt động xuất nhập hàng hóa qua các cảng biển có lưu lượng rất lớn, các đối tượng thành lập các doanh nghiệp, không khai báo hải quan, hoặc khai báo gian dối về số lượng, giá trị, chủng loại, xuất xứ…để trốn thuế, xuất lậu, nhập lậu hàng hóa có điều kiện, hàng cấm, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Địa bàn trọng điểm về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả là khu vực các cảng: Hải Phòng, Đà Nẵng, Bà Rịa-Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh.

Trên các vùng biển, hoạt động buôn lậu, vận chuyển hàng cấm như ma túy, vật liệu nổ, thuốc lá điếu, vận chuyển trái phép các loại hàng hóa như: xăng, dầu, than, khoáng sản, hàng điện tử, điện lạnh, thực phẩm, hàng đông lạnh… diễn biến phức tạp trên các vùng biển: Quảng Ninh, Hải Phòng, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Ninh Thuận, Bà Rịa-Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh, Sóc Trăng, Cà Mau, Kiên Giang. Các đối tượng thường hoán cải phương tiện khai thác, đánh bắt hải sản, sử dụng trang, thiết bị hiện đại, đổi tên, số hiệu phương tiện, lợi dụng đường phân định, vùng biển giáp ranh để mua bán, trao đổi, vận chuyển trái phép hàng hóa trên biển.

Do tình hình dịch bệnh Covid-19 trên thế giới, khu vực được kiểm soát, các chuyến bay quốc tế được mở trở lại, cho nên hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng hóa khác qua đường hàng không và bưu chính quốc tế như: Nội Bài (Hà Nội) và Tân Sơn Nhất (Thành phố Hồ Chí Minh) có chiều hướng tăng cả về quy mô và số lượng. Các đối tượng lợi dụng hoạt động chuyển phát nhanh, dịch vụ bưu chính qua các tuyến hàng không, khai báo hàng hóa gửi từ nước ngoài về Việt Nam dưới dạng quà tặng, quà biếu để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng cấm như ma túy, tiền chất, sản phẩm động vật hoang dã, các mặt hàng có giá trị cao, dễ cất giấu như ngoại tệ, xì gà, điện thoại di động, vật tư y tế, thuốc tân dược, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng.

Trên các địa bàn nội địa, tình hình sản xuất, mua bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu, hàng giả, hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, hàng hết hạn sử dụng, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm và các hành vi gian lận thương mại khác diễn ra trên hầu hết các địa bàn trong cả nước.

Nổi lên, hoạt động sản xuất, kinh doanh vải, quần áo, hàng gia dụng, vật tư y tế, thuốc chữa bệnh, rượu, bia, thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ, không hóa đơn, chứng từ, kém chất lượng, không bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong các dịp lễ, hội, Tết diễn ra trên địa bàn các tỉnh, thành phố Hà Nội, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hưng Yên, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Đồng Nai, Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ…

Hoạt động kinh doanh hàng hóa xuất xứ nước ngoài, không rõ nguồn gốc, hàng kém chất lượng, hàng không hóa đơn, chứng từ…diễn ra hầu hết các tỉnh, thành phố. Hoạt động kinh doanh, vận chuyển, tàng trữ hàng cấm, hàng hóa nhập lậu, hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng hóa thiết yếu… chủ yếu qua các sàn thương mại điện tử, trang mạng xã hội, ứng dụng bán hàng trực tuyến, dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh diễn ra ở hầu hết các địa bàn tỉnh, thành phố trong cả nước.

Nắm chắc tình hình để đấu tranh hiệu quả

Trước diễn biến phức tạp của hoạt động buôn lậu, Tổng cục Hải quan đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ trong toàn ngành cần chủ động phối hợp các lực lượng chức năng nắm chắc, dự báo sát, đúng tình hình; xác định tuyến, địa bàn, đối tượng trọng điểm, mặt hàng, hoạt động nổi lên; nhận diện phương thức, thủ đoạn hoạt động; đề ra các giải pháp phù hợp nhằm đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả các hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả thuộc lĩnh vực, địa bàn phụ trách, quản lý.

Bên cạnh đó, nắm chắc tình hình tuyến, địa bàn quản lý, làm tốt công tác điều tra cơ bản theo dõi đối tượng, mặt hàng, hoạt động nổi lên; nhận diện phương thức, thủ đoạn hoạt động mới về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; thực hiện hiệu quả các chuyên đề, kế hoạch, văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia về chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả;

Xây dựng các chương trình, kế hoạch chuyên đề, cao điểm, các giải pháp tổ chức lực lượng, phương tiện, biện pháp nghiệp vụ kiểm tra, kiểm soát, phát hiện, ngăn chặn, xử lý hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; tập trung đánh trúng, đánh đúng đối tượng chủ mưu, cầm đầu đường dây, ổ nhóm, tụ điểm phức tạp, nổi cộm;

Chủ động kết nối, trao đổi, chia sẻ thông tin, phối hợp các lực lượng, đơn vị, địa phương trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Cùng với đó thường xuyên rà soát khó khăn, vướng mắc, nhất là vướng mắc liên quan đến nơi sản xuất, xuất xứ hàng hóa, hàng giả, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, hoạt động thương mại điện tử... kiến nghị sửa đổi, bổ sung, thay thế chính sách, pháp luật còn bất cập, sơ hở, góp phần nâng cao hiệu quả chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả;

Các đơn vị chủ động tiếp nhận, xử lý kịp thời tin báo về buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả qua đường dây nóng. Đề cao và gắn trách nhiệm người đứng đầu các ngành, lực lượng chức năng, đơn vị, địa phương các cấp với kết quả công tác; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra công vụ nhằm phòng ngừa tiêu cực, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm cán bộ, công chức, viên chức thiếu tinh thần trách nhiệm, vi phạm kỷ luật, pháp luật, tham gia hoặc tiếp tay cho buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.