Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc

Dấu ấn 25 năm đồng hành cùng dòng chảy văn hóa Việt Nam

Ngày 30/12, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc tổ chức Lễ Kỷ niệm 25 năm Ngày thành lập Viện và trao Giải thưởng Đào Tấn 2025 - giải thưởng văn hóa nghệ thuật uy tín, giàu giá trị nhân văn.

Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc đón nhận bức vinh danh từ Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam.
Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc đón nhận bức vinh danh từ Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam.

Đến tham dự sự kiện có nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Phạm Quang Nghị; cùng đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành liên quan.

Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc, tiền thân là Trung tâm Bảo tồn và phát huy nghệ thuật dân tộc thành lập từ tháng 6/2000. Đến năm 2003, Trung tâm đổi tên thành Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc, trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam. Tháng 8/2019, để nâng cấp các hoạt động khoa học, Trung tâm được đổi tên thành Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc.

chien-8524.jpg
Ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam phát biểu.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam khẳng định, Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc trong suốt quá trình hình thành và phát triển đã không ngừng lớn mạnh, từng bước khẳng định vị thế là một địa chỉ khoa học uy tín, quy tụ đông đảo các nhà khoa học, văn nghệ sĩ, trí thức tâm huyết với sự nghiệp bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống Việt Nam.

Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, Viện đã chủ trì và thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu cấp Bộ có giá trị cả về lý luận và thực tiễn. Các kết quả nghiên cứu đã được công bố, lan tỏa thông qua nhiều hội thảo khoa học và nhiều đầu sách, ấn phẩm chuyên khảo, đóng góp thiết thực cho việc nhận diện, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

tap-the-5167.jpg
Vinh danh các tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp cho công tác bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc.

Không chỉ dừng lại ở nghiên cứu, Viện còn chú trọng đề xuất, tổ chức, đưa các hoạt động văn hóa truyền thống vào đời sống xã hội thông qua nhiều chương trình thiết thực như dự án “Sân khấu học đường”, đề án “Đưa văn hóa giao thông vào cộng đồng qua các phương tiện thông tin đại chúng và các hình thức văn học nghệ thuật”.

Đáng chú ý, Viện đã chủ trì phục hồi và quảng bá nghệ thuật Bài chòi tại Hà Nội, góp phần lan tỏa giá trị của di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO ghi danh. Cùng với đó, Viện không ngừng mở rộng tổ chức, thành lập các trung tâm nghiên cứu, câu lạc bộ văn hóa nghệ thuật trên phạm vi cả nước, từng bước nâng cao ảnh hưởng trong đời sống xã hội.

Những nỗ lực bền bỉ và kết quả cống hiến của Viện trong suốt 25 năm qua đã được Đảng, Nhà nước, Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có 1 Huân chương Lao động hạng Ba, 2 Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, 3 Cờ thi đua của Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam, cùng nhiều hình thức khen thưởng khác.

Đặc biệt, cố Giáo sư Hoàng Chương - Viện trưởng, người có nhiều cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp bảo tồn văn hóa dân tộc, đã vinh dự đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới (năm 2021).

ta-quang-dong-8008.jpg
Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông phát biểu.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, trong bối cảnh đẩy mạnh xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, ông Nguyễn Quyết Chiến tin tưởng, Viện sẽ tiếp tục phát huy truyền thống 25 năm qua, đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng nghiên cứu, gắn khoa học với thực tiễn, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp phát triển văn hóa và con người Việt Nam.

Phát biểu chúc mừng kỷ niệm 25 năm thành lập Viện, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông ghi nhận, đánh giá cao những kết quả mà Viện đã đạt được trong suốt chặng đường hình thành, phát triển vừa qua. Thứ trưởng khẳng định Viện đã luôn đồng hành tích cực triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần của xã hội.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh, thời gian qua, sự phối hợp giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc đã đạt được nhiều dấu ấn, thể hiện qua hàng loạt sự kiện, hội thảo khoa học, chương trình nghiên cứu và hoạt động thực tiễn.

Thứ trưởng Tạ Quang Đông bày tỏ kỳ vọng, thời gian tới, Viện sẽ tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân trong lĩnh vực nghiên cứu và bảo tồn văn hóa dân tộc, đồng thời đẩy mạnh việc đưa văn hóa Việt Nam ra quốc tế. Thứ trưởng cho biết, Bộ sẽ luôn đồng hành cùng Viện thực hiện mục tiêu đưa văn hóa trở thành nền tảng tinh thần, động lực phát triển bền vững trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

ltt-3666.jpg
Nghệ sĩ Nhân dân Lê Tiến Thọ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc phát biểu.

Nghệ sĩ Nhân dân Lê Tiến Thọ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc khẳng định, thời gian tới, Viện sẽ quyết tâm, nỗ lực phát huy tinh thần đoàn kết, sáng tạo để phát huy hơn nữa những thành tích đã đạt được, phấn đấu có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa hiệu quả.

Tại buổi lễ, Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc đã vinh dự đón nhận bức vinh danh từ Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam. Đại diện Hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam và đại diện Hiệp hội Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam đã trao Bằng khen cho các cá nhân xuất sắc của Viện.

Bên cạnh đó, Viện cũng khen thưởng các cá nhân, trung tâm đã đạt nhiều thành tích xuất sắc trong công tác bảo tồn, phát huy văn hóa dân tộc những năm qua.

trao-lon-3346.jpg
Trao "Giải thưởng Lớn" và giải "Tác giả xuất sắc" cho đại diện gia đình hai cố nhà viết kịch Lê Duy Hạnh và Lưu Quang Hà.

Đặc biệt, trong khuôn khổ buổi lễ, Ban tổ chức đã trao Giải thưởng Đào Tấn năm 2025 cho 5 tập thể và 9 cá nhân. Đây là giải thưởng do Viện Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc phối hợp Tạp chí Văn hiến Việt Nam khởi xướng từ năm 2000, nhằm tôn vinh các tập thể, cá nhân có tác phẩm sân khấu, văn học, hội họa, âm nhạc xuất sắc, đóng góp tích cực cho tiến trình giao lưu, hội nhập văn hóa đất nước trên cơ sở bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa nghệ thuật truyền thống.

Trong đó, “Giải thưởng Lớn” tôn vinh nhà viết kịch Lê Duy Hạnh (1947-2023), một trong những tên tuổi lớn của sân khấu Việt Nam trong dòng chảy 50 năm qua, bên cạnh Lưu Quang Vũ, Xuân Trình, Tào Mạt… Ông đã sáng tác hơn 50 tác phẩm sân khấu ở nhiều loại hình như kịch nói, tuồng, cải lương, trong đó có nhiều tác phẩm thu hút đông đảo khán giả và có sức sống lâu bền.

quan-ly-3594.jpg
Trao giải “Nhà quản lý nghệ thuật xuất sắc”.

Bên cạnh đó, Ban tổ chức trao giải “Tác giả xuất sắc” cho nhà viết kịch Lưu Quang Hà (1928-2008); giải “Nhà quản lý nghệ thuật xuất sắc” cho Nghệ sĩ Nhân dân Lệ Ngọc - Chủ tịch Sân khấu Lệ Ngọc; Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Trung Hiếu - Giám đốc Nhà hát Kịch Hà Nội; Nghệ sĩ Nhân dân Hồ Ngọc Trinh - Trưởng Đoàn Cải lương Vàm Cỏ, tỉnh Tây Ninh.

Giải “Họa sĩ xuất sắc” thuộc về họa sĩ Lê Sa Long (Thành phố Hồ Chí Minh); “Ca sĩ xuất sắc” thuộc về Nghệ sĩ Ưu tú Trần Tựa (Nhà hát Ca múa nhạc Quân Đội).

Giải “Người truyền bá nghệ thuật xuất sắc” vinh danh đạo diễn Nguyễn Thanh Hiệp (Thành phố Hồ Chí Minh), soạn giả Mai Văn Lạng (Đài Tiếng nói Việt Nam).

Dịp này, Ban tổ chức còn trao giải “Câu lạc bộ Tuồng không chuyên xuất sắc cho Câu lạc bộ Tuồng xã Hậu Thành, huyện Yên Thành (cũ), nay là xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An.

tac-pham-1204.jpg
Trao giải "Tác phẩm xuất sắc" cho 4 vở diễn sân khấu.

Giải "Tác phẩm xuất sắc" tôn vinh 4 tác phẩm: kịch “Ngược chiều bình an” của Nhà hát Kịch Việt Nam; kịch xiếc “Nghêu, Sò, Ốc, Hến” của Liên đoàn Xiếc Việt Nam; tuồng “Dấu thiêng Hà Nội” của Đoàn Nghệ thuật Tuồng, Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam; cải lương “Từ Việt Bắc về Hà Nội” của Đoàn Nghệ thuật Cải lương, Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh Hội thảo “Giáo sư, Anh hùng Lao động Hoàng Chương với văn hóa dân tộc”.

Giáo sư, Anh hùng Lao động Hoàng Chương và hành trình trọn đời vì văn hóa dân tộc

Với gần 80 năm lao động, cống hiến, Giáo sư Hoàng Chương là "cánh chim không mỏi" trên bầu trời văn hóa dân tộc. Ông đã đi xa, nhưng di sản ông để lại vẫn tiếp tục soi đường cho hành trình gìn giữ, phát huy nghệ thuật truyền thống, trở thành điểm tựa cho các thế hệ nghệ sĩ, nhà nghiên cứu và người yêu văn hóa dân tộc.

Nhận diện thách thức, củng cố trận địa tư tưởng trên không gian mạng

Nhận diện thách thức, củng cố trận địa tư tưởng trên không gian mạng

Cuốn sách "Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ trên môi trường mạng xã hội" là công trình nghiên cứu chuyên sâu, cung cấp hệ thống luận cứ khoa học và thực tiễn vững chắc, góp phần nhận diện toàn diện các âm mưu, thủ đoạn chống phá trên không gian mạng.

Hội thảo khoa học “Văn hóa biển - Kết nối qua các trưng bày bảo tàng” thu hút đông đảo các nhà khoa học, nhà nghiên cứu. (Ảnh: Bảo tàng cung cấp)

Văn hóa biển - Kết nối qua các trưng bày bảo tàng

Hội thảo khoa học “Văn hóa biển - Kết nối qua các trưng bày bảo tàng” là hoạt động hưởng ứng Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026, đồng thời là diễn đàn học thuật nhằm trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm trong nghiên cứu, bảo tồn, diễn giải và phát huy các giá trị văn hóa biển thông qua hoạt động bảo tàng.

Những phản hồi của khán giả về bộ phim. (Ảnh: Nhà sản xuất cung cấp)

“Tây Du Ký đại náo” tạo bất ngờ cho khán giả

Lấy cảm hứng từ một trong những tác phẩm kinh điển nổi tiếng nhất châu Á, “Tây Du Ký đại náo” không lựa chọn kể lại hành trình thỉnh kinh quen thuộc mà mở ra một câu chuyện hoàn toàn mới, kết hợp giữa yếu tố kỳ ảo, hài hước và cảm xúc gia đình.

Phụ huynh tham quan và giới thiệu cho trẻ biết về các loại trái cây tại Lễ hội Trái cây Đồng Tháp lần thứ I năm 2026.

Lễ hội của trái ngọt, đậm đà tình đất, tình người Đồng Tháp

Đồng Tháp từ lâu được thiên nhiên ưu ái ban tặng những điều kiện tự nhiên và được bàn tay con người nơi đây vun bồi để hình thành nên những vườn cây trái sum suê. Đó chính là thành quả của cả một hành trình, là kết tinh của phù sa, nắng gió, và hơn hết đó là tinh thần lao động, sáng tạo của những con người chân chất, nghĩa tình.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số: Biến tiềm năng thành động lực phát triển

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc mọi mặt của đời sống kinh tế-xã hội, công nghiệp văn hóa ngày càng được xác định là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng, góp phần phát huy sức mạnh mềm quốc gia, xây dựng bản sắc văn hóa và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Tác phẩm "Nơi chờ" của họa sĩ Đinh Văn Công.

"Sắc hợp" và những giao điểm của tâm hồn

Quan niệm nghệ thuật không tồn tại trong sự cô độc mà nảy mầm từ những giao điểm của tâm hồn, triển lãm "Sắc hợp" là những cuộc đối thoại không lời giữa các tác phẩm, là sợi dây liên kết vô hình nhưng mạnh mẽ được bện chặt bởi ký ức chung và niềm đam mê nghệ thuật không bao giờ tắt của nhóm họa sĩ đầy tài năng.

Trình diễn thơ được những người lính thể hiện đầy sâu sắc và xúc động.

Thơ ca bồi đắp tâm hồn người lính

Môi trường quân ngũ đòi hỏi bản lĩnh, kỷ luật và tinh thần sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ. Nhưng cũng chính từ đây, những trang sách, vần thơ đã âm thầm bồi đắp tâm hồn người lính. Trung úy Trần Việt Hoàng là một trong những gương mặt tiêu biểu của lớp cán bộ trẻ Quân khu 7 đang nuôi dưỡng tình yêu văn chương từ thực tiễn quân ngũ.

Chương trình “Hòa nhạc ánh sáng-Chào năm mới” do Báo Nhân Dân phối hợp cùng Ủy ban nhân dân TP Hà Nội tổ chức tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Gắn kết cộng đồng bằng tình yêu âm nhạc

Những năm gần đây, nhiều mô hình hợp xướng cộng đồng xuất hiện và phát triển mạnh mẽ, thu hút sự tham gia của nhiều người ở các độ tuổi, nghề nghiệp và hoàn cảnh khác nhau. Sự phát triển này góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận nghệ thuật cho mọi người, đồng thời tạo nên những cộng đồng gắn kết, lan tỏa giá trị nhân văn.

Hình ảnh trên bưu thiếp được lan tỏa tới người lao động.

Tác phẩm văn học nghệ thuật được số hóa chuyển tải đến với người lao động

Sau chuyến thực tế dọc tuyến đường sắt miền trung, nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật được sáng tác từ đời sống người lao động đã được số hóa, trở thành những món quà tinh thần ý nghĩa. Qua những tấm bưu thiếp gắn mã QR, người lao động có thể dễ dàng thưởng thức, gặp lại hình ảnh chính mình hoặc lan tỏa tới gia đình, xã hội.

Ông Ngô Văn Minh, Giám đốc Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế chia sẻ kinh nghiệm được rút ra sau sự cố với Ngai vua triều Nguyễn.

Sau sự cố Ngai vua triều Nguyễn: Bảo vệ bảo vật quốc gia cần sự chung tay của cộng đồng

Sự cố Ngai vua triều Nguyễn bị xâm hại năm 2025 đặt ra những câu hỏi về công tác bảo vệ bảo vật quốc gia. Sau khi hiện vật được phục chế và đưa trở lại điện Thái Hòa, Đại Nội Huế vào sáng nay (4/6), ông Ngô Văn Minh, Giám đốc Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, đã chia sẻ với Báo Nhân Dân kinh nghiệm được rút ra từ sự việc này.