Cộng đồng các nhà khoa học xã hội và nhân văn là điểm tựa cho ngành Việt Nam học

Tại Hội thảo Quốc tế Việt Nam học vừa diễn ra tại Hà Nội, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi nhấn mạnh: Việt Nam học đã trở thành một không gian học thuật liên ngành hiện đại. Ở đó, triết học, sử học, văn hóa học, xã hội học, kinh tế học, luật học, ngôn ngữ học… gặp gỡ nhau để soi rọi Việt Nam dưới nhiều góc nhìn. 

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.
Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Khẳng định vai trò của các nhà khoa học xã hội và nhân văn, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho rằng: Từ chỗ là “đất nước học” thiên về mô tả, Việt Nam học hôm nay đã trở thành một không gian học thuật liên ngành hiện đại. Ở đó, triết học, sử học, văn hóa học, xã hội học, kinh tế học, luật học, ngôn ngữ học… gặp gỡ nhau để soi rọi Việt Nam dưới nhiều góc nhìn. Các học giả Việt Nam và quốc tế đã không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, văn hóa và giá trị con người Việt Nam, mà còn bồi đắp sự hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc – một nền tảng quý giá cho hòa bình, hữu nghị và hợp tác phát triển.

Trong hành trình ấy, các nhà khoa học của Đại học Quốc gia Hà Nội, của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và cộng đồng các nhà khoa học xã hội và nhân văn luôn là một điểm tựa bền bỉ. Từ những công trình nền tảng về lịch sử-văn hóa-con người; các bộ sưu tập tư liệu, thư tịch, di sản được gìn giữ; đến những nghiên cứu đương đại về kinh tế-xã hội, dân tộc, ngôn ngữ, văn học, luật học, tôn giáo, quan hệ quốc tế…, các nhà khoa học đã cống hiến những tư liệu gốc đáng tin cậy, những diễn giải sâu sắc và bằng chứng thực tế có giá trị.

image-28.jpg
Hội thảo Quốc tế Việt Nam học lần thứ 7 với chủ đề: "Việt Nam: Phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới".

Không ít nhà khoa học đã đảm nhiệm những công trình khoa học lớn, cố vấn chính sách, kết nối các mạng lưới học thuật quốc tế – âm thầm nhưng bền bỉ đưa tiếng nói Việt Nam học vang xa. Điều đáng quý hơn cả không chỉ là số lượng công trình, mà là tinh thần nghề nghiệp và sứ mệnh xã hội: tôn trọng sự thật lịch sử, trân trọng đa dạng văn hóa, đặt con người và sự phát triển bền vững ở trung tâm, và luôn hướng về ý nghĩa phụng sự Tổ quốc, vì ấm no, hạnh phúc của nhân dân. Truyền thống ấy sẽ tiếp tục được các thế hệ kế tiếp nâng niu và làm mới bằng sự sáng tạo và hội nhập.

Dấu mốc chuyển từ kỷ nguyên thống nhất, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội, đổi mới, hội nhập và phát triển sang “kỷ nguyên vươn mình” không chỉ là thay đổi nhịp độ tăng trưởng mà còn là thay đổi logic phát triển. Kỷ nguyên vươn mình đặt trọng tâm vào mô hình phát triển lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; cùng với kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo thì kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế; lấy đổi mới, hoàn thiện thể chế phát triển, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng hạ tầng hiện đại làm khâu đột phá; cùng với đó là bảo đảm an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe nhân dân; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại; phát triển văn hóa, con người toàn diện; bảo đảm an ninh, quốc phòng và tăng cường hội nhập quốc tế.

Trong kỷ nguyên mới, yêu cầu hàng đầu là tối ưu hóa nội lực và bản lĩnh hội nhập để bứt phá bền vững, như đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc đó là kỷ nguyên đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, với Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, công dân số”. Phát triển bền vững không còn là “điều kiện kèm theo” mà trở thành kiến trúc tổng thể của chiến lược quốc gia, là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình phát triển đất nước.

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi nhấn mạnh: Việt Nam học cần trở thành nền tảng tri thức cho phát triển bền vững trong kỷ nguyên vươn mình, cần tham gia sâu hơn nữa vào quá trình đổi mới, cung cấp nguồn tài nguyên tri thức tổng hợp, đa chiều, đa góc cạnh về đất nước, con người Việt Nam, góp phần thúc đẩy việc thực hiện các bước đột phá cho sự phát triển nhanh và bền vững đất nước. Đặc biệt, trong bối cảnh vừa tiến hành công cuộc “sắp xếp lại giang sơn”, sáp nhập các tỉnh, thành phố, khởi động chính quyền địa phương hai cấp, và gắn với nó là những biến đổi có tính lịch sử về địa giới hành chính, về mô hình quản trị, về vận hành bộ máy v.v… ngành Việt Nam học lại càng cần phải phát huy vai trò của mình trong việc nhanh chóng, kịp thời nắm bắt những chuyển đổi của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Việt Nam, từ đó, giúp Đảng, Nhà nước ra quyết định tốt hơn, củng cố đồng thuận và bản sắc trong hội nhập.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham dự hội thảo quốc tế do Trường đại học Intracom phối hợp các đơn vị tổ chức. (Ảnh: NHẬT MINH)

Ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn

Ngày 28/1, tại Hà Nội, Trường đại học Intracom phối hợp Tạp chí Pháp luật và Phát triển, Viện khoa học và Bổ trợ Tư pháp (Liên hiệp Hội Người khuyết tật Việt Nam), Tạp chí Vận động, Nghiên cứu và Giáo dục (JARE)… tổ chức hội thảo quốc tế “Thúc đẩy ứng dụng khoa học và công nghệ vào cuộc sống - Từ lý luận đến thực tiễn”.

Người dân đến giải quyết thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công-Chi nhánh số 3-phường Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh: nhandan.vn)

Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu quốc gia

Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức có vai trò thống nhất và chuẩn hóa thông tin nhân sự trong toàn bộ hệ thống cơ quan nhà nước, từ đó có cái nhìn toàn diện về số lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ nhằm đưa ra các quyết định quản lý và sử dụng nhân sự một cách khoa học, hợp lý.

Sinh viên Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh thực hành nghiên cứu khoa học.

Đổi mới nghiên cứu liên ngành trong lĩnh vực khoa học xã hội

Trong thời đại ngày nay, nhiều vấn đề không chỉ là sự quan tâm của một quốc gia đơn lẻ, mà trở thành vấn đề chung của cả khu vực và thế giới. Theo đó, thúc đẩy nghiên cứu đa ngành là con đường tất yếu để giải quyết các vấn đề thực tiễn một cách toàn diện và hiệu quả.

100% cử tri có mặt tại Hội nghị nhất trí giới thiệu đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Bộ Khoa học và Công nghệ giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI

150/150 cử tri có mặt tại hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được dự kiến giới thiệu ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI của Bộ Khoa học và Công nghệ đã nhất trí giới thiệu Thứ trưởng Thường trực Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân ứng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI.

Đông đảo người dân tham dự triển lãm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học tiên tiến để bảo tồn và phát triển dược liệu

Sáng 23/1, Viện Dược liệu phối hợp UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức Triển lãm Sách và Dược liệu Việt Nam với chủ đề “Kết nối tri thức vì sức khỏe cộng đồng” tại Phố Sách Hà Nội. Triển lãm nhằm chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam.

Người dân cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi nộp tiền phạt qua mã QR để tránh bị lừa.

Nhận diện chiêu thức lừa đảo nộp phạt “nguội” qua Zalo

Lợi dụng việc mã QR được sử dụng rộng rãi trong các thủ tục hành chính, nhiều đối tượng xấu đã giả mạo thông báo “phạt nguội”, yêu cầu người dân chuyển tiền qua mã QR trên Zalo. Người dân cần nhận diện rõ quy trình nộp phạt hợp pháp và nâng cao cảnh giác để tránh bị lừa.

Cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên khảo sát để cấp chỉ dẫn địa lý cho gạo nếp Khẩu Nua Lếch. (Ảnh: THU HIỀN)

Đổi mới sáng tạo ở Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên đã và đang khẳng định quyết tâm biến khoa học, công nghệ trở thành khâu đột phá để thúc đẩy kinh tế-xã hội. Với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thái Nguyên từng bước đẩy nhanh phát triển kinh tế số, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tham quan các khu vực bên lề lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn Hòa Lạc.

Việt Nam sẽ bước vào nhóm số ít quốc gia sở hữu năng lực chế tạo chip bán dẫn

Chip bán dẫn hiện là “đòn bẩy” của những nước chi phối công nghệ sản xuất, sử dụng như công cụ chính trị để kiểm soát, kìm hãm kinh tế, công nghiệp an ninh quốc phòng. Việt Nam xác định bán dẫn là một trong những công nghệ chiến lược cần làm chủ, với mắt xích then chốt vừa được công bố: nhà máy sản xuất chip tại Hòa Lạc.

Ứng dụng khoa học, công nghệ là giải pháp hiệu quả để quản lý, bảo vệ tài nguyên biển.

Ứng dụng công nghệ trong quản lý các khu bảo tồn biển

Đến năm 2030, Việt Nam có 27 khu bảo tồn biển, trong đó có 16 khu bảo tồn biển cấp quốc gia, 11 cấp tỉnh với khoảng 20 hệ sinh thái, 11.000 loại thủy sản, khoảng 3.000 đảo. Đây là địa điểm lý tưởng để thực hiện nhiệm vụ lưu giữ, bảo tồn giống, nguồn gen, đa dạng sinh học; phát triển kinh tế, du lịch; phục vụ nghiên cứu khoa học…