“Tuổi thơ dữ dội” qua ngôn ngữ nhạc kịch

Chủ Nhật, ngày 23/08/2026 - 08:41

Cảnh trong vở nhạc kịch “Tuổi thơ dữ dội” .

Gần 40 năm, kể từ khi tiểu thuyết “Tuổi thơ dữ dội” của nhà văn Phùng Quán ra mắt, lần đầu tiên, nhiều thế hệ độc giả có cơ hội được gặp lại những nhân vật mình yêu mến trên sân khấu nhạc kịch đúng vào dịp kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Nhạc kịch “Tuổi thơ dữ dội” được đạo diễn, Nghệ sĩ Ưu tú Lê Ánh Tuyết dàn dựng dựa trên chuyển thể của biên kịch Bùi Hồng Quế.

Hình ảnh tiêu biểu cho một thế hệ thiếu niên việt nam

Trước một nguyên tác đồ sộ, ê-kíp sáng tạo không tìm cách kể lại toàn bộ tác phẩm, mà chọn đường dây câu chuyện theo mạch cảm xúc của nhân vật Mừng, để làm nổi bật số phận, tình bạn và sự trưởng thành của những đội viên thiếu niên trinh sát ở chiến khu Huế trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp.

Cùng với Mừng, khán giả còn được gặp Quỳnh “sơn ca”, Lượm, Vịnh “sưa”, Tư “dát”, Bồng “da rắn”… là những đứa trẻ rất trong sáng, hồn nhiên, nhưng khi đối diện với chiến tranh, mất mát đã lựa chọn sống và hy sinh vì Tổ quốc. Lớn lên giữa bom đạn, các em chính là hình ảnh tiêu biểu cho cả một thế hệ thiếu niên Việt Nam viết nên những trang sử hào hùng bằng lòng quả cảm, tinh thần tương thân tương ái và niềm tin mãnh liệt vào ngày mai hòa bình.

Điều thú vị là, thay vì tái dựng hiện thực chiến tranh theo lối tả thực, Nghệ sĩ Ưu tú Lê Ánh Tuyết đã tập trung chuyển tải bối cảnh cùng thế giới nội tâm của nhân vật thông qua âm nhạc, hợp xướng, vũ đạo và ngôn ngữ sân khấu đương đại.

Chẳng hạn, không cần đưa những cảnh trí mang tính biểu tượng lên sân khấu, chỉ với những câu hò Huế vang lên đúng lúc ở phần mở màn, khoảng giữa và kết thúc, đã đủ để không gian văn hóa Huế chảy tràn vào tác phẩm.

Hay ở cảnh Mừng nhớ mẹ, những lớp múa đồng nối tiếp, xuất hiện ở các góc khác nhau của sân khấu, gợi nhắc dáng hình mẹ trong công việc, sinh hoạt đời thường, đủ cho thấy tình yêu, nỗi nhớ mẹ da diết, khắc khoải trong tâm hồn cậu bé… Những cảnh chiến đấu, làm nhiệm vụ cam go đan xen cùng những khoảnh khắc trữ tình, trong trẻo, giúp vở diễn về đề tài chiến tranh thấm đẫm chất thơ và cảm hứng anh hùng ca.

Một phần poster của chương trình (Ảnh: Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam cung cấp)

Biểu diễn nhạc kịch Hàn Quốc dành riêng cho trẻ em Việt Nam

28/04/2026 19:04

Đáng chú ý, trong phiên bản nhạc kịch, trình tự tuyến tính của thời gian, không gian trong vài lớp diễn đã bị phá vỡ bởi sự xuất hiện trên sân khấu của các nhân vật trong vai người trẻ hôm nay. Họ cùng suy ngẫm, trao đổi về câu chuyện của những thiếu niên trinh sát năm xưa, tạo nên cuộc đối thoại giữa quá khứ và hiện tại, giữa sự hy sinh quên mình của thế hệ đi trước và lý tưởng sống, trách nhiệm cống hiến của thế hệ hôm nay.

Đặc biệt, âm nhạc trong vở diễn giữ vai trò như mạch kể xuyên suốt, vừa đặc tả cảnh huống, tình tiết, vừa khắc sâu thêm tính cách, diễn biến nội tâm của nhân vật.

Phụ trách phần âm nhạc của vở nhạc kịch, Đại tá, nhạc sĩ An Hiếu đã kết hợp hài hòa các bài hát cách mạng quen thuộc như “Đoàn Vệ quốc quân”, “Mười chín tháng Tám”,... cùng những ca khúc được sáng tác hoàn toàn mới dựa trên phần lời của nhà văn Phạm Vân Anh. Nhạc sĩ An Hiếu chia sẻ, có một điều may mắn là ông đã “nằm lòng” tiểu thuyết “Tuổi thơ dữ dội” từ khi còn nhỏ, cho nên khi làm nhạc cho vở diễn cũng giống như được kể lại câu chuyện bằng âm nhạc. Điều này giúp quá trình sáng tác diễn ra nhanh và giàu cảm xúc, góp phần tăng chiều sâu cảm xúc cho vở diễn.

Hành trình mới từ trang sách đến sân khấu

Nhạc kịch “Tuổi thơ dữ dội” quy tụ dàn nghệ sĩ của Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam cùng nhiều gương mặt diễn viên thực lực trong lĩnh vực nhạc kịch như: Nam Anh, Đồng Thanh Nhàn, Tôn Sơn, Đinh Hương Ly, Trung Thạch, Quốc Chí, Hoàng Bách, Bảo Cương, Trần Phương, Khánh Linh, Quang Thiện, Thành Công, Nhật Anh, Gia Bảo, Minh Anh...

Vở diễn đánh dấu sự hợp tác giữa Nhà hát Tuổi trẻ và Nhà xuất bản Kim Đồng - đơn vị xuất bản có truyền thống gần 70 năm nuôi dưỡng tâm hồn trẻ em Việt Nam thông qua những tác phẩm văn học thiếu nhi giàu giá trị nhân văn.

Theo Nghệ sĩ Ưu tú Sĩ Tiến, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam, sự kết hợp này không đơn thuần hướng đến chuyển thể một tác phẩm nổi tiếng, mà còn để những trang sách từng làm xúc động hàng triệu độc giả tiếp tục được kể bằng ngôn ngữ nghệ thuật của thế kỷ 21. Khi Mừng, Quỳnh “sơn ca”, Lượm hay Vịnh “sưa” cất tiếng hát trên sân khấu, cũng là lúc tiếng gọi từ ký ức được đánh thức, để công chúng hôm nay được thưởng thức một “Tuổi thơ dữ dội” mang hơi thở mới, nhưng vẫn vẹn nguyên giá trị về lòng yêu nước, tình bạn và khát vọng hòa bình như nguyên tác của nhà văn Phùng Quán.

Khi Mừng, Quỳnh “sơn ca”, Lượm hay Vịnh “sưa” cất tiếng hát trên sân khấu, cũng là lúc tiếng gọi từ ký ức được đánh thức, để công chúng hôm nay được thưởng thức một “Tuổi thơ dữ dội” mang hơi thở mới, nhưng vẫn vẹn nguyên giá trị về lòng yêu nước, tình bạn và khát vọng hòa bình như nguyên tác của nhà văn Phùng Quán.

Nghệ sĩ Ưu tú Sĩ Tiến, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam

Đây cũng chính là tinh thần được Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam theo đuổi khi thực hiện Đề án “Sân khấu học đường” những năm qua, với mong muốn đưa sân khấu đến gần hơn với học sinh, giúp các em được lắng nghe những câu chuyện ý nghĩa, cảm nhận vẻ đẹp của nghệ thuật, từ đó nâng cao năng lực cảm thụ thẩm mỹ, nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển tư duy sáng tạo.

Trước “Tuổi thơ dữ dội”, Nhà hát đã lựa chọn giới thiệu đến học sinh nhiều tác phẩm sân khấu giàu giá trị nội dung và nghệ thuật, như: “Trại hoa vàng”, “Chú mèo dạy hải âu bay”, “Chú bé người gỗ - Pinocchio”, “Quân khu Nam Đồng”, “Rồi tôi sẽ lớn”, “Người con gái đất đỏ”, “Không gia đình”... Hành trình từ trang sách đến sân khấu cũng chính là con đường để từng bước bồi đắp tình yêu nghệ thuật cho giới trẻ, xây dựng lực lượng kế cận và lớp khán giả tương lai cho sự phát triển bền vững của sân khấu Việt Nam.

ĐẮC LINH