Tại hội nghị triển khai đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030” Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết, qua rà soát, nhu cầu về nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố là hơn 130.000 căn hộ, đáp ứng cho khoảng 500.000 người.
Theo ông Võ Nguyên Phong, Chương trình phát triển nhà ở của thành phố đến năm 2030 xác định, đến năm 2025, thành phố sẽ hoàn thành khoảng 1,25 triệu mét vuông sàn nhà ở xã hội, đến 2030 hoàn thành 2,5 triệu mét vuông.
Với nhu cầu lớn như vậy, thành phố đã chủ động dành hơn 400 héc-ta để phát triển nhà ở xã hội; bố trí năm khu nhà ở xã hội tập trung với tổng diện tích 270 héc-ta, hơn 1 triệu mét vuông sàn nhà ở xã hội, tương đương khoảng 15.000 căn hộ.
Đến nay, đã có bốn trong số năm dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, làm cơ sở để lựa chọn chủ đầu tư dự án.
Hà Nội là địa phương đầu tiên quy định việc dành quỹ đất cho phát triển nhà ở xã hội tại các dự án nhà ở thương mại.
Tuy nhiên, do nhiều dự án triển khai từ giai đoạn trước khi có Luật Nhà ở, cho nên các dự án đã không áp dụng quy định này. Bên cạnh đó, qua kiểm toán giai đoạn 2015-2018 cũng đã phát hiện nhiều dự án cố tình quên quỹ đất 20% dành cho nhà ở xã hội.
Hiện thành phố đang chỉ đạo các sở, ngành, ủy ban nhân dân các quận, huyện, thị xã khẩn trương rà soát quỹ đất ở 20%, 25% tại các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị để phát triển mới các dự án nhà ở xã hội.
Triển khai thực hiện chương trình phát triển nhà ở của thành phố và Đề án thí điểm 1 triệu căn hộ của Chính phủ, giai đoạn 2024-2025, Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai thực hiện, hoàn thành 17 dự án với hơn 15.000 căn hộ.
Giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở rà soát lại quỹ đất, thành phố sẽ tập trung đôn đốc các doanh nghiệp thực hiện, rà soát tháo gỡ khó khăn vướng mắc liên quan đến thủ tục đầu tư, thu hồi đất, giao đất, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, bố trí vốn, linh hoạt vốn với các dự án đầu tư mà thành phố giao cho sở chuyên môn, các quận, huyện lập chủ trương đầu tư.
Ông Võ Nguyên Phong cho biết, thành phố hiện có 81 thửa đất có thể phát triển nhà ở xã hội với tổng diện tích hơn 50 ha. Trong đó có 42 thửa đất đã có đủ điều kiện để lập chủ trương đầu tư.
Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, một trong những nguyên nhân khiến cho việc phát triển nhà ở xã hội của các địa phương, trong đó có thành phố Hà Nội, chưa đáp ứng được yêu cầu, đó là thiếu quỹ đất quy hoạch dành cho phát triển nhà ở xã hội.
Kiến trúc sư Nguyễn Bá Nguyên, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch-Kiến trúc Hà Nội cho biết, trải qua nhiều giai đoạn, quy định của pháp luật thay đổi, thiếu tính đồng bộ.
Có thời điểm thì quy định dự án với bất cứ quy mô nào đều phải bố trí quỹ đất, quỹ sàn nhà ở xã hội. Có thời điểm lại quy định dự án có quy mô 3.000 m2 đã phải bố trí nhà ở xã hội. Có thời điểm dự án có quy mô từ 10 héc-ta mới phải dành quỹ đất cho nhà ở xã hội.
Để hóa giải những vướng mắc, bất cập, Luật Nhà ở (sửa đổi) đã phân quyền gắn với nâng cao trách nhiệm của địa phương, tạo sự chủ động, giao trách nhiệm ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải bố trí đủ quỹ đất phát triển nhà ở xã hội theo chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đã được phê duyệt.
Quá trình dự thảo, ban hành Luật Nhà ở (sửa đổi) cũng là lúc thành phố Hà Nội đang triển khai xác lập đồ án quy hoạch chung. Đây là yếu tố thuận lợi để thành phố đưa nội dung phát triển nhà ở xã hội vào quy hoạch, phù hợp với định hướng phát triển chung.
Quy hoạch xác định Hà Nội sẽ phát triển mới khoảng 2,5 triệu mét vuông sàn nhà ở xã hội, chủ yếu tại các khu vực phát triển mới, các đô thị vệ tinh, đô thị sinh thái, để thu hút dân cư ra khỏi các khu vực đô thị trung tâm, gắn kết với nơi làm việc mới, đồng bộ với mục tiêu phát triển theo mô hình TOD (phát triển đô thị theo định hướng phát triển giao thông công cộng).
Giải quyết nhu cầu về chỗ ở cho công nhân gắn với khu vực sản xuất, bảo đảm đáp ứng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội.
Định hình quỹ đất cho nhà ở xã hội phù hợp với xu thế phát triển, gắn với nhu cầu của người dân đô thị về chỗ ở và điều kiện hạ tầng, Hà Nội đang có những bước đi chiến luợc, bài bản trong phát triển nhà ở xã hội.
Quy hoạch đã đi trước một bước, kỳ vọng trong giai đoạn tới, thành phố sẽ chủ động trong điều tiết, phát triển quỹ nhà ở, nhất là nhà ở xã hội.
