Các nhóm giải pháp căn cơ
Phát biểu tại Phiên họp thứ Nhất Ban chỉ đạo về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản thành phố chiều 25/5, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Đà Nẵng Lê Trí Thanh đề xuất nhiều nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá rẻ theo hướng đồng bộ, hiệu quả và phù hợp với nhu cầu thực tế.
Trước hết, đối với các dự án bất động sản đang triển khai nhưng gặp vướng mắc kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng, cần sớm có phương án xử lý dứt điểm. Thời gian qua, nhiều dự án chậm tiến độ do địa phương và các cơ quan chức năng còn lúng túng trong tháo gỡ khó khăn, dẫn đến tình trạng đầu tư dang dở, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội không được hoàn thiện đồng bộ.
Đối với những dự án còn khả năng giải phóng mặt bằng, ông Lê Trí Thanh đề nghị thành phố cần tập trung nguồn lực và chỉ đạo quyết liệt để hoàn thành, tạo điều kiện triển khai đồng bộ các hạng mục. Với các khu vực đặc biệt khó khăn, không thể giải tỏa toàn diện, cần nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch cục bộ, khoanh vùng khu vực chỉnh trang và khu vực tiếp tục đầu tư tránh gây lãng phí quỹ đất và ảnh hưởng mỹ quan đô thị.
Đồng thời, nghiên cứu cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp chuyển đổi một phần quỹ đất thương mại sang phát triển nhà ở thương mại giá rẻ và nhà ở xã hội; cần nghiên cứu tận dụng quỹ trụ sở công dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhất là trụ sở cấp huyện, cấp xã và một số cơ sở hành chính không còn sử dụng hiệu quả, để chuyển đổi công năng thành nhà ở xã hội, nhà ở công nhân hoặc nhà ở thương mại giá rẻ.
“Nếu có cơ chế phù hợp để hỗ trợ nhà đầu tư chuyển đổi một phần dự án sang nhà ở xã hội hoặc nhà ở giá rẻ, chúng ta sẽ chủ động hơn trong tạo lập nguồn cung phù hợp với nhu cầu thực tế,” ông Lê Trí Thanh nêu rõ.
Làm rõ thêm nhiều vấn đề liên quan, ông Lê Quang Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng đưa các giải pháp trọng tâm. Trong đó, đặc biệt tập trung rà soát lại toàn bộ quỹ đất có vị trí thuận lợi, hạ tầng tốt tại khu vực Bắc Đà Nẵng để ưu tiên phát triển các mô hình nhà ở xã hội hấp dẫn hơn, tạo sức hút với người dân.
Những khu vực vị trí bất tiện, xa trung tâm, thiếu tiện ích thì khó thu hút người mua, dù giá thành thấp. Kiến nghị cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng một số khu đất thương mại, dịch vụ hoặc đất thuộc dự án nhà ở thương mại sang phát triển nhà ở xã hội, nhằm tận dụng quỹ đất tốt hơn.
“Có nhiều đối tượng thuộc diện chính sách, đời sống còn rất khó khăn, không đủ khả năng tích lũy để mua nhà. Nếu không có những chính sách hỗ trợ đặc thù, họ sẽ rất khó tiếp cận nhà ở xã hội,” ông Lê Quang Nam, nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Đức Dũng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Đà Nẵng, cho biết: Về cơ chế hỗ trợ, Ủy ban nhân dân thành phố đã trình đề xuất xây dựng chính sách hỗ trợ đối với chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân và nhà ở cho lực lượng vũ trang, tập trung vào các nội dung như hỗ trợ chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng, phí thẩm định, đầu tư hạ tầng kỹ thuật. Dự tính cơ chế này sẽ được trình Hội đồng nhân dân thành phố xem xét thông qua tại kỳ họp giữa năm 2026.
Một vấn đề khác được đặc biệt chú ý là tính minh bạch trong xét duyệt, phân phối nhà ở xã hội. Dẫn chứng từ dự án An Trung 2 với 633 căn hộ mở bán, giá khoảng 16,2 triệu đồng/m², nhu cầu đăng ký rất lớn nhưng thực tế vẫn còn nhiều phản ánh về việc người có nhu cầu thật sự khó tiếp cận, trong khi có hiện tượng một số đối tượng không đúng tiêu chuẩn vẫn tìm cách mua được nhà.
“Người có đủ điều kiện, có nhu cầu thật thì nhiều khi không mua được, trong khi vẫn có những trường hợp lợi dụng kẽ hở để tiếp cận. Đây là vấn đề phải rà soát lại để bảo đảm công khai, minh bạch và đúng đối tượng,” ông Nguyễn Đức Dũng, nhấn mạnh.
Ngoài số lượng, thành phố cũng yêu cầu đặc biệt quan tâm đến khả năng chi trả của người dân. Hiện giá nhà ở xã hội dao động từ 16-20 triệu đồng/m², với căn hộ phổ biến từ 50-60m², tương đương khoảng 800 triệu đến hơn 1 tỷ đồng mỗi căn. Đây là mức giá vẫn rất cao đối với nhiều công nhân, người lao động thu nhập thấp.
Siết chặt quản lý nhà ở xã hội, định hướng phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, bền vững
Theo báo cáo của Sở Xây dựng, thành phố hiện có 36 dự án nhà ở xã hội với khoảng 131.000 căn, tương đương khoảng 118% chỉ tiêu giai đoạn đến năm 2030. Riêng trong năm 2026, dự tính hoàn thành 3.861 căn, đạt khoảng 8% kế hoạch.
Tuy nhiên, lãnh đạo thành phố cho rằng đây mới là quy mô dự tính trong danh mục đầu tư, chưa đồng nghĩa với khả năng hoàn thành chắc chắn. Nhiều dự án hiện vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện thủ tục, chuẩn bị đầu tư hoặc phụ thuộc vào công tác điều chỉnh quy hoạch, phát triển hạ tầng giao thông, môi trường cũng như năng lực thực hiện của nhà đầu tư.
Thiếu tướng Nguyễn Hữu Hợp, Giám đốc Công an thành phố Đà Nẵng nêu thực trạng nhiều khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đầu tư, xây dựng và quản lý đất đai hiện nay, đặc biệt đối với các nhà đầu tư trong quá trình triển khai dự án. Các thủ tục hành chính còn phức tạp, chồng chéo, gây mất nhiều thời gian và chi phí cho doanh nghiệp, trong khi không ít nhà đầu tư còn thiếu kinh nghiệm trong việc thực hiện các quy định pháp luật liên quan xin phép xây dựng, sử dụng đất và hoàn thiện hồ sơ pháp lý.
Bên cạnh đó, sau khi công trình hoàn thành, nhiều dự án tiếp tục gặp trở ngại trong quá trình nghiệm thu, cấp phép hoạt động hoặc thực hiện các yêu cầu từ cơ quan chức năng.
Khẳng định Ban Chỉ đạo về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản thành phố được thành lập có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của Ban Thường vụ Thành ủy đối với lĩnh vực này, ông Lê Ngọc Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị thành phố Đà Nẵng, Trưởng Ban Chỉ đạo, đề nghị các đồng chí thành viên Ban Chỉ đạo phát huy cao tinh thần trách nhiệm, chủ động, quyết liệt trong công việc; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện.
Phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thể hiện trách nhiệm của thành phố đối với người dân; không chỉ là nhiệm vụ kinh tế mà còn là chính sách xã hội mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Tinh thần xuyên suốt là chính sách nhà ở phải hướng đến phục vụ nhu cầu ở thực của người dân; bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận chỗ ở phù hợp với khả năng chi trả, an toàn, ổn định và bền vững.
Nhà ở trước hết là để ở, là nền tảng của an sinh xã hội, ổn định xã hội và chất lượng phát triển đô thị; không thể để thị trường bị chi phối bởi đầu cơ, tích trữ và trục lợi chính sách.
Theo Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030” của Thủ tướng Chính phủ, giai đoạn 2025-2030, thành phố Đà Nẵng được giao hoàn thành 42.700 căn nhà ở xã hội.
Trước nhiệm vụ rất lớn này, ông Lê Ngọc Quang đề nghị các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai quyết liệt, hiệu quả; xác định tiến độ từng dự án, từng khu đất, từng nguồn vốn và trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị.
Thành phố cần ưu tiên bố trí quỹ đất phù hợp để phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà ở cho lực lượng vũ trang và các đối tượng chính sách; đồng thời nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư.
Kiểm soát chặt chẽ việc xét duyệt, bán, cho thuê, thuê mua nhà ở xã hội; bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng, không để lợi dụng chính sách để đầu cơ, trục lợi. Cán bộ, công chức, đảng viên phải gương mẫu chấp hành nghiêm các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về nhà ở.
Bí thư Thành ủy Đà Nẵng nhấn mạnh: Phát triển thị trường bất động sản phải đặt trong yêu cầu phát triển đô thị bền vững, lấy chất lượng sống của người dân làm trung tâm; không chạy theo tăng trưởng nóng, không đánh đổi môi trường, hạ tầng và trật tự đô thị để lấy tăng trưởng ngắn hạn. Thị trường bất động sản phải gắn với định hướng xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị sinh thái, hiện đại, thông minh, đáng sống, khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai nhưng bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
