Cơn khát nguồn cung năng lượng

Chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden kêu gọi tất cả các nhà sản xuất dầu mỏ và khí đốt, trong đó có Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), gia tăng sản lượng để kiềm chế giá xăng. Trong bối cảnh nguồn cung nhiên liệu cho Mỹ và châu Âu bị sụt giảm mạnh bởi cuộc xung đột Ukraine và việc Nga cắt giảm cung cấp khí đốt cho châu Âu, nhiều nước phải vật lộn với cuộc khủng hoảng năng lượng đang tác động mạnh mẽ tới các nền kinh tế.

Nhà máy lọc dầu Venezuela (Ảnh THE WALL STREET JOURNAL).
Nhà máy lọc dầu Venezuela (Ảnh THE WALL STREET JOURNAL).

Giá khí đốt tại Mỹ đã tăng vào đầu năm nay nhưng trở nên trầm trọng hơn sau cuộc xung đột Ukraine làm gián đoạn nguồn cung cấp năng lượng toàn cầu. Giá năng lượng, dẫn đầu là khí đốt, đã tăng 5% chỉ trong tháng 5 so với tháng 4. Trong khi đó, châu Âu cũng đang dần cạn kiệt nguồn dự trữ khí đốt. Lượng khí đốt dự trữ tại các cơ sở dưới lòng đất ở châu Âu lần đầu giảm xuống kể từ giữa tháng 4 vừa qua. Theo dữ liệu mới nhất, kho dự trữ khí đốt của “lục địa già” đã giảm 1%. Tình trạng sụt giảm lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu từ Nga đã buộc châu Âu phải sử dụng nguồn khí đốt dự trữ, vốn được tích lũy để tiêu thụ trong thời gian cao điểm của mùa đông sắp tới.

Nhiều nước vốn tiêu thụ nhiều nhiên liệu đã vận dụng hết khả năng để bảo đảm đủ nguồn cung năng lượng. Tổng thống Mỹ Biden kêu gọi tất cả các nhà cung cấp năng lượng toàn cầu, cả OPEC cũng như các nhà sản xuất dầu mỏ và khí đốt trong nước, tăng sản lượng. Mới đây, ông Biden đã gửi thư cho giám đốc điều hành các tập đoàn dầu mỏ để kêu gọi họ làm việc với chính phủ nhằm giải quyết vấn đề tăng giá. Tổng thống Biden đồng thời cảnh báo sẵn sàng sử dụng quyền khẩn cấp của ông để tăng sản lượng và công suất nhà máy lọc dầu. Đây là nỗ lực mới nhất của chính quyền Biden khi giá xăng cao kỷ lục, đạt mức trung bình 5 USD/gallon trên toàn nước Mỹ.

Tại châu Âu, Chính phủ Áo thông báo sẽ mở cửa lại nhà máy điện than nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng trong nước. Quyết định được đưa ra sau cuộc họp chính phủ, với trọng tâm chính là ứng phó khủng hoảng năng lượng để có thể sản xuất điện từ than đá nếu được yêu cầu trong trường hợp khẩn cấp. Thủ tướng Áo Karl Nehammer cho biết, mục tiêu đầu tiên của chính phủ là bảo đảm nguồn cung năng lượng, trong bối cảnh 80% nguồn cung khí đốt của Áo đến từ Nga. Áo đang tìm cách thay thế nguồn cung từ Nga, đồng thời tăng cường lưu trữ khí đốt. Tính đến giữa tháng 6, Áo dự trữ được khoảng 39% sản lượng điện.

Đức cũng thông báo sẽ áp dụng các biện pháp khẩn cấp để bù đắp sự thiếu hụt do nguồn cung từ Nga giảm. Đức sẽ tăng sử dụng than. Bộ Kinh tế Đức nhấn mạnh, phải sử dụng ít khí đốt hơn để tạo ra điện. Thay vào đó, các nhà máy nhiệt điện sử dụng than đá sẽ được huy động. Thủ tướng Đức Olaf Scholz thừa nhận sai lầm trong chính sách kinh tế của Đức trong những năm gần đây là đã phụ thuộc quá nhiều vào nguồn cung năng lượng từ Nga mà không xây dựng cơ sở hạ tầng cần thiết để có thể nhanh chóng thay đổi hướng đi trong trường hợp xảy ra khủng hoảng.

Trong khi đó, Hiệp hội giới chủ Italia (Confindustria) cho biết, hóa đơn năng lượng tại Italia được dự báo sẽ tăng thêm khoảng 5,7-6,8 tỷ euro/tháng, và khoảng 61-81 tỷ euro/năm. Theo số liệu mới nhất, giá xăng dầu bán lẻ trung bình của Italia đã tăng lên hơn 2 euro/lít. Tập đoàn năng lượng Gazprom của Nga mới đây thông báo với đối tác Eni của Italia rằng họ giảm 15% nguồn cung khí đốt, trong khi Công ty dầu khí Eni của Italia cho biết sẽ chỉ nhận được 65% khối lượng khí đốt yêu cầu trong một ngày từ Gazprom của Nga. Italia đã đa dạng hóa nhà cung cấp từ các quốc gia như Algeria, Angola, Congo, Libya, Ai Cập, Israel và Mozambique. 

Tại Australia, để kịp thời ứng phó cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng lan rộng, Cơ quan Quản lý thị trường năng lượng Australia (AEMO) thông báo đóng cửa một số thị trường điện giao ngay ở trong nước. Đây là bước đi chưa từng có tiền lệ của AEMO, cho phép cơ quan này tiếp quản Thị trường điện quốc gia (NEM), qua đó có quyền thiết lập giá bán buôn điện ở tất cả các khu vực mà NEM hoạt động cũng như kiểm soát tất cả các nhà máy phát điện để bảo đảm duy trì cung cấp điện năng cho các doanh nghiệp và hộ gia đình.

Nhu cầu về nhiên liệu đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết, tuy nhiên những nỗ lực hiện nay của các chính phủ chỉ là biện pháp tạm thời nhằm giải “cơn khát” nguồn cung năng lượng.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.