Cùng ở lại với mùa xuân

Những khúc hát, những cánh đồng, những mùa xuân, buổi mai tinh khôi và cuộc đời lấp lánh… còn ở lại trong tập thơ mới của nhà báo, thi sĩ Khánh Văn Trần Nhật Minh (1981-2024).

Trần Nhật Minh (ngoài cùng bên trái) cùng các đồng nghiệp đọc thơ trên Sân thơ Trẻ - Ngày thơ Việt Nam 2019. Ảnh: THÀNH DUY
Trần Nhật Minh (ngoài cùng bên trái) cùng các đồng nghiệp đọc thơ trên Sân thơ Trẻ - Ngày thơ Việt Nam 2019. Ảnh: THÀNH DUY

Cuộc ra mắt tập thơ “Mùa xuân ở lại” sẽ diễn ra vào sáng ngày 10/8 tại NXB Hội Nhà văn, 65 Nguyễn Du, Hà Nội. Ở đó, người đã vắng nhưng sẽ còn tiếng hát ca, nói cười, và niềm bâng khuâng trong những câu thơ.

1. Vu vơ mà chợt hiện vẻ đẹp của suy nghĩ và tình cảm; thả trôi niềm yêu thương đến hết mình, quên mình, từ đó phản chiếu một con người lúc nào cũng khát được mến thương. Đó là khi Nhật Minh viết: “Nào ai trói buộc cơn mơ/Thì em cứ thản nhiên hờ hững tin/Ngày rằng trăng tỏ niềm riêng/Ngày mưa móc… ướt cả bên gối nằm/Tôi về ươm lại tháng năm/Chỉ thương con tạo xoay dăm bảy lần” (Ươm).

Đau đáu niềm quy tụ, đoàn tụ như nguồn năng lượng giúp ta vượt qua trở ngại, đó là khi trong bài thơ “Trở về” ngân lên: “Nơi vòm xanh mái nhà Cha che chở/Nơi Thứ tha mở ra nhiều ô cửa…/Trở về bên ánh sáng thánh linh/Tôi nắm tay em…/Đi qua đau khổ/Em nắm tay tôi đi qua bão tố…”. Chính ở đây và nhiều bài thơ khác trong không gian đầy mến thương mà Nhật Minh dựng nên, anh nhủ thầm với ta về sự hiện diện của những giá trị thiêng liêng, linh thiêng quanh mình. Thật gần gũi, mật thiết khi cùng với tác giả, ta nhận ra, sự chân thực và gắn kết chân thành giữa cha mẹ, con cái, anh em, bạn bè… sẽ dựng nên những linh thiêng lấp lánh ấy.

Và chính khi được ân hưởng những hạnh phúc khác nhau trong đời người, thì như một dự cảm lo lắng, tác giả đánh động trên hành trình sống về những trôi qua, những biến mất, những mất mát đâu đó đang rình sẵn. Như là anh kêu lên, trong bài “Hãy thức dậy”: “Hãy thức dậy đi…/Nắng đã lên rồi!/Chúng ta học lại trẻ con chơi trò xí xóa/…/Ta đã ngủ đủ lâu để lỡ chuyến tàu Tỉnh thức/Và…/Cái nắm tay/Cũng sắp vuột mất rồi!!!”.

141a.jpg

2. Nhiều rung động đắm đuối, tha thiết dậy lên từ tập thơ “Mùa xuân ở lại” (NXB Hội Nhà văn) mà Nhật Minh “gửi lại” cuộc đời qua những bàn tay gia đình, bè bạn - những người đã cùng nhau thực hiện một ấn phẩm trang nhã, lịch thiệp và chân tình. Điều đó thể hiện từ nội dung các bài thơ từng đăng báo hoặc tác giả đưa lên facebook cá nhân hay còn lưu trong máy tính, cho đến kết cấu do TS Đỗ Anh Vũ sắp xếp và hình thức trình bày của họa sĩ Trần Thắng. Một cách tình cờ, nó cũng ăn nhập với lối sống, tinh thần sống của tác giả trước kia. Cho nên khi mở tập thơ “Mùa xuân ở lại” trên tay, nhiều người sẽ có một cảm xúc của sự gặp lại, đồng hành. Như có những gì chưa hề mờ phai, không thể tan đi, còn lưu luyến mãi.

Đó là khi trong nhiều bài thơ, Nhật Minh nói về những tinh khôi, thanh thoát của ban mai đầu ngày, cũng là một khởi đầu trong trẻo giữa cuộc đời mà ta được đón nhận. Cùng lúc đó cũng trỗi lên niềm hân hoan lẫn những hoài niệm buồn và nỗi lo sợ mơ hồ về việc sẽ không thể bền lâu. Đó cũng là trạng thái của con người mong trải rộng tình yêu và ước mơ gắn kết của mình ra chung quanh, nhưng thật không phải khi nào cũng được như ý muốn. Bài thơ “Buổi sáng” có đoạn: “Những tia sáng nhỏ từ tâm đan vào tôi…/Chậm và thật khẽ/Nàng sợ giấc mơ tôi tan vỡ/Một giấc mơ đang thêm vắng từng ngày”; và đẹp huyền diệu khi “Buổi sáng được đánh thức/Bằng đôi môi sương đêm”.

Đó cũng là những khoảnh khắc đẹp đẽ, choáng ngợp, có khi giản dị lung linh, có khi lại đông đúc phủ trùm mà thi nhân vẽ nên qua nhiều bài thơ. Chúng ở trong mắt nhìn viễn cảnh thực đang hiện ra trước mặt, trong một cảm thức mơ hồ vừa đến hay lãng đãng gần xa nơi tâm tưởng và trong cả những phút lóe sáng nào đó như là linh giác. Bài thơ “Hoa hồng” như một khung tranh nhỏ dễ thương: “Nàng thức giấc cởi màn đêm ngái ngủ/còn vương trong ánh mắt tinh nghịch đón mưa về/Từ trong ái ân lan tỏa làn hương mùa xuân níu vương trên tóc/Ở thật sâu khuôn ngực nóng/Hơi thở dồn dập mùa màng tràn dâng cành lá non tơ…”. Cũng như thế, ở bài thơ xinh xắn “Roro”: “Sớm ra thức giấc cùng con/Bố và mây trắng và tròn một đêm/Lát vui ngủ với chăn mềm/Lát buồn thức đến thâu thiêm thiếp lời/Ngoài kia ai cắt trăng rơi/Để cho cái mặt của trời sáng trong”. Còn bài “Mắt đêm” lại bùng lên những huyền hoặc, kỳ lạ, như chính thi nhân đang thoát lên không trung, bay lượn, tìm đến và chạm thấm thân thể, ý nghĩ mình vào những rung động sống vô vàn của thành phố lung linh trong đêm. “Đi hết vòng tròn hàng ngàn đôi mắt/Theo lối ô cửa/Đáp cánh ban công/Trên nhụy kèn đêm/Trên cánh nhài trắng/Trên quả sung chát/Trên màu giấy ma/Trên quỳnh giao quyện/Trên trúc la đà…”.

3. “Mùa xuân ở lại” tập hợp nhiều bài Trần Nhật Minh viết từ sau tập thơ đầu tay in năm 2018 - “Khúc hát cánh đồng” (NXB Hội Nhà văn). Từ những suy tư dàn trải, đầy đặn bắt nguồn từ mạch văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng quê hương và những trải nghiệm qua nhiều biến cố, biến đổi quanh mình, với “Mùa xuân ở lại”, thi nhân bay vượt lên bằng những nhận thấy và nắm bắt tức thời, những suy nghiệm bừng sáng và đâu đó những lóe lên của nhận ra. Sinh động về hình ảnh và chuyển động, phóng khoáng trong ý nghĩ và liên tưởng, trôi chảy trong mạch chữ…, vẫn là những gì mà tác giả thể hiện được một cách vững vàng. Những điều đó lại càng làm rõ nét hơn hành trình sống với niềm say mê sáng tác và ý thức sáng tạo của người tự vẽ mình - trong bài thơ “Chân dung”: “…Giờ đã đi… quá nửa cuộc người/Ước một lần, được chui vào trong trứng/Chỉ vậy thôi…/Làm một con gà bé/Chiêm chiếp kêu lên tiếng gọi/Mặt trời!”.

Có thể bạn quan tâm

Ông Ksor Thuông (ơi H' Que), buôn Ji, xã Ia Dreh, trong lễ cúng trưởng thành của người Gia Rai.

Giữ được nghệ nhân mới giữ được “hồn cốt” đại ngàn

Giữa đại ngàn Tây Nguyên, nơi những buôn làng Ba Na, Gia Rai, có một lớp người lặng lẽ giữ vai trò đặc biệt quan trọng: Các nghệ nhân khấn. Họ thực hành nghi lễ, là “bộ nhớ sống” lưu giữ hệ thống tri thức dân gian, tín ngưỡng và nghệ thuật ngôn từ độc đáo của cộng đồng.

Đoàn văn nghệ sĩ đi thực tế sáng tác ở Pù Luông.

Nét truyền thống mở lối du lịch cộng đồng

Giữa trùng điệp núi rừng miền tây xứ Thanh, thôn Bản Báng - vùng đệm thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (xã Pù Luông) là điểm sáng mới của du lịch cộng đồng. Không chạy theo số lượng và phát triển nóng, người dân Bản Báng chọn cho mình hướng đi chậm nhưng chắc chắn, với điểm tựa là những giá trị bản địa đặc sắc.

Ca sĩ Tùng Dương cùng đĩa than "The Voice - Timeless". Ảnh: NVCC

Đĩa than, cuộc chơi của sự cầu toàn

Giữa thời đại âm nhạc số lên ngôi, đĩa than không còn phổ biến nhưng lại trở thành lựa chọn của những nghệ sĩ theo đuổi chuẩn mực cao nhất. Với các ca sĩ Phạm Thu Hà, Tùng Dương hay Hoàng Quyên, mỗi album vinyl là một hành trình công phu, tốn kém nhưng giàu tính lựa chọn.

Trao giải Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai

Trao giải Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai

Tác phẩm “Be Happier” của tác giả Trương Hoàng Ngọc Anh vừa đoạt giải Nhất Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ hai (2025) do Viện Pháp tại Việt Nam, NXB Kim Đồng và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam phối hợp tổ chức.

Xem triển lãm tranh ở Ký Con - Sài Gòn

Xem triển lãm tranh ở Ký Con - Sài Gòn

Một chiều đầu tháng 4, lên tầng hai khu chung cư truyền thống cũ, ngang qua mấy dãy hành lang quen thuộc, vài chậu kiểng nhỏ đặt nép mình bên ô cửa, bất ngờ khi nhận ra mình đang đứng trước một phòng triển lãm tranh mở cửa tự do.

Nhà thơ Hoàng Thụy Anh (bên trái) trong lễ trao giải thưởng Hội nhà văn Việt Nam.

Cuộc lội ngược dòng của nội lực và cảm xúc

Hoàng Thụy Anh là một trong số ít tác giả nữ thể hiện dấu ấn rõ nét ở cả hai thể loại: Lý luận - phê bình và thơ ca. Năm 2025, chị được vinh danh tại Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam ở hạng mục thơ với tác phẩm “Thơm từ nỗi đau” (NXB Hội Nhà văn).

Một buổi sinh hoạt của câu lạc bộ.

Tiếng hát gửi gắm thanh xuân

Tình cờ qua Facebook, tôi được biết đến Câu lạc bộ ca múa nhạc Hà Nội. Theo chỉ dẫn của chị chủ nhiệm Thu Minh, tôi đã tới đây. Câu lạc bộ nằm trong nhà văn hóa ở ngõ Lệnh Cư, phố Khâm Thiên, phường Văn Miếu Quốc Tử Giám.

Nhà nghiên cứu, nhà thơ, nhà báo Lê Minh Quốc (thứ hai, bên phải sang) luôn gắn bó với bạn bè.

Lê Minh Quốc - Dấu ấn của nghị lực và văn chương

Trong từng trang viết, ta thấy thấp thoáng bóng dáng của một người con Đà Nẵng: Chân thành, mạnh mẽ, nhưng cũng đầy tình cảm và nỗi niềm. Quê hương là nơi chôn nhau cắt rốn, là điểm tựa tinh thần, là ngọn lửa âm ỉ cháy trong trái tim Lê Minh Quốc suốt hành trình sáng tác.

Sắm Tết thời bao cấp. Ảnh tư liệu

Nhớ những năm dành dụm Tết

Thời bao cấp, cái gì cũng tem phiếu, cho sao được thế, gọi là tiêu chuẩn, túi hàng Tết mỗi gia đình coi như đầy đủ trong 3 ngày Tết. Có bóng bì, bánh đa nem, mộc nhĩ, nấm hương, miến dong, hạt tiêu, mì chính, chè gói Ba Đình, thuốc lá giấy bạc Điện Biên…, tất cả được đựng trong túi nylon, bán với giá rẻ.

Họa sĩ Trần Thùy Linh với cuốn sách "Chuyện cây chuyện đời".

“Thiên nhiên là bác sĩ chữa lành”

Là họa sĩ chuyên vẽ hoa khổ lớn và tranh thiên nhiên, họa sĩ Trần Thùy Linh còn sáng tác rất nhiều tản văn. Vì cảm thấy “mắc nợ với thiên nhiên” - một món nợ ngọt ngào, quyến rũ, mới đây, chị ra mắt tản văn “Chuyện cây chuyện đời” (NXB Văn học).

Nhạc sĩ Quang Long, ca sĩ AnhHi Thanh Cường và NSƯT Nguyễn Quang Hưng tại lễ ra mắt album.

AnhHi Thanh Cường mong truyền tình yêu dân ca tới GenZ

Ca sĩ Thanh Cường nay trở thành AnhHi Thanh Cường vừa ra mắt album mang âm hưởng dân ca gồm 5 sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Quang Long. “Thương câu dân ca” - bài hát chủ đề của album được lựa chọn làm MV với sự giúp sức của AI.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh.

Kể chuyện Tây Nguyên bằng âm nhạc

Gần nửa thế kỷ âm thầm và bền bỉ, nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh đã “kể” hàng trăm câu chuyện bằng âm nhạc. Những bản tình ca về con người, văn hóa và bản sắc Tây Nguyên của ông như những dòng suối mát thấm đẫm tâm hồn.

Cao Thanh Nam với bức tranh đang sáng tác.

Tranh của trưởng thôn

Ở nông thôn, trưởng thôn hẳn là nông dân, có khi là người thợ và cũng có lúc là chủ thầu xây dựng… Nhưng người làm nghề vẽ tranh thì có lẽ duy nhất là anh Cao Thanh Nam, trưởng thôn Liêm Hóa, xã Trung Hóa cũ, tỉnh Quảng Bình, nay là xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị.

Nhạc sĩ Trần Lệ Giang.

Âm nhạc là lời tri ân gửi về quê hương, nguồn cội

Như một sự trả nợ cho nỗi nhớ quê hương riêng mang, vài năm trở lại đây, nữ nhạc sĩ Trần Lệ Giang thường phát hành album nhạc mới vào những ngày đầu năm mới. Những ca khúc gửi gắm cả tâm hồn và trái tim người nghệ sĩ, mong mọi điều an lành đến với muôn nhà.

Tranh trong tập thơ "Sen".

Gần 80, “yêu như lửa đỏ”

Tuổi 78, nhà thơ Thế Hùng ra tập thơ “Sen” (NXB Mỹ thuật), chỉ để nói chuyện… yêu. Cuộc ra mắt diễn ra tại Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Hà Nội, 19 Hàng Buồm, sáng 29/12 giữa nhiều bạn văn nghệ sĩ thân mến ông.

Trao giải A của cuộc thi. Ảnh: ANH QUÂN

Hội thi thơ làng gợi cách hay cho cả nước

Cuộc thi hoàn toàn mang tính xã hội hóa, xuất phát từ một ngôi làng có truyền thống yêu thơ, làm thơ, góp phần khẳng định sức sống bền lâu của thơ ca, văn hóa. Cũng là gợi mở đặc sắc cho việc nuôi dưỡng tình yêu thơ ca trong đời sống đương đại.

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh ra sách mới

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh ra sách mới

NXB Trẻ vừa phát hành truyện dài mới nhất của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh mang tên “Cô bé hàng xóm và bốn viên kẹo”. Chọn bối cảnh Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh những năm 1980, truyện kể về dân nhập cư, những người nghèo sống ở đô thị hoa lệ, về tình làng nghĩa xóm và bao điều đẹp đẽ giờ đây chỉ còn trong ký ức.

Không gian trong chiếc xe "Sách trên mây".

"Sách trên mây" - Nung nấu từ vấp ngã

“Người lái xe” như anh chỉ cần làm một sứ mệnh nhỏ là lái xe, đưa những quyển sách đến tay những người cần, gieo một hạt mầm nhỏ và đợi chờ ngày những hạt mầm đó sẽ trở nên xanh hơn...

Nhà thơ Kevin Bowen và nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai trong cuộc ra mắt tập thơ "Khúc hát thành Cổ Loa" của ông tại Việt Nam. Ảnh: QUANG HƯNG

Khôn nguôi những cuộc kiếm tìm

Chiến tranh ngày một lùi xa nhưng dư chấn của mất mát, hy sinh vẫn luôn day dứt, buốt đau trong tâm khảm những người ở lại, những người thuộc thế hệ sau.

Một góc phòng triển lãm.

Bước ngoặt mới của Đặng Tiến

Sau tám năm, họa sĩ Đặng Tiến trở lại với công chúng mỹ thuật bằng triển lãm cá nhân “Ngày tháng này”, đang diễn ra tại Art30 Gallery (30 Quang Trung, Hà Nội).

Một chuyến về nguồn Thanh Hóa của dòng họ Trịnh ở Đa Sỹ (Hà Đông, Hà Nội).

Tôn vinh các danh nhân họ Trịnh

Nhiều đóng góp của họ Trịnh Việt Nam nói chung, các bậc danh nhân, nhân sĩ họ Trịnh nói chung, đối với lịch sử đất nước, đã được điểm nhắc trong hội thảo khoa học “Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam”.

KTS Vũ Hiệp cùng các đồng nghiệp trong cuộc ra mắt sách.

Gọi ra sự gần gũi giữa các ngành nghệ thuật

KTS, họa sĩ, tác giả Vũ Hiệp, giảng viên Trường đại học Giao thông vận tải, đã bắt đầu từ bản nhạc “Rhapsody trên chủ đề Paganini” để tìm kiếm mối liên quan giữa các ngành kiến trúc, điêu khắc, hội họa, văn học, âm nhạc, sân khấu, điện ảnh và cho ra mắt cuốn sách “Tiếng dội của hình” (NXB Mỹ thuật).

Một cuốn Lịch có Kỷ lục số trang nhiều nhất (4.019 trang), nặng 8 kg, NXB Tri thức, 2019.

Háo danh, hư danh và đua kỷ lục

Những tưởng thói háo danh méo mó đã được Ngô Tất Tố cay đắng giễu cợt trong “Góc chiếu giữa đình” từ năm 1933 đã lùi xa trong ký ức. Nhưng đến đầu thế kỷ XXI nó lại “tái sinh” dưới các bản dạng mới, tinh vi và hào nhoáng hơn, như việc chạy đua “lập kỷ lục”.

Họa sĩ Bùi Lê Dũng bên tác phẩm của mình.

“Với tôi, Hà Nội là thưa vắng”

Tại Vân Art Gallery, 10-12 Yên Hoa (Hà Nội), bày 35 bức tranh sơn dầu và acrylic về phố Hà Nội và một số phong cảnh trung du, họa sĩ Bùi Lê Dũng đưa người xem về với sự tĩnh lặng để chiêm ngưỡng những khoảnh khắc bừng sáng của khung cảnh, của tâm hồn.

Các em học sinh giao lưu chia sẻ cảm xúc sau khi đọc tác phẩm của nhà văn Đoàn Giỏi.

Kể thêm nét mới về nhà văn “Đất rừng phương Nam”

Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp với Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh vừa kỷ niệm 100 năm Ngày sinh nhà văn Đoàn Giỏi (1925-2025), cùng nhìn lại hành trình sáng tác độc đáo và những đóng góp của ông cho nền văn học Việt Nam hiện đại. Những tác phẩm tiêu biểu của ông được ví như bản đồ di sản, hiện rõ phong vị đất và người Nam Bộ.